Ocena brak

Motyw wędrówki w literaturze

Autor /kostek Dodano /10.04.2013

Podróż/wędrówka - Przebywanie drogi do jakiegoś miejsca, przenoszenie    się, przemieszczanie z miejsca na miejsce po rozległych terenach; kolejne odwiedzanie wielu miejsc w poszukiwaniu czegoś. Czasem wędrówka może przybrać formę pielgrzymki, czyli drogi, którą się przebywa, zmierzając do miejsca świętego. Może się też stać tułaczką, bezcelowym, nieustannym przenoszeniem się z miejsca na miejsce. W kulturze wędrówka odbywa się nie tylko w przestrzeni, np.: wędrówka dusz podróż w głąb samego siebie, podróź w czasie.

Biblia (NT) - 1) Jezus, według tradycji, w wieku trzydziestu lat, rozpoczyna wędrówkę, która będzie trwała do śmierci. Zgromadziwszy wokół siebie dwunastu apostołów, przemierza całą Palestynę i przez trzy lata naucza i czyni cuda. Wędrówkę rozpoczyna od chrztu w Jordanie, jej kresem jest ukrzyżowanie w Jerozolimie. 2) W "Dziejach Apostolskich" po otrzymaniu w Dniu Pięćdziesiątnicy Ducha Świętego, który przyniósł dar języków, apostołowie    rozpoczynają podróże misyjne, obejmujące początkowo obszar Palestyny, później rozciągające się na cały basen Morza Śródziemnego. 3) Św. Paweł, jeszcze pod imieniem Szawła, udaje się w podróż do Damaszku, by tam prześladować wyznawców Chrystusa. W drodze zostaje powalony na ziemię przez światłość z nieba i słyszy głos Jezusa. Staje się to przyczyną jego nawrócenia i późniejszej działalności misyjnej jako Apostoła Narodów.

Wergiliusz "Eneida" - 1) patrz: mitologia-Eneasz. 2) Podczas pobytu Eneasza w krainie umarłych jego ojciec, Anchizes, wykłada teorię metempsychozy, pokazując miejsce, gdzie dusze oczekują na powrót na ziemię. "Legenda o św. Aleksym" -Nazajutrz po ślubie Aleksy opuścił rodzinny dom i młodą żonę i wyruszył w stroju żebraka na wędrówkę, by służyć Bogu. Gdy podczas tej wędrówki zatrzymał się w pewnym mieście, cuda, które się za jego sprawą działy, przyniosły mu sławę świętego. Chcąc od niej uciec, Aleksy wsiadł na okręt żmierzający do Syrii. Bógjednak sprawił, że wiatry skierowały statek w inną stronę i Aleksy powrócił do rodzinnego Rzymu. Legendy arturiańskie - Rycerze Okrągłego Stołu bardzo często wyruszają na wyprawy, by walczyć w obronie uciśnionych, sierot, wdów, by bronić honoru dam. Najsłynniejsze są jednak wędrówki Parsifala z Walii, błędnego rycerza, który przemierza świat, poszukując Świętego Graala, kielicha, którego według legendy używał Chrystus podczas Ostatniej Wieczerzy i do którego później Józef z Arymatei zebrał Jego krew spływającą z krzyża. "Legenda o Żydzie Wiecznym Tułaczn"-Znana od VII w. legenda opowiada historię Żyda Ahaswera . (w innej wersji Kartafilosa), który uderzył przechodzącego obok jego domu Chrystusa dźwigającego krzyż (w innym wariancie Ahaswer plunął Jezusowi w twarz). Wówczas Chrystus powiedział: Ja odpocznę, łecz ty będziesz chodził, póki nie powrócę. Odtąd Żyd Wieczny Tułacz przemierza nieustannie świat, nie mogąc się ani na chwilę zatrzymać. Jego wędrówka skończy się dopiero wówczas, gdy u kresu świata Chrystus powróci na ziemię.

