Ocena brak

Muzyka rock

Autor /lolekbocian Dodano /14.04.2012

„Odrażający, zły i wywrotowy" - tak Ameryka postrzegała rock'n'roll na początku jego istnienia. Jednak, jak pokazały nadchodzące dziesięciolecia, nowa muzyka nie była przejściowym trendem i stała się trwałym elementem naszego życia.

Jako wynik mieszania się kultur europejskiej i afrykańskiej, rock'n'roll mógł powstać jedynie w Stanach Zjednoczonych. Imigranci gromadnie przybywający z Europy do Ameryki w XVII i XVIII wieku przywozili ze sobą swoje instrumenty i swoją muzykę. Podobnie niewolnicy, siłą sprowadzani z Afryki, zachowywali w pamięci swoją tradycyjną muzykę, którą - jako że nie wolno im było używać swoich narodowych instrumentów - wykonywali w formie pieśni i tańca. Przez następne stulecia obie kultury muzyczne przenikały się i wzajemnie zmieniały, bez względu na uprzedzenia rasowe oraz usiłowania - często poparte majestatem prawa - żeby utrzymać je w izolacji. W wyniku tego powstał ragtime, jazz, swing i blues. Ostatecznie blues, grany pierwotnie tylko w południowych stanach, rozprzestrzenił się na północ, gdzie jego brzmienie przeewoluowało w kierunku rythm and bluesa - ojca rock'n'rolla.

Nastolatki

Tak jak jazz i blues, rythm and blues był w istocie muzyką czarnych i początkowo biali słuchacze nie znajdowali w nim nic atrakcyjnego. W każdym razie nie mieli zbyt wielu okazji, by go w ogóle usłyszeć, jako że ludzie rządzący przemysłem płytowym uważali rythm and bluesa za gatunek zbyt wywrotowy, żeby mógł się dobrze sprzedawać.

Jednak po II Wojnie Światowej wyodrębniła się nowa grupa społeczna - nastoletnia młodzież -która znudzona muzyką swoich rodziców, zaczęła masowo kupować płyty z gatunku rythm and bluesa. W wyniku tego, decydenci muzyczni wyzbyli się swoich skrupułów i zaczęli promować czarnych muzyków. Na początku lat 50. płyty Muddy Watersa, Raya Charlesa, Driftersów i innych gwiazd rythm and bluesa konkurowały na listach przebojów z nagraniami Eddie Fishera, Perry Como i innych „cukierkowatych" białych wykonawców.

Narodziny rock'n'rolla

Niektórzy biali muzycy zaczęli także śpiewać rythm and bluesa. Między nimi był śpiewak country and western, Bill Haley. Nagrał on dwa lub trzy przeboje rythm and bluesowe autorstwa innych wykonawców, zanim w 1953 r. wydał Crazy Man Crazy, który wszedł na amerykańskie listy przebojów i ostatecznie dotarł do piętnastego miejsca.

Rok później nagrał on Thirteen Women, z piosenką Rock Around the Clock na drugiej stronie krążka. Po nim nastąpiły Shake, Rattle and Roli, Mambo Rock i Birth of Boogie - Narodziny Boogie. Jednak tak naprawdę narodziło się coś innego niż boogie - jak ujął to w swojej piosence Muddy Waters: „Rytm i blues mieli dziecko, któremu na imię rock'n'roll".

Utwór Rock Around the Clock pojawił się później w filmie Blackboard Jungle, który stał się przebojem kinowym w Wielkiej Brytanii i Ameryce. Film był przyczyną niespotykanych dotąd w salach kinowych ekscesów. W trakcie seansów młodzież wyrywała siedzenia, żeby zrobić sobie miejsce do tańca. Rock Around the Clock wszedł na amerykańskie listy przebojów w maju 1954 r. i 9 lipca dotarł do miejsca pierwszego, na którym pozostawał przez siedem tygodni. Singiel ten stał się jednym z najlepiej sprzedających się krążków w historii muzyki rozrywkowej, pozostając przez 24 tygodnie na liście 40 najpopularniejszch nagrań , w tym przez dziewiętnaście tygodni w pierwszej dziesiątce.

Nastoletnia publiczność uwielbiała Billa Haleya, chociaż była nieco zaskoczona kiedy odkryła, że jest to niewysoki, pucułowaty mężczyzna około trzydziestki, z fikuśnym loczkiem na czole. Jego płyty jednak sprzedawały się dalej.

W 1957 r. Haley stał się pierwszym amerykańskim muzykiem rockowym, który odbył trasę po Wielkiej Brytanii. Zaraz po przybyciu do Londynu zóstał otoczony przez tłum fanów, którzy przez 20 min. nie chcieli go wypuścić. Zachowanie jego wielbicieli na inaugurującym tourne koncercie w Dominion Theatre było tak gwałtowne, że niektórzy członkowie brytyjskiego parlamentu postawili wniosek o zakazanie rock'n'rolla.

