Ocena brak

Myśl polityczna Maxa Webera - Partie polityczne

Autor /Tolek Dodano /12.06.2011

Jako pierwszy zajął się tym problemem. Partie polityczne są ważne w procesie rekrutacji politycznej, artykulacji interesów.

Dwa stanowiska w nauce o partiach:

  • Część badaczy uważa, że początków partii politycznych należy szukać w starożytnym Rzymie, np. w okresie panowania Juliusz Cezara => pojawiły się dwie grupy o odmiennych poglądach:- popularzy – poluzowanie stosunków władczych, lepiej rządzić liberalnie- optymaci – byli temu przeciwni, są za panowaniem klasowymPodziały o charakterze światopoglądowym pojawiają się tutaj po raz pierwszy. Do XV w. praktycznie nie można mówić o klasycznych partiach politycznych

  • Pierwociny pojawiają się w średniowieczu (Max Weber) :

  • Koterie arystokratyczne

Silną rolę posiadały rody arystokratyczne, obejmowali swoimi wpływami różne zakresy państwa, bez ich poparcia rządy były by dużo trudniejsze. Rody arystokratyczne były najważniejsze w sejmikach ziemskich, mają największy posłuch wśród szlachty.W różnych państwa rozwijało się to w różny sposób. Grupy starały się zwiększać wpływ na funkcjonowanie państwa, były różne sposoby włączania się arystokracji w kręgi władzy (np. tworzenie grup interesów). Są to układy niesformalizowane, które istniały do końca średniowiecza (koniec grup arystokratycznych => przestały pełnić to znaczenie, które pełniły wcześniej) => Izba Lordów w Wielkiej Brytanii jest pozostałością po tym.

Pojawiają się różne warstwy społeczności miejskiej. Miasto to podstawowe skupisko ludności. Ludność miejska jako dominująca siła w społeczeństwie. Pierwsze formy tworzenia partii: kluby polityczne – są tam reprezentanci ludności miejskiej, chcą obalić stary porządek i go później utrzymać. Ludzie łączą się wg linii programowych. Członkowie spotykają się i umawiają jaki jest ich stosunek do poszczególnych inicjatyw.Elity polityczne bez zaplecza. Istnieje jeszcze wiele ograniczeń praw i swobód obywatelskich. Musiało pojawić się prawo do migracji chłopów, aby uzupełnić społeczność miejską.Ograniczenia w życiu politycznym: cenzusy płci, wieku, wykształcenia, urodzenia, majątkowe, religijne, narodowościowe (etniczne) => bardzo mało osób miało dostęp do władzyliberałowie / konserwatyści

Partie klubowe miały zagwarantowany monopol do połowy XIX w. charakterystyczne jest to dla Wielkiej Brytanii – stronnictwo wigów i torysów.

  • XIX wiek – partie robotnicze

Przebudzenie klasy robotniczej, jej wielkość nie odpowiadała sile politycznej => miasto i osady rolne: zróżnicowane skupiska ludności. Konflikty na tle płacowym => pojawiają się pierwsze strajki, które okazują się nie opłacalne – zwolnienie strajkujących lub wezwanie policji.

Pojawiają się pierwsze związki zawodowe (najpierw na poziomie regionalnym, później ogólnokrajowym) – te działania są bardziej skuteczne. Jednak uregulowanie zasad stosunku pracy wymagały uregulowań w ustawach, więc zaczęto powoływać partie o charakterze klasowym, które reprezentują robotników => na scenie politycznej pojawiają się nowe grupy ludności: PARTIE MASOWE => robotnicze, np. SPD

Zrodziło to reakcję partii będących u władzy => partie liberalne i konserwatywne zaczęły adresować swe działania do klas średnich, które nie są związane z ruchem robotniczym.

Pod koniec XIX wieku zaczynają się tworzyć partie chrześcijańsko-demokratyczne. Później zaczynają się tworzyć partie o charakterze agrarnym. To wszystko powoduje zagęszczenie sceny politycznej.

Partie masowe cechują się: znaczącym poziomem koherencji programowej => podstawowe spoiwo partii, pojawiają się pierwsze wspólne programy (np. robotnicze, agrarne), spójne koncepcje porządku gospodarczego, społecznego. Każde partie kierują swój program do różnych warstw społecznych, co oznacza, że każda z nich ma swój program.

Przyczyny zmiany układów sił politycznych:

- I wojna światowa

- trzęsienie polityczne w Wielkiej Brytanii w 1911 r., gdy liberałowie po raz pierwszy muszą uznać wyższość siły robotniczej.

Zamierzch partii masowej w klasycznym rozumieniu – po I wojnie światowej.

Dzisiejszy model partii określa się mianem PARTII WYBORCZEJ. Partie prowadzą walki między sobą w kampaniach wyborczych, a kwestie najbardziej drażliwe „zwija się pod dywan”, np. problem aborcji.

Podobne prace

Do góry