Ocena brak

Motyw zdrady w literaturze

Autor /kostek Dodano /11.04.2013

Zdrada-Pojęcie    zdrady rozumianejest w literaturze wielorako. Najpopularniejszy jest motyw zdrady małżeńskiej lub zdrady kochanki (kochanka). Często jednak pojawiają się bohaterowie, którzy zdradzili ojczyznę, władzę czy ideę albo przechodząc na stronę wroga, albo diametralnie zmieniając swe poglądy. W takim kontekście zdradę należy rozu mieć jako sprzeniewierzenie się pewnym wartościom.

Biblia (ST) - 1) Sara, żona Abrahama, pozwala mu dopuścić się zdrady, by spłodził potomka z ich niewolnicą, Hagar. Ze związku tego narodzi się pierwszy syn Abrahama, Izamel, którego oj ciec oddali od siebie.

2) Naród wybrany zdradza Jahwe, swego wyzwoliciela, gdy wędruje przez pustynię do Ziemi Obiecanej. Na prośbę Izraelitów (uczyń nam Boga, który by szedł przed nami) Aaron kazał przetopić ich kosztowności w posąg złotego cielca. Mojżesz niszczy jednak posąg i każe opowiedzieć się za Jahwe.

"Pieśń o Rolandzie" - Ganelon, teść Rolanda wysłany na pertraktacje z Hawylem, królem Saragossy, podejrzewa zięcia o podstęp. Zazdroszcząc mu szacunku i poważania na dworze Karola Wielkiego, dopuszcza się zdrady. Jej konsekwencją jest klęska pod Roncesvalles i śmierć Rolanda.

Legendy arturiańskie - 1) Ginewra, żona króla Artura, i Lancelot, jego ukochany rycerz, zakochują się w sobie. Ich romans odkrył Mordred i opowiedział o nim królowi. Lancelot na zawsze opuścił zamek Camelot, a wkrótce potem rozpadnie się Okrągły Stół.

J. Bedier (oprac.) "Dzieje Tristana i Izoldy" - Izolda Złotowłosa, żona króla Marka, zdradza go z Tristanem, siostrzeńcem króla i jego ukochanym rycerzem. Ona złamała przysięgę małżeńską, natomiast on okazał się nielojalny wobec swego seniora. Po śmierci kochanków król Marek wybaczył im zdradę i kazał ich pochować w dwóch grobach obok siebie.

W. Szekspir "Sen nocy letniej" -Zdrada Tytanii, żony Oberona, króla elfów, stała się przyczyną wszystkich wydarzeń w komedii. Oszukany małżonek mści się na wiarołomnej żonie, poddając ją działaniu eliksiru miłosnego. Patrz: sen, szaleństwo.

A. Mickiewicz "Konrad Wallenrod" - Tytułowy bohater zdradza nie tylko Zakon, któremu zawdzięcza wykształcenie i hierarchię wartości. Zdradza on przede wszystkim ideały rycerskie, które nakazywały mu walczyć honorowo, a nie podstępem. Dlatego porażka Krzyżaków będzie także klęską Wallenroda. Patrz: rycerz, samobójstwo.

J. Słowacki "Balladyna" -Balladyna, sprawując rządy w zamku Kirkora, pod jego nieobecność zdradza go z Fon Kostrynem. Jednak największym przejawem zdrady małżeńskiej będzie to, iż nie zawaha się wystąpić przeciwko swemu mężowi, by walczyć o władzę.

A.    Dumas "Hrabia Monte Christo" Na skutek zdrady swoich przyjaciół Edmund Dantes został uwięziony i skazany na dożywocie. Oskarżono go o kontakty z Napoleonem, przebywającym wówczas na Elbie. Po jedenastu latach więzienia udaje mu się jednak uciec. Odtąd głównym celem jego życia stanie się zemsta za doznane krzywdy.