J. Bedier (oprac.) "Dzieje Tristana i lzoldy" - Tristan odbywa wiele podróży, między innymi wyrusza do Irlandii, by sprowadzić na dwór króla Marka Izoldę Jasnowłosą. Później, by uciec od nieszczęśliwej miłości do królowej Izoldy, wędruje po całej Europie, poszukując przygód w Lonii, Fryzji, Gawii, Alemanii i Hiszpanii. Wreszcie dociera do Bretanii, gdzie poznaje Izoldę o Białych Dłoniach, którą zaślubia. Tu także spotka go śmierć.

Trzydziestopięcioletni Dante, najprawdopodobniej 25 marca 1300 roku, w głębi ciemnego znalazł się lasu, straciwsry z oczu szlak niemylnej drogi. Gdy próbuje odnaleźć drogę powrotną, stają przed nim Pantera, Lew i Wilczyca, symbolizujące ludzkie grzechy. Przerażonego Dantego ratuje z opresji duch Wergilego, który zjawia się z zaświatów i obwieszcza, że z polecenia Boga zostanie jego przewodnikiem w wędrówce po krainie umarłych. Tak rozpoczyna się jedna z najbardziej znanych w historii kultury europejskiej podróży. Dante prowadzony przez Wergiliusza zwiedza najpierw Piekło, gdzie w kolejnych kręgach cierpią grzesznicy. Im niżej schodzą, tym cięższe grzechy i cięższe kary. Na samym dnie Piekła cierpią najwięksi zdrajcy ludzkości: Judasz, Kasjusz i Brutus. Następnym etapem wędrówki Dantego jest Czyściec, w którym na kolejnych tarasach pokutują za swoje grzechy ci, którym Bóg nie odmówił    miłosierdzia.

T. Tasso "Jerozolima wyzwolona" Epos opowiada historię pierwszej wyprawy krzyżowej. Rycerze wędrują do Jerozolimy, byją wyzwolić z rąk pogan. W drodze muszą walczyć zarówno z siłami zła, którym przewodzi Pluton-Lucyfer, jak i ze słabością własnych charakterów. Wspomagają ich w tej walce aniołowie.

M. de Cervantes Saavedra "PrzemyśIny szlachcic Don Kichote z Manczy" - Don Kichote po lekturze średniowiecznych romansów rycerskich popada w obłęd i postanawia zostać błędnym rycerzem. Wraz z giermkiem Sancho Pansą trzykrotnie wyrusza na wyprawy, w czasie których wędruje po całej Hiszpanii, poszukując okazji do spełnienia bohaterskich czynów. W swoich wędrówkach spotyka wielu ludzi, którzy traktują go jako niegroźnego szaleńca; czasem staje się obiektem żartów i kpin. Przeżywa także, we własnym mniemaniu,    niezwykłe przygody, dokonuje bohaterskich czynów. Do najbardziej znanych należą walka z wiatrakami, w których Don Kichote widzi przerażające olbrzymy, i stadem baranów, które bierze za oddział wrogiego wojska. Po powrocie z ostatniej wyprawy, uleczony z szaleństwa, umiera.

J.W. Goethe "Faust" - Za sprawą Mefistofelesa odmłodzony Faust wędruje zarówno w przestrzeni, jak i w czasie. Zostaje między innymi przeniesiony do mitycznej Grecji, do Sparty rządzonej przez Menelaosa. Przebywanie w tym świecie będzie miało decydujący wpływ na dalsze życie Fausta - nauczy go umiaru i wytknie mu cel dalszej drogi.

G.G. Byron "Giaur" - 1) Po śmierci Leili Giaur przyłącza się do bandy zbójeckiej i wraz z nią wędruje po Grecji. Szczegóły tych wędrówek pozostają tajemnicą. 2) Hassan, by pocieszyć się po stracie Leili, wyrusza w podróż, z której przywiezie nową żonę. W drodze zostaje napadnięty przez bandę zbójecką, do której należy Giaur i zjego ręki ginie.