Popularność Halaya zaczęła z upływem czasu słabnąć. Jednak, chociaż jego piosenki przestały plasować się na listach przebojów, do momentu swojej śmierci, w 1981 r., sprzedał on ponad 60 milionów płyt i był bezsprzecznie jedną z największych gwiazd rock'n'rolla.

Klasyka rocka

Innymi wielkimi postaciami wczesnych lat rock'n'rolla byli: Little Richard - który razem z Haleyem nagrał Rock Around the Clock; Fats Domingo - artysta rythm and bluesowy, który rozpoczynał swoją karierę jako pianista w tanich barach w Nowym Orleanie, z pensją trzy dolary na tydzień; oraz Jerry Lee Lewis - którego rodzice zastawili swój dom, żeby kupić uzdolnionemu 16-latkowi fortepian. Siedem lat później razem z ojcem sprzedawał on jajka, żeby móc opłacić podróż do Memphis, gdzie Jerry nagrał Whole Lotta Shakin' Goin' On. Utwór jest obecnie zaliczany do klasyki rock'n'rolla, chociaż w czasie swojego powstania amerykańskie stacje radiowe odmówiły jego emisji, uznając go za wulgarny!

Określenie „wulgarny" stanowiło częsty epitet kierowany pod adresem innego młodego człowieka, który rok przed tym, jak Bill Haley zarejestrował Rock Around the Clock, nagrał w Memphis swój pierwszy demonstracyjny krążek. Trzy lata później, w marcu 1956 r., jego nazwisko znalazło się na pierwszych stronach gazet, po tym jak utwór Heartbreak Hotel dostał się na listy przebojów. Miesiąc potem, 40 milionów Amerykanów oglądało go śpiewającego tę piosenkę w telewizji. Młodzież amerykańska uwielbiała go, starsze pokolenie nazywało: „odrażającym i złym", „wyjącym wieśniakiem", „chodzącą zakałą rodzaju ludzkiego", „szaleńcem o tłustych włosach, śpiewającym nieprzyzwoite piosenki i nie posiadającym żadnej przyszłości", wreszcie „zagrożeniem dla młodzieży amerykańskiej". Tym kimś był Elvis Presley.

Elvis Presley został niepodważalnym królem rock'n'rolla. Wśród jego przebojów znajdują się utwory zaliczane obecnie do klasyki gatunku, takie jak: Jailhouse Rock, Hound Dog, Ali Shook Up, oraz ballady Love Me Tender, czy Can't Help Falling in Love. Publiczność tłumnie chodziła na filmy z jego udziałem. Kiedy umarł w 1977 r., wielu milionom ludzi, którzy w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych byli nastolatkami, a także ich dzieciom, wydawało się, że nadszedł kres wielkiej ery rock'n'rolla.

We wczesnych latach swojego rozwoju, scena rock'n'rollowa po obydwu stronach oceanu zdominowana była przez wykonawców amerykańskich. Muzycy brytyjscy, tacy jak Tommy Steele, Cliff Richard, Marty Wilde i inni, którzy byli popularni na wyspach, w Stanach nie mogli równać się z takimi gwiazdami jak Buddy Holy, Eddie Cochrane, Ray Charles, Gene Vincent, Everly Brothers, Sam Cooke, Danny and the Juniors, czy Brenda Lee, którzy konkurowali między sobą o względy nastoletnich fanów i upragnione pierwsze miejsce na liście przebojów.

Nowe brzmienie

We wczesnych latach 60., nową sensacją po obu stronach oceanu stały się nagrania Chubby Checkera - The Twist i Lefs Twist Again.

Mniej wiącej w tym samym czasie na listach przebojów pojawiły się nagrania pochodzące z Detroit - miasta słynnącego z produkcji samochodów - reprezentujące nowe brzmienie, tzw. „Motown". Z tego kręgu popularność zdobyli Supremes, Temptations, Marvin Gaye, Miracles, Mary Wells i Stevie Wonder. Diana Ross z Supreme oraz Stevie Wonder stali się później potentatami przemysłu muzycznego.

Rock brytyjski

Trochę ponad dwa tygodnie po ukazaniu się w Stanach debiutanckiego singla grupy Supremes (Buttered Popcorn), czterej młodzi ludzie - John Lennon, Paul McCartney, George Harrison i Pete Best - którzy nazwali swój zespół The Beatles, rozpoczęli regularne występy w CaVern Club w Liverpool.

Rok później, po tym jak Besta zastąpił perkusista Ringo Star, grupa nagrała utwór Love Me Do, który w październiku wszedł na listy przebojów. Po nim nastąpiły Please Please me, She Loves You, I Want to Hołd Your Hand i szereg innych piosenek, które stały się przebojami w Wielkiej Brytanii i Ameryce.

Kiedy „Wspaniała Czwórka" przyleciała w lutym 1964 r. do Nowego Jorku, przywitały ją tysiące rozhisteryzowanych wielbicielek. Beatlesi zdominowali muzykę rozrywkową lat 60. i stali się największym zespołem w historii rocka, sprzedając ponad miliard płyt i kaset ze swoimi nagraniami. Według wpływowego amerykańskiego magazynu muzycznego Rolling Stone, w muzyce Beatlesów można było odnaleźć „...Chucka Berry'ego i Little Richarda, Elvisa i rockabilly, harmonię wokalną od doo-wopu do Everly Brothers i Beach Boysów, i skierowanego do romantycznych panienek popu w stylu Buddy'ego Holly i Phila Spectora."