H. Balzac "Ojciec Goriot"-Baronowa de Nucingen i hrabina de Restaud zdradzają swoich mężów, jako że w ówczesnym Paryżu do dobrego tonu należy posiadanie kochanka.

B.    Prus "Lalka" -Izabela Łęcka, już po zaręczynach z Wokulskim, zdradza go z Kaziem Starskim, hulaką i bawidamkiem. Dla Wokulskiego jest to o tyle bolesne, że widział zaloty tych dwojga. Zachowanie Izabeli uzmysłowiło mu, iż daleka jest ona od ideału kobiety, jaki w niej widział. Patrz: miłość trudna. H. Sienkiewicz "Potop" - Za zdrajców Polski i króla uznaje się początkowo całą magnaterię, która oddała się w ręce Karola Gustawa. Wśród zdrajców - magnatów wybijają się jednak dwaj bohaterowie: Bogusław i Janusz Radziwiłłowie, którzy zawarli z królem Szwecji ugodę w Kiejdanach. W zamian za poddanie się wrogów Janusz miał    obiecany tron wielkoksiążęcy na Litwie.

H.    Sienkiewicz "Rodzina Połanieckich" - Stach Połaniecki zdradza swą żonę, Marynię, z żoną przyjaciela. Ponieważ podłoże tej zdrady jest czysto zmysłowe, odczuwa potem niesmak i niechęć do pani Maszkowej i do samego siebie.

W.S. Reymont "Chłopi" - 1) Jagna - patrz: żona. 2) Antek zdradza Hankę z Jagną. Jego wielka namiętność do żony ojca każe mu zapomnieć o życiu rodzinnym, żonie i dzieciach. Zdrada ta nie tylko przyczyni się do zaostrzenia konfliktu między Antkiem a starym Boryną, wpłynie ona także na Hankę, która od tej pory przestanie być żoną słuchającą we wszystkim męża.

S. Undset "Krystyna, córka Lavransa" - 1) Ragnfrida, żona Lavransa, zdradza go niedługo po ślubie, z ukochanym z młodości. Zdradę tę będzie ona poczytywać za przyczynę wszystkich nieszczęść w swej rodzinie, a samą siebie będzie do końca życia uważać za ~akamieniałą grzesznicę. 2) Pani Aas~lda, żona Baarda, nie kochana przez męża, maltretowana fizycznie i psychi-~znie, nawiązuje romans z pięknym Bjtirnem. Jakkolwiek powieść nie podaje dokładnych przyczyn śmierci Baarda, sugeruje, iż przyczynili się do niej Aaskilda i Bjórn. 3) Elina, żona dzierżawcy na Husaby, zdradza męża z młodym i pięknym Erlendem. Z tego związku urodzi mu dwoje dzieci: Orma i Małgorzatę. Ta skandalizująca historia miłosna przyczyni się do wygnania Erlenda z kraju i pozbawienia go godności rycerza. 4) Krystyna zdradza swojego narzeczonego, Szymona Darre, przysięgając wieczną miłość Erlendowi i oddając mu się. Ta zdrada jest także sprzeniewierzeniem się zasadom, których nauczyli ją rodzice, a przede wszystkim wpojonej przez nich moralności.

S. Mrożek "Tango" - 1) Elenora patrz: żona; 2) Ala zdradza uczuciowego i pełnego ideałów Artura z Edkiem, w którym widzi nieco prymitywnego, ale prawdziwego mężczyznę. W ten sposób udowadnia, iż daleka jest od czysto platonicznego i idealistycznego pojmowania miłości; 3) Eugeniusz zdradza całą rodzinę, sprzymierzając się z Edkiem. Czyni to tylko po to, by ocalić samego siebie.

A. Kowalska "Pestka" - 1) Dla Borysa zdrada małżeńska była całkowicie niezgodna z wyznawanymi przezeń zasadami. Jednak miłość do Agaty okazała się tak wielka, że przez lata zdradzał z nią swą żonę, by wreszcie opuścić dom i rodzinę.

 

Podobne prace

Do góry