A. Mickiewicz "Upiór" - Co roku, w Dzień Zaduszny, młody samobójca powstaje z grobu i błąka się po świecie, jeszcze raz przeżywając to wszystko, co doprowadziło go do śmierci.

A. Mickiewicz "Dziady" cz. II -Dusze, które nie zasłużyły na niebo, błąkaj ą się po świecie i cierpią wyznaczone im kary. Dla duchów lekkich i pośrednich ta wędrówka będzie miała kres. Dla duchów ciężkich jest ona karą wieczną.

A. Mickiewicz "Dziady" cz. IV -Po stracie ukochanej, pogrążony w rozpaczy Gustaw błąka się bez celu po świecie, nie potrafiąc znaleźć sobie miejsca. Jest być może młodym samobójcą z ballady "Upiór". Patrz też: A. Mickiewicz "Upiór".

A. Mickiewicz "Konrad Wallenrod" - Powróciwszy do Zakonu, Walter Alf wraz z Krzyżakami wędruje, biorąc udział w licznych bitwach. Walczy między innymi w Ziemi Świętej i w Hiszpanii. Podczas tych wędrówek w niewyjaśniony sposób staje się Konradem Wallenrodem. Być może prawdziwy Walenrod zginął. Istnieją też podejrzenia, że został zamordowany. W każdym razie Walter Alf powraca z wędrówek do Malborka już jako Konrad Wallenrod.

A. Mickiewicz "Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego" - Emigracja polska to pielgrzymi, którzy zmierzają do ziemi świętej, Ojczyzny wolnej. Ich wędrówka zbliża się do kresu, bo Polska spoczywa w grobie już trzeci dzień i rychło nadejdzie zmartwychwstanie. Ow fakt przyspieszyć mogą pielgrzymi, doskonaląc się wewnętrznie.

L. Carrołł "Ałicja w krainie czarów" - Goniąc królika w cylindrze, Alicja trafia do Krainy Czarów. Wędruje przez ten dziwny świat, przeżywa wiele niezwykłych przygód i spotyka wiele niezwykłych postaci, między innymi Szalonego Kapelusznika i Pana Gąsienicę. Dociera wreszcie na dwór Królowej Kier. Po wielu perypetiach udaje jej się w końcu powrócić do domu. Patrz: sen. L.N. Tołstoj "Anna Karenina" -Anna Karenina i Wroński wyjeżdżają do Włoch. Ta podróż uświadamia Annie, że uczucie Wrońskiego do niej powoli wygasa.

B. Prus "Lalka" - 1) Po upadku powstania na Węgnech Rzecki z kilkoma innymi oficerami tuła się bez celu. Po śmierci Katza sam wędruje po całej Europie, by wreszcie zdecydować się na powrót do Warszawy. 2) Stanisław Wokulski wyjeżdża do Paryża, by zapomnieć o Izabeli Łęckiej. Niestety, każda spotkana kobieta przypomina mu ukochaną. W Paryżu poznaje też Geista, którego badania naukowe fascynują go. 3) Wokulski wyjeżdża z Łęckimi i Starskim do Krakowa. Podczas podróży pociągiem staje się świadkiem czułej rozmowy Izabeli ze Starskim. To uświadamia mu, jaką kobietę pokochał. Na pierwszej stacji wysiada i ostatecznie rozstaje się z panną Łęcką.

J. Verne "W osiemdziesiąt dni dookoła świata" - Mister Fogg, londyński dżentelmen, zakłada się w klubie, że w osiemdziesiąt dni objedzie świat dookoła. Razem ze służącym wyrusza w podróż, która będzie obfitowała w liczne przygody. Odnajdzie też pan Fogg szczęście osobiste -młoda wdowa, którą w Indiach uratuje od spalenia, obdarzy go pełną wdzięczności miłością. Korzystając z wszelkich znanych środków lokomocji, pan Fogg dotrze do Londynu na dzień przed wyznaczonym terminem. Wyczyn Fogga powtórzy w latach 80-ych XX w. znany angielski aktor, Michael Palin, który korzystając z różnych środków lokomocji, objedzie świat w 80 dni.