Koniec epoki

Beatlesi rozwiązali się w 1970 r. i każdy członek grupy rozpoczął samodzielną karierę. Ich solowe płyty stały się bestselerami, jednak pomimo wielu pogłosek, nigdy więcej nie wystąpili razem o publicznie. W 1980 r. John Lennon został zastrzelony w Nowym Jorku. Tak jak trzy lata wcześniej  śmierć Presleya oznaczała dla całej generacji koniec pewnej epoki, tak samo odebrana została przez wielu tragiczna śmierć Johna Lennona.

Ogromny sukces Beatlesów można częściowo wytłumaczyć tym, że ich muzyka przypadła do gustu także starszym słuchaczom, którzy lubili nastrojowe ballady „chłopców z Liverpoolu". Ich dzieci natomiast pociągały żywsze i głośniejsze utwory „Wspaniałej Czwórki", do których mogły sobie one poskakać.

Innym słynnym zespołem brytyjskim tego okresu - nie posiadającym jednak uroku, któremu mogliby się poddać także rodzice jego fanów - był The Rolling Stones, ciągle występujący po ponad 30 latach od swojego utworzenia w 1962 r. Surowe, chropowate brzmienie Stonesów stało się dla wielu milionów fanów synonimem rock'n'rolla. Podobnie rzecz się miała z muzyką zespołu The Who, założonego przez Rogera Daltreya, Pete'a Townsenda i Johna Entwistlę w 1962 r., którego gwałtowne zachowanie na scenie sprawiało, że nie zyskali oni aprobaty starszych miłośników rock'n'rolla.

Dzisiaj większość grup rockowych używa dwóch gitar elektrycznych, gitary basowej, perkusji, często instrumentów klawiszowych, oraz czasami instrumentu dętego, takiego jak saksofon. Nowoczesne techniki nagraniowe i zastosowanie elektroniki pozwalają uzyskać ogromne bogactwo dźwięków i efektów dźwiękowych, wykorzystywanych w studio i podczas koncertów. Beatelsi byli jednymi z pierwszych, którzy techniki te stosowali.

Rock progresywny

Nazwą tą okraśla się wyszukany styl muzyki rockowej, przeznaczony bardziej do słuchania, niż do tańca. Muzyka grup takich jak Pink Floyd i Genesis oraz innych zespołów z kręgu rocka progresywnego była doskonale zagrana i bardzo intensywna, często o dramatycznym zabarwieniu. Ich występy na żywo stały się spektakularnymi widowiskami, wykorzystującymi nowoczesne techniki nagłośnieniowe i oświetleniowe.

Utwory innych zespołów, takich na przykład jak Cream, nie były tak złożone. Ich muzyka opierała się na umiejętnościach instrumentalnych członków grupy, wyrażających się w głośnych, rozbudowanych improwizacjach. Z nurtu tego wywodzi się styl określany mianem heavy metalu, opierający się na brzmieniu gitary elektrycznej podobnym do tego, jakie można usłyszeć w utworach grupy Led Zeppelin.

Punk

Kolejnym etapem w rozwoju rocka był punk. Prostsza, bardziej bezpośrednia niż inne rodzaje muzyki rockowej (niemniej równie głośna), muzyka punk - z grupami takimi jak Clash czy Sex Pistols - stała się ogromnie popularna wśród młodzieży i, czego chyba nie trzeba dodawać, znienawidzona przez rodziców.

Niektórzy pionierzy rock'n'rolla już nie żyją. Wiele zespołów które wytyczyły kierunki jego rozwoju dawno już nie istnieje. Jednak ich muzyka pozostała na płytach. Niezależnie od tego, że pojawiają się stale nowe gwiazdy tego gatunku, rock'n'roll wywarł już ogromny wpływ na całą współczesną muzykę popularną.

Pop, który nie stanowi stylu samego w sobie, wykorzystuje elementy innych rodzajów muzyki - takich jak soul, folk, country and western i rock'n'roli - w celu pozyskania sobie możliwie najszerszej publiczności.

Soliści i grupy popowe i rockowe przychodzą i odchodzą. Wiele z nich stanowi atrakcję jednego sezonu. Jednak wiele innych zdobywa trwałą popularność, kontynuując swoją karierę przez długie lata.

Wystarczy krótkie spojrzenie na dzisiejsze listy przebojów, by przekonać się jak różne rodzaje muzyki rockowej i popowej są dzisiaj popularne. Jednego tygodnia na szczycie znajduje się romantyczna ballada Marii Carey, następnego jej miejsce może zająć utwór U2, Michaela Jacksona lub jego siostry Janet, po to tylko, by za tydzień zostać zrzuconym przez inne nagranie.

Podobne prace

Do góry