Ocena brak

Myśl i polityka obozu J. Piłsudskiego do 1935 r. - ideologia państwa idea międzymorza i prometeizm

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

Idee niepodległości i walki zbrojnej suwerenne państwo polskie odnowił po upadku powstania styczniowego ruch socjalistyczny. Po kilkudziesięciu latach ich upowszechniania zaczął wyłaniać się z niego nowy obóz polityczny. Jego początki sięgają rewolucji 1905-1907 r., kiedy to wokół przywódcy PPS - J. Piłsudskiego zaczęła ksztahować się grupa polityczna akcentująca ideę walki zbrojnej o niepodległe państwo jako nadrzędną wartość wszystkich Polaków, której powinno podporządkować się interesy grupowe i jednostkowe. Po upadku rewolucji 1. Piłsudski i część jego zwolenników skoncentrowała się na przygotowaniach do walki zbrojnej o niepodległość Polski. Poszukiwali zwolenników we wszystkich grupach społecznych i ich organizacjach politycznych. Za naczelna wartość uznali ideę niepodległości.

Jej realizację opierali na aktywności militarno-politycznej robotników, włościaństwa i inteligencji. Zakładali odbudowę niepodległości poprzez walkę zbrojna toczoną ze wszystkimi trzema zaborcami Jednak w latach 1914-1917 ze względów taktycznych skupiali się na działalności antyrosyjskiej poszukując wsparcia u państw centralnych. Państwo polskie odrodzić się miało w granicach historycznych, w państwie tym stosunek między Koroną a ziemiami należącymi niegdyś do Wielkiego Księstwa Litewskiego uregulowane byłyby na zasadach federacyjnych.

Irredentyści kreślili wizję Polski demokratycznej i sprawiedliwej, rządzonej zgodnie z wolą i interesami większości narodu. Uznawali, że najpełniej ideał niepodległej i demokratycznej Polski urzeczywistniony zostanie w ramach ustroju republikańsko parlamentarnego. Za czynnik konsolidujący swój obóz irredentyści uważali J. Piłsudskiego. Był on dla nich symbolem dążeń niepodległościowych i tworzenia wojska polskiego oraz mężem opatrznościowym w każdej sytuacji. Już przed 1918 r. na szeroką skalę upowszechnili kult jego osoby. W tworzonych przez nich porozumieniach międzypartyjnych, np. Tymczasowej Komisji Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych, dominowały siły demokratycznej lewicy społecznej.

1. Piłsudski chciał odgrodzić Polskę od Rosji, uważał ją za głównego wroga.

Twierdził, że ,,Rosja czerwona" jest dla nas groźna, ale jeszcze gorsza jest ,,Rosja biała". Chciał przywrócenia caratu.

Jego koncepcja federacyjna była wynikiem pewnej tradycji historycznej. Chciał utworzyć państwo ukraińskie i starał się o poparcie dla niej. Litwini nie chcieli żadnych związków z Polską, bali się przewagi kultury polskiej. Przykładem budowy wału pomiędzy Polską a Rosją było zajęcie Wilna i wyprawa kijowska zakończone niepowodzeniem. J. Piłsudski nie zrealizował swojego programu w tej kwestii, mówi się że poniósł klęskę polity~zną. Po bitwie warszawskiej nie chciał rezygnować z wojny, ale zmusiło go do tego społeczeństwo. Zawarto pokój ryski, który przypieczętował jego klęskę. Po wojnie próbował stworzyć porozumienie państw graniczących z Rosją. Podjął szereg działań dyplomatycznych. Nie lubił partii politycznych, uważał, że zagrażają funkcjonowaniu państwa, zaspokajają potrzeby grup społecznych. Jego dziełem była Konstytucja 1935 r.

Prometeizm to rodzaj pracy wśród emigracji narodów, które były łupem Rosji sowieckiej. Sądzono, że prędzej czy później Rosja się rozpadnie. Polska podtrzymywała działalność tych grup emigracyjnych. Nie szkolono wojskowych, czasami wspierano akcje dywersyjne. Akcja prometejska przynosiła plony. Praktyki bolszewickie wpływały na emigrantów w kierunku antyrosyjskim. Akcja prometejska trwała do II wojny światowej, po 1932 r. była zakonspirowana. Był to rodzaj obrony przed potęgą Rosji.

Do góry