Ocena brak

Na czym polega podmiotowość przedsiębiorstwa?

Autor /Ava Dodano /03.05.2011

 

Różne Kodeksy Prawa Handlowego różnie definiowały podmiotowość przedsiębiorstwa. W wielu przypadkach oznacza ono wyodrębnienie z otoczenia.

Zgodnie z tym podejściem przedsiębiorstwo jest jednostką prowadzącą działalność gospodarczą o charakterze wytwórczym, budowlanym, handlowym, lub usługowym, w celach zarobkowych, wyodrębnionym ze swego otoczenia pod względem organizacyjnym, ekonomicznym i prawnym, obejmującą jeden zakład produkcyjny bądź większą ich ilość.

Trzeba umieć rozróżnić zakład produkcyjny od przedsiębiorstwa.

Osobowość prawną i ekonomiczną ma przedsiębiorstwo, natomiast zakład jest częścią przedsiębiorstwa, który zostaje wyodrębniony na podstawie dwóch kryteriów:

  1. kryterium przestrzennego rozmieszczenia produkcji,

  2. kryterium asortymentowości produkcji.

Zgodnie z pierwszym kryterium dla części przedsiębiorstwa, która znajduje się pod innymi adresami (pod innymi adresami prowadzi się działalność produkcyjną) ustawowo tworzy się osobny zakład ze swoim kierownikiem.

Drugie kryterium polega na tym, że dla produkcji każdego odrębnego asortymentu tworzy się odrębny zakład ze swoim kierownikiem.

Zakład jest mniejszą jednostką od przedsiębiorstwa – nie posiada osobowości prawnej, odrębności ekonomicznej i organizacyjnej. Posiada zaś zadanie wykonania produkcji albo usługi prowadzonej w ramach całego przedsiębiorstwa.

W różnych ustawach, zwłaszcza przedwojennych, jak np. kodeks handlowy z 1934 roku, wprowadzono pojęcia: kupiec i jednostka gospodarcza. Ustawa z 1988 roku o działalności gospodarczej określa, że podmiotem gospodarczym może być osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, utworzona zgodnie z przepisami prawa, jeśli jej przedmiot działania obejmuje prowadzenie działalności gospodarczej. Z ustawy tej wynika też duża łatwość w tworzeniu firmy, które polegało tylko na jej zarejestrowaniu. Nowa ustawa z sierpnia 1997 roku wprowadza KRS (Krajowy Rejestr Sądowy), który składa się z:

  • Rejestru Przedsiębiorców,

  • Rejestru Stowarzyszeń,

  • Rejestru dłużników Niewypłacalnych.

Nas interesuje podany wyżej Rejestr Przedsiębiorców.

Wśród przedsiębiorców znajdują się:

  • osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,

  • wszystkie spółki prawa handlowego,

  • spółdzielnie,

  • wszystkie przedsiębiorstwa państwowe,

  • jednostki badawczo-rozwojowe,

  • przedsiębiorcy zagraniczni prowadzący na terenie Rzeczpospolitej działalność gospodarczą,

  • towarzystwa ubezpieczeń.

Reasumując, w świetle obowiązujących przepisów prawa, podmiotowość przedsiębiorstw polega na identyfikacji przedsiębiorstwa z przedsiębiorcą, który jest podmiotem praw i obowiązków i podlega m.in. obowiązkowi wpisu do KRS.

Podmiotowość przedsiębiorcy może się ucieleśniać zarówno w indywidualnym przedsiębiorcy (właścicielu), jak i w spółce kapitałowej, w której występuje podział ról przedsiębiorcy między właścicielami – udziałowcami i menedżerami zarządzającymi na podstawie kontraktów, o których mówiliśmy w teorii agencji.

Teoretycznie w każdym przedsiębiorstwie daje się wyróżnić 3 grupy społeczne:

  1. menadżerów,

  2. pracowników,

  3. właścicieli.

Czynnikiem najważniejszym, różnicującym cele przedsiębiorstwa jako całości na skutek oddziaływania tych trzech grup społecznych jest typ własności środków produkcji.

Do góry