Ocena brak

Na czym polega żeglowanie pod wiatr?

Autor /Komun Dodano /31.01.2012

Przez wiele stuleci żagiel postrzegano wyłącznie jako element pozwalający żeglować z wiatrem. W końcu łodzie wyewoluowały i były coraz mniej zależne od kierunku wiatru. Możliwość żeglowa­nia wtedy, gdy wiatr wiał z różnych kierunków była bardzo ważna, oznaczała bowiem, że statek może wykorzystywać wiatr przez dłuższy czas niż przedtem. Skróciło to czas podróży oraz zmniej­szyło wysiłek wioślarzy. Żeglowanie pod wiatr wydaje się być całkowicie sprzeczne z intuicją. Nic więc dziwnego, że umiejętność ta była wielokrot­nie na przestrzeni dziejów zdobywana, zapomina­na i odkrywana na nowo.
Wikingowie odkryli, że mogą poruszać się ostro do wiatru obróciwszy żagiel tak. by układał się on wzdłuż statku. Ciśnienie wiatru wybrzuszało wtedy żagiel, a przepływ powietrza wzdłuż tak utworzo­nego profilu wytwarzał siłę (analogiczną do siły nośnej na skrzydle samolotu), której składowa popychała statek w przód. Odkrycie tego zjawiska doprowadziło wkrótce do wynalezienia prawdzi­wych żagli umożliwiających żeglugę ostro na wiatr. Były one na stałe ustawione wzdłuż osi statku lub blisko niej. Wydaje się, że po raz pierwszy użyto takich żagli we wschodniej części Morza Śród­ziemnego lub na Oceanie Indyjskim. Zdolność do żeglugi ostro do wiatru, czyli bajdewindem, dała statkom handlowym wyposażonym w tego rodza­ju żagle przewagę nad konkurencją, gdyż dociera­ły one do portów przeznaczenia szybciej, a więc podróż była tańsza. Okręty wojenne zdolne do żeglugi pod wiatr mogły z łatwością wymanew­rować jednostki wroga lub uciec w razie koniecz­ności. Odkrycie to zapoczątkowało erę żagla. Floty złożone z jednostek napędzanych wyłącznie żagla­mi przemierzały morza i oceany. Powstawały żagle różnych kształtów, przeznaczone do pracy w róż­nych warunkach. Na przykład gdy statek miał czę­sto pływać pod wiatr wyposażano go w trójkątne żagle. Gdy natomiast przewidywano częste wyko­rzystanie silnych wiatrów wiejących od rufy, pozo­stawiano żagle czworoboczne, by wykorzystać w jak największym stopniu korzystny wiatr.
Zarówno siedemnastowieczne hiszpańskie gale­ony, jak i czyhające na nie statki pirackie oraz potężne klipery wykorzystywały zarówno czworo­boczne jak i trójkątne żagle, by jak najlepiej przy­stosować się do zmiennych warunków. Inne jed­nostki, przykładowo wielomasztowe szkunery pływające u wschodniego wybrzeża Ameryki Pół­nocnej, używały wyłącznie żagli trójkątnych.

Do góry