Ocena brak

MUSSOLINI BENITO (1883-1945) - polityk

Autor /jajo Dodano /27.02.2011

Twórca i wódz (Duce) włoskiego faszyzmu. W młodości pod wpły­wem ojca - kowala z małej miej­scowości Predappio, związał się z ruchem socjalistycznym; pod­czas pobytu w Szwajcarii zarabiał na życie pisaniem artykułów do le­wicowej prasy, a po powrocie do Włoch przyłączył się do ekstremi­stycznej frakcji Kongresu Partii Socjalistycznej. W latach 1912-14 był wydawcą socjalistycznego dziennika „Avanti" i na jego ła­mach prezentował poglądy anty-klerykalne i pacyfistyczne. Pisał: „Miejcie się na baczności, robotni­cy, zrozumcie, kto pcha was do wojny, kto was zdradza". Jednakże po wybuchu I wojny światowej zmienił zapatrywania i jako wy­dawca „II Popolo d^talia" w 1914 r. wzywał Włochy, aby przystąpiły do wojny, gdyż widział w tym szansę dla rewolucji socjal­nej, przejęcia władzy przez socjali­stów i rozwiązania historycznych problemów terytorialnych Włoch.

31 sierpnia 1915 r. został wcielo­ny do 11 pułku bersalierów, z którym wyruszył na front i 23 lu­tego 1917 r. odniósł ciężką ranę w czasie prób miotacza min. Po przebyciu 27 operacji, z których 2 przeprowadzono bez znieczule­nia, w sierpniu 1917 r. powrócił do Mediolanu, do pracy dziennikar­skiej. Doświadczenia z wojny pchnęły go w stronę skrajnego na­cjonalizmu. 23 marca 1919 r. zało­żył partię faszystowską Fascio di combattimento, której nazwę za­pożyczył od band chłopów wło­skich walczących w minionych wiekach z posiadaczami ziemski­mi.

Cesarz Etiopii Hajl e Sellasje uzyskał w Europie poparcie, a Liga Narodów nałożyła na Włochy sankcje gospodarcze. Mussolini wykorzystał tę sytuację, jednocząc wokół siebie społeczeń­stwo. Pogorszenie stosunków z mo­carstwami demokratycznymi po­pchnęło go w stronę Niemiec, wo­be c których pozostawał dotychczas nieufny. Udział wojsk włoskich i niemieckich w wojnie domowej w Hiszpanii zbliżył obydwa pań­stwa; 25 października 1936 r. Wło­ch y zawarły sojusz z Niemcami (*„Oś"), 6 listopada 1937 r. przystą­piły do paktu *antykominternow-skiego, a 11 grudnia 1937 r. wystą­piły z Ligi Narodów. W 1938 r., wobec narastającego kryzysu cze­chosłowackiego, Mussolini przejął inicjatywę i zaproponował Adolfo­wi Hitlerowi podjęcie rokowań z Wielką Brytanią oraz Francją; 30 września 1938 r. podpisał jako je­den z sygnatariuszy układ zawarty w *Monachium. Nie zareagował na złamanie postanowień układu przez Hitlera, który w marcu 1939 r., bez konsultacji z sojusznikiem, zajął resztę Czech i Moraw tworząc z nich tzw. Protektorat oraz zholdował Słowację. Mussolini, przekonany o potędze Rzeszy, zde­cydował się na zacieśnienie soju­szu, czego wyrazem było zawarcie paktu wojskowego 22 maja 1939 r. (*pakt stalowy).

Niezdecydowany co do zakresu współpracy militarnej z Niemcami, nie zgodził się na przystąpienie do działań wojennych i25 sierpnia 1939 r. powiadomił Hi­tlera, że Włochy nie są przygotowa­ne do wystąpienia zbrojnego prze­ciwko Polsce (i w konsekwencji przeciwko mocarstwom zacho­dnim) ze względu na niedostatek surowców i sprzętu. 1 września te­go roku zażądał od Hitlera noty zwalniającej go od zobowiązań so­juszniczych. Szybko jednak, pod wrażeniem niemieckich zwycięstw, zmienił politykę. W marcu 1940 r. mówił: „Jakie to upokarzające sie­dzieć z założonymi rękami, gdy in­ni zapisują się w historii; aby uczy­nić naród wielkim, należy pchnąć go do boju choćby kopniakami w tyłek".

W maju 1940 r. podjął de­cyzję o przystąpieniu Włoch do wojny i 10 czerwca 1940 r. wypo­wiedział wojnę Francji oraz Wiel­kiej Brytanii. Wkrótce wojna przy­niosła Włochom wiele niepowo­dzeń na *Bałkanach i w Afryce Północnej. Ostatecznie inwazja aliantów na *Sycylię w 1943 r. przesądziła o obaleniu Mussolinie-go przez Wielką Radę Faszystow­ską, która 24 lipca 1943 r. uchwali­ła wotum nieufności wobec niego. Następnego dnia został aresztowa­ny z rozkazu króla i uwięziony na wyspie Ponza, później na Maddale-ne, a ostatecznie wywieziono Duce do hotelu „Campo Imperatore" w masywie górskim Gran Sasso, skąd odbili go spadochroniarze nie­mieccy. We wrześniu 1943 r. w pół­nocnej części Włoch, okupowanej przez Niemców, utworzył republikę faszystowską (republika *Salo). W 1945 r., gdy uciekał do Szwajca­rii przed zbliżającymi się wojskami alianckimi, został przypadkowo schwytany i mimo przebrania w mundur niemieckiego oficera rozpoznany przez paryzantów, na­stępnie zaś rozstrzelany 27 kwietnia 1945 r. Zwłoki Mussoliniego oraz jego kochanki Clary Petacci powie­szono za nogi na placu w Mediola­nie. Kilkanaście lat później rodzina ekshumowała jego prochy i złożyła w rodzinnym grobowcu w San Cas-siano.

Podobne prace

Do góry