Ocena brak

Mrówka rudnica

Autor /Nikodem090 Dodano /31.01.2012

Wygląd: długość 0,4--0,9 cm. Typowy dla mrówek kształt ciała. W gruncie rzeczy jest to kompleks 5, bardzo trudnych do rozróżnienia gatunków mrówek.

Mrówka tryskająca kwasem określonych często jako „rude mrówki leśne".

Środowisko: lasy liściaste i bory szpilkowe. Mrowiska zakładane są zawsze w takich miejscach, w których docierają do ziemi promienie słońca.  

Występowanie: Europa, umiarkowana strefa Syberii.

Liczebność: pospolita. Dawniej znacznie liczniejsza i pomimo ochrony staje się coraz rzadsza, m.in. wskutek skażenia środowiska.

Tryb życia i rozród: mrówki tworzą społeczeństwa złożone z niedorozwiniętych płciowo robotnic oraz zapłodnionych i składających jaja samic, tzw. królowych. Zwykle w mrowisku rudnicy znajduje się kilkaset, a nawet kilka tysięcy królowych (społeczeństwa poligini-czne) oraz do miliona robotnic. Spotykane są jednak również takie mrowiska mrówki rudnicy, w których żyje tylko jedna jedyna królowa (społeczeństwa monoginiczne). Cykl rozwojowy w obu tych typach mrówczych społeczeństw przebiega jednak tak samo.

Już w marcu samica lub samice składają w specjalnie służących do tego celu miejscach mrowiska duże jaja. Wylęgają się w nich larwy, z których powstaną później dojrzale płciowo, zdolne do rozrodu, uskrzydlone samice. Robotnice karmią je specjalnym rodzajem pokarmu, którego nie otrzymują wylęgające się później larwy robotnic. Pokarm ten zawiera wydzielinę ze znajdujących się w tułowiu gruczołów ślinowych, których ujścia znajdują się na wardze dolnej (tzw. gruczołów wargowych). To więc czy z larwy powstanie zdolna do rozrodu samica, przyszła królowa, czy też niedorozwinięta płciowo robotnica, rozstrzyga się w ciągu kilku dni od jej wylęgnięcia się z jaja i zależy wyłącznie od rodzaju podawanego jej pożywienia.

Samce natomiast powstają z jaj niezapłodnionych i skład ich pokarmu nie ma już prawdopodobnie żadnego znaczenia dla przebiegu ich rozwoju. Wkrótce po wylęgnięciu się z poczwarek samice i samce opuszczają mrowisko, by odbyć lot godowy. Podczas kopulacji samica otrzymuje porcję nasienia, która wystarcza jej na całe życie; jest ono przechowywane w tzw. zbiorniku nasiennym. Jaja zapładniane są więc podczas ich składania, niejako przez samą samicę. Samce giną zaraz po rójce. Po locie godowym zapłodniona samica pochodząca ze społeczeństwa poligirticznego próbuje dostać się do jakiegoś istniejącego już mrowiska, aby się w nim zadomowić, lub też, tak jak to zawsze robi samica pochodząca ze społeczeństwa monoginicznego, przystępuje do zakładania nowego, własnego gniazda.

W tym celu wnika do mrowiska pierwomrówki łagodnej (Serviformica fusca), zabija prawowitą królową i zajmuje jej miejsce, a robotnice pierwomrówki opiekują się teraz jej potomstwem. W miarę upływu czasu przybywa w przejętym mrowisku robotnic rudnicy, a ubywa pie-rwomrówek. Wzrost liczebności rudnic w mrowisku monoginicznym jest stosunkowo powolny, a wraz ze śmiercią królowej ginie również cale społeczeństwo, o ile nie przyjmuje nowej królowej. Natomiast społeczeństwa poliginicz-ne mogą przetrwać kilkadziesiąt lat i z wiekiem stają się coraz potężniejsze.

Mrowisko składa się z części podziemnej i nadziemnej. Panuje w nim dość stała temperatura, o co dbają same mrówki. W lecie, przy silnym nasłonecznieniu budują kanały wentylacyjne umożliwiające przewietrzanie mrowiska. W razie chłodów zamykają wiodące do nich otwory. W zimie mrówki skupiają się w podziemnej części mrowiska, a nadziemny kopiec pełni wówczas funkcję termoizolacyjną, chroniącą je przed mrozem.

Pokarm: spadź, owady i inne drobne bezkręgowce. Mrówki rudnice uważane są za owady pożyteczne, ponieważ niszczą wiele szkodliwych owadów, powodujących straty w leśnictwie, jak np. gąsienice strzygoni chojnówki. Ulubionym ich pokarmem jest jednak wydalana przez mszyce, słodka spadź. Jedno duże mrówcze społeczeństwo potrafi zebrać w ciągu sezonu wegetacyjnego do 500 kg tego przysmaku! Nic więc dziwnego, ze mrówki opiekują się mszycami i chronią je przed ich wrogami naturalnymi.

Podobne prace

Do góry