A. Rimbaud "Statek pijany" -Tytułowy statek wędruje po morzach i oceanach, poznając najbardziej egzotyczne krainy. Jego wędrówka jest symbolem życia bez jakichkolwiek ograniczeń, pełnej wolności wewnętrznej, ale jedno cześnie życia, w którym doświadczyło się już wszystkiego i pozostało jedynie pragnienie spokoju, który niesie śmierć (O, niechaj dno me pęknie! Niech pójdę pod morze!). Patrc: ucieczka.

J. Conrad "Lord Jim" - Jim po procesie, w którym za ucieczkę z tonącej "Patny" odebrano mu patent oficerski, ima się różnych zajęć związanych z morzem. Wędruje wzdłuż prawie całego wybrzeża Oceanu Indyjskiego, nigdzie nie mogąc zagrzać miejsca. Prześladują go nieustannie wydarzenia z "Patny". Wreszcie dociera na Patusan, gdzie, jak mu się wydaje, odnajduje spokój. H.G. Welles "Wehikuł czasu" - Bohaterowie powieści za sprawą niezwykłej maszyny odbywają podróże w czasie. Przeżywają przy tym wiele niezwykłych przygód.

T. Mann "Józef i jego bracia" -1) Jakub po podstępnym zdobyciu błogosławieństwa ojca, obawiając się gniewu swojego brata - Ezawa, wyrusza w podróż do swego wuja, Labana. Po czternastu latach z żonami, dziećmi i częścią trzód wuja wyrusza w drogę powrotną do rodzinnej ziemi. Patrz też: Biblia (ST) - Jakub. 2) Józef, sprzedany przez braci, odbywa z kupcami podróż do Egiptu. Patrz też: Biblia (ST) - Józef. 3) Będąc wysokim dostojnikiem na dworze faraona, Józef wiele podróżuje po Egipcie, oglądając niezwykłe bogactwa państwa nad Nilem. 4) Podczas lat głodu Jakub wraz z synami, ich żonami i całym dobytkiem wędruje do Egiptu, gdzie jako ojciec Józefa będzie żył w dostatku.

L. Staff "Wędrówka wesołego pielgrzyma" - Bohater liryczny wiersza, mimo otaczającego go smutku i beznadziejności, radośnie wędruje do odległego miasta. Gdy napotkana w drodze stara kobieta mówi mu, że owo miasto nie istnieje, stwierdza, iż nie ma to żadnego znaczenia. Liczy się tylko sama wędrówka i marzenia, które do niej skłoniły. Poeta daje w ten sposób obraz życia - wędrówki, w którym nieistotne jest osiągnięcie celu, ważnejest tylko to, by nieustannie do niego dążyć.

F. Kafka "Proces" - Józef K., chcąc zorientować się, jak wygląda jego sprawa i najakim etapie znajduje się toczący się przeciw niemu proces, wędruje po labiryncie sądu, odwiedzając ludzi, którzy w jakikolwiek sposób z tą tajemniczą instytucją są związani. Przemierza duszne korytarze strychów, na których mieszczą się urzędy sądowe. Jego wędrówkę można interpretować jako obraz życia, w którym człowiek błąka się, nie znając celu swej drogi.

K. Makuszyński "Przygody Koziotka Matolka" - W Pacanowie kozy kują, więc koziołek - mądra głowa - błdka się po całym świecie, żeby dojść do Pacanowa. W czasie wędrówek przeżywa wiele, czasem zabawnych, czasem niebezpiecznych, przygód. Kiedy wreszcie udaje mu się dotrzeć do Pacanowa, okazuje się, że przybył tu na próżno. W Pacanowie kowale nie podkuwają kóz, a jedynie noszą nazwisko Koza.


Podobne prace

Do góry