Ocena brak

Na czym polega stan wyższej konieczności?

Autor /Faust Dodano /06.12.2011

Stan wyższej konieczności - sytuacja, w której jakiemuś dobru prawnemu grozi niebezpieczeństwo, które od­wrócić można jedynie poprzez poświęcenie innego dobra korzysta­jącego również z ochrony prawnej. Źródło niebezpieczeń­stwa może być różne; może ono pochodzić od człowieka lub być od niego niezależne, np. klęska żywiołowa. Niebezpieczeństwo musi być bezpośrednie.

Działanie w stanie wyższej konieczności polega na poświę­ceniu dobra korzystającego z ochrony prawnej, aby w ten sposób uchronić przed niebezpieczeństwem inne dobro korzystające rów­nież z ochrony prawnej. Poświęcone dobro musi być mniejszej wartości niż dobro ratowane.

Warunki te ujmowane są w postaci zasad: subsydiarności, proporcjonalności i wyłączenia.

Zasada subsydiarności polega na tym, że powołać się na stan wyższej konieczności można wyłącznie wówczas, gdy niebezpie­czeństwa nie można inaczej uniknąć. Poświęcenie do­bra prawnego osoby trzeciej musi więc być jedynym sposobem ura­towania zagrożonego dobra, a ponieważ dobro tej osoby również korzysta z ochrony prawnej, działać należy z jak największą jego oszczędnością.

Zgodnie z § 1 art. 26 k.k. „nie popełnia przestępstwa, kto dzia­ła w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru społecznemu lub jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświę­cone przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego". W wypadku, gdy dobro poświęcone ma wartość równą lub większą od dobra ratowa­nego, w grę wchodzi jedynie uchylenie winy, a to z uwagi na anor­malną sytuację motywacyjną, w jakiej znalazł się sprawca. Dobro poświęcone nie może przedstawiać wartości oczywiście wyższej od dobra ratowanego.

Na stan wyższej konieczności uchylający jedynie winę nie mogą powoływać się osoby, które mają szczególny obo­wiązek ochrony dobra, nawet z narażeniem się na niebezpieczeń­stwo osobiste (np. funkcjonariusze policji, straży pożarnej, lekarz wezwany do pomocy zakaźnie choremu).

Znamiona stanu wyższej konieczności:

  • znamiona dotyczące sytuacji usprawiedliwiającej poświęcenie dobra chronionego prawem (niebezpieczeństwo, bezpośredniość niebezpieczeństwa)

Do góry