Ocena brak

MUZA

Autor /Machabeusz Dodano /04.04.2012

Gr. Mousa, mit. gr. pierw, jedna muza, bogini opiekuńcza aojdów. Element pamięci tkwiący prawdop. w nazwie muzy, był śpiewakom niezbędny (przed wynalezieniem i upowszechnieniem pisma) do wykonywania ich sztuki. Wezwanie do muzy na początku utworu należało do najstarszych tradycji (co najmniej od Homera) gr. poezji.

Dlatego też zapewne Mnemosyne 'pamięć, przypomnienie' stała się matką muz. Wyraźny też ich związek ze źródłami (zob. niżej) pozwala przypuszczać, że muza mogła być pierw, bóstwem źródlanym. Z jednej muzy utworzył się (już u Homera i u Hezjoda, którego dziełem są ich imiona i ich kanoniczna liczba - dziewięć) chór dziewięciu sióstr, córek Zeusa i Mnemosyne, biorących udział w ucztach bogów na Olimpie, a na ziemi przebywających w Pierii (na wsch. od Olimpu; stąd ich nazwa Pierydy), na beockim Helikonie (źródło Hippokrene) a. na Parnasie koło Delf (źródło kastalskie).

Tu tańczą i śpiewają prowadzone przez Apollina Muzagetę, gr. Mousagetes 'przewodnik muz'. Kto chce się z nimi zmierzyć w zawodach muzycznych a. tanecznych, ten, jeśli. przegra, a przegra na pewno, będzie srodze ukarany, tak jak syreny, które pozbawiono pierza, a. śpiewak Tamirys, który stracił wzrok i głos.

Muzy były bóstwami poezji, lit., muzyki i tańca; potem także astronomii, filozofii i innych nauk. Dopiero w późnych czasach rzymskich przydzielono im poszczególne dziedziny sztuk i nauk oraz wyposażono w odpowiednie atrybuty, zob.: Erato, Euterpe, Kaliope, Klio, Melpomene, Polihymnia, Talia, Terpsychora, Uranos (Urania); por. Aganippe; Kameny; Pierydy.

Almanach Muz zob. Almanach. Dziesiąta muza film, kinematografia; przydomek poetki meksyk. Juany Ines de la Cruz, 1651-95, damy dworu, potem zakonnicy, autorki wierszy lirycznych, komedii i rozpraw teologicznych. Jedenasta muza telewizja.

Muza attycka zob. Attyka. Muza pomsty i smutku, ros. Muza miesti i pieczali, obrazowa charakterystyka twórczości poety rós. Nikołaja Niekrasowa, wzięta z jego wiersza bez tytułu (1856): „Zamilknij, muzo pomsty i smutku!" Muza tejańska przydomek Anakreona, gr. poety (VI w. pne.) pochodzącego z Teos w Jonii (Azja Mn.).

Muzy lubią śpiew urozmaicony zob. Kameny. Podkasana muza kabaret, operetka itp. Sobie śpiewam a muzom, łac. sibi etMusis ca no; nie dla ludzi; por. Muza, 1, Jana Kochanowskiego. W czasie wojny milczą muzy, łac. inter arma sileni Musae, twórczość artystyczna schodzi wówczas na dalszy plan.

Les muses galantes opera baletowa (1745) J. J. Rousseau, filozofa i encyklopedysty. Muzy balet (1666) J. B. Lully'ego. Terpsychora opera (1734) G. F. Handla. Grupa muz w gr. oryginale brąz (III w. pne.), kopie w Rzymie i Stambule. Polihymnia rzeźba (1815) Canovy, Wiedeń, Hofburg.

Parnas obraz (1497) Mantegny, Paryż, Luwr. Wiosna obraz (ok. 1480) Botticellego, Florencja, Akademia Sztuki. Dziewięć muz obraz Tintoretta, Hampton Court. Euterpe obraz Tiepola, Berlin, własn. pryw.

Podobne prace

Do góry