Ocena brak

Na czym polega dziedziczenie?

Autor /Erka Dodano /31.01.2012

Wszystkie cechy dziedziczne danej osoby, takie jak kolor oczu i włosów, grupa krwi, wielkość nosa i zębów, linie papilarne oraz do pewnego stopnia

wzrost, inteligencja i temperament, są determinowane zestawem chromosomów w zapłodnionej komórce jajowej. W tej i każdej innej komórce ludzkiego organizmu znajduje się 46 chromosomów, czyli łańcuchów zbudowanych z genów, zgrupowanych w 23 pary. Każda para chromosomów ma charakterystyczny kształt i wielkość, które można dostrzec pod silnym mikroskopem.

Męskie i żeńskie komórki rozrodcze mają tylko po 23 chromosomy, czyli połowę pełnej liczby. Kiedy plemnik łączy się z komórką jajową, chromosomy otrzymane od ojca łączą się w pary z chromosomami otrzymanymi od matki.
Podczas tworzenia się komórek rozrodczych zachodzi wymieszanie informacji genetycznej między chromosomami z każdej pary. W rezultacie każda męska i żeńska komórka jajowa ma niepowtarzalny zestaw chromosomów. Informacja genetyczna zawarta w tych zestawach jest za każdym razem inna. Właśnie dlatego nie ma dwóch identycznych ludzi na całym świecie i jedna córka może odziedziczyć po ojcu kształt nosa i kolor włosów, a jej siostra będzie bardziej podobna do matki.

Tylko bliźniaki jednojajowe, które rozwinęły się z dwóch połówek zapłodnionej komórki jajowej, mają identyczną informację genetyczną. Ale i one nieco się różnią, na przykład liniami papilarnymi, ponieważ informacje zapisane w genach mogą zostać różnie zinterpretowane.

Rola genów

Każdy chromosom jest nosicielem wielu tysięcy genów, każdy z nich składa się z maleńkich jednostek zawierających informację genetyczną, która determinuje jedną cechę. Na przykład gen koloru oczu jest nosicielem jednej z dwóch informacji -kolor niebieski lub brązowy. W przypadku konfliktu między informacjami z różnych genów, jeden zwykle wygrywa. Ten „wygrywający" gen nazywamy genem dominującym, podczas gdy przegrany nazywa się recesywnym. Gen brązowych oczu jest dominujący, gen niebieskich oczu jest recesywny.
Dziecko dziedziczące jeden gen oczu brązowych, a drugi oczu niebieskich będzie miało oczy brązowe. Para genów oczu brązowych również da w efekcie oczy brązowe, a para genów oczu niebieskich da oczy niebieskie.

Podczas gdy kolor oczu jest determinowany przez tylko jedną parę genów, takie cechy jak wzrost znajdują się pod kontrolą wielu genów. Wywierają na nie wpływ, poza zapisem genetycznym, także inne czynniki, jak dieta czy ćwiczenia fizyczne. Większość chorób dziedzicznych jest związana tylko z jedną parą genów.

Do góry