Ocena brak

Na czym polega racjonalizm dialektyczny Piotra Abelarda

Autor /Nikos Dodano /05.07.2011

W filozofii starożytnej terminu dialektyka używano na określenie sztuki dyskutowania, zwłaszcza umiejętności dochodzenia do prawdy przez ujawnianie i przezwyciężanie sprzeczności w rozumowaniu przeciwnika (sofiści, Platon, Arystoteles) lub na oznaczenie logiki (stoicy). Rozwinęły się zalążki dialektyki jako ogólnej teorii bytu, która akcentowała wieczny ruch, zmienność rzeczywistości, jej rozwój poprzez wewnętrzne przeciwieństwa (jońska filozofia przyrody; Heraklit z Efezu, zwany ojcem dialektyki). Koncepcje dialektycznego bytu rozwinął neoplatonizm.

W filozofii średniowiecznej przeważało rozumienie dialektyki jako logiki i czysto rozumowego sposobu dochodzenia do prawdy. Abèlard był świetnym dialektykiem. W pracy „Sic et non” umieścił sprzeczne ze sobą wypowiedzi z Biblii i Ojców Kościoła wykazując, że teksty autorytetów nie mogą być traktowane dosłownie. Poruszając zależność między prawdą i autorytetem naraził się na niepochlebne opinie Kościoła. Ułożył te wypowiedzi według pewnych zagadnień, które dopiero teraz ukazały sprzeczności jakie istnieją w pismach, nawet tych samych autorów.

Uważał, że najważniejsze kwestie powinien poznawać i rozwiązywać rozum. Wątpienie zaś kieruje człowieka ku poznawaniu prawdy („wątpiąc rozpoczynamy badanie i dzięki badaniu właśnie dochodzimy do prawdy”). Podczas badań, należy do problemu podchodzić w sposób racjonalny a nie emocjonalny, a źródło nauk dopiero po głębokiej analizie możemy uznać za nośnik prawdy lub nie.

Do góry