Ocena brak

Motyw pogrzebu w literaturze

Autor /kostek Dodano /10.04.2013

Pogrzeb - Inaczej pochówek, jest ceremonią składania do grobu zmarłego. W przeszłości związany był z bogatym rytuałem (np. czuwanie przy marach, wspólne modlitwy, msza żałobna, stypa, niu praw boskich, kierując się miłością podział majątku po zmarłym), z którego siostrzaną, chowa brata uznanego za obecnie ocalało niewiele. zdrajcę. Patrz: sąd/proces, władza/wład Liryka funeralna (żałobna) -Rodzaj liryki opiewającej życie zmarłego (przeważnie znanej osobistości), wyrażającej żal po jego stracie bądź pocieszającej (liryka konsolacyjna).

Biblia (NT) - Ewangelie mówią, iż pogrzebem Chrystusa zajął się Józef z Arymatei. Udał się on do Piłata, poprosił o zgodę na pochówek ciała Jezusa, sam też zdjął ciało z krzyża (nawiązanie: obraz Rembrandta "Zdjęcie Chrystusa z krzyża") i pochował je w wykupionym przez siebie grobie. Trzy dni po pogrzebie niewiasty wybrały się, by namaścić zmarłego olej kami. Zastały pusty grób, a aniołowie, których spotkały na swej drodze, obwieścili im zmartwychwstanie Jezusa. Mitologia - Tradycj a nakazywała    starożytnym dopełnienie określonej ceremonii pogrzebu, składającej się z kilkudziesięciu obrzędów, m.in.: przywołania ducha zmarłego, stwierdzenia zgonu przez poruszenie ciałem, włożenia obola w usta zmarłego (symboliczna zapłata dla Charona) czy namaszczenia ciała olejkami. Zwłoki grzebane były na cmentarzu, często też palono je, by pochować prochy i kości. Następnie odprawiano obrzędy oczyszczające i stypę. Na grobie wydawano ucztę dla zmarłego, a do grobu kładziono przedmioty użytku    codziennego.

W. Szekspir "Hamlet" - Ofelia, pomimo iż zmarła śmiercią samobójczą, została pochowana w poświęconej ziemi, przy udziale księdza. Nie odprawiono jednak mszy żałobnej, ponieważ to kłóciłoby się z zasadami religii. Spokój ceremonii zakłóca sprzeczka pomiędzy Laertesem a Hamletem o to, który z nich bardziej kochał Ofelię. Wykorzystuje to później Klaudiusz, który doprowadza do pojedynku między młodymi mężczyznami.

J.W. Goethe "Cierpienia młodego Wertera" - W liście pożegnalnym do Lotty Werter przedstawia swe życzenia dotyczące pochówku. Chciałby spoczywać na skraju cmentarza, przy drodze. Prosi, by pochowano go w stroju, którego kiedyś dotknęła Lotta, by nie przeszukiwano jego kieszeni, gdyż w jednej z nich znajduje się różowa wstęga ukochanej. Pogrzeb Wertera odbywa się w nocy. Za trumną idzie ojciec Lotty z synami. Nie ma ani Lotty ani Alberta. Chowają go do grobu prości rzemieślnicy.

A. Mickiewicz "Lilije" - Pani, w obawie, że mąż wykryje jej zdradę, zabija go i chowa w gaju, na łączce przy ruczaju. Na grobie sieje kwiaty lilii, którym nakazuje: Rośnij kwiecie wysoko, Jak pan leży głęboko. Pogrzeb pana, zgodnie z ludowymi wierzeniami, nie uchronił pani od zemsty zza grobu, albowiem nie masz zbrodni bez kary. Patrz: zbrodnia/zbrodniarz.

H. Balzac "Ojciec Goriot" -Końcowa scena powieści to pogrzeb ojca Gońot. Za trumną idzie tylko Eugeniusz Rastignac. Córki Gońota, zajęte własnym życiem, nie uczestniczą w pochówku. Ten człowiek, tak niegdyś bogaty, chowany jestjak nędzarz.

Stendhal Czerwone i czarne" -Strzelając do pani de Renal, Julian Sorel wydał na siebie wyrok śmierci. Po egzekucji ciało jego odprowadza do grobu orszak księży i Matylda de la Mole. Wzorem królowej Margot udało się jej przekupić kata, by oddał jej głowę ukochanego. Właściwy pogrzeb Sorela odbywa się później, w wybranej przez Matyldę grocie, w otoczeniu kilkuset osób, z ogromnym przepychem. To miejsce pochówku uznała ona za prawdziwy grób ukochanego.

E.A. Poe "Przedwczesny pogrzeb" - Bohater opowiadania, zafascynowany zjawiskiem katalepsji, jak i problemem grzebania ludzi znajdujących się w tym stanie, śni o własnym pogrzebie. Sen opowiada o tym, że został on pochowany, gdy znajdował się w letargu. Próbuje wydostać się z trumny, waląc w jej wieko, ale nikt go nie słyszy. Wtedy budzi się najachcie przyjaciela, uderzając dłonią w sufit kajuty.

C.K. Norwid "Bema pamięci żałobny rapsod" - Obraz ceremonii żałobnej stylizowany jest na wizję pogrzebów dawnych wodzów słowiańskich i germańskich. Za zmarłym, nazwanym tutaj "Cieniem", postępuje orszak postaci (panny żałobne, chłopcy, pachołki służebne), symbolizujący Polaków odprowadzających do grobu swego bohatera. Dwie ostatnie strofy opisują pochód żałobników, który dalej bądzie szedł przez świat (kontynuował dzieło zmarłego) i, jak Jozue Jerycho, zdobędzie ujęte snem grody (niedojrzałe i uśpione społeczeństwo).

S. Zeromski "Zapomnienie" -Wicek Obala, ubogi chłop, kradnie drzewo z lasu dziedzica, by zrobić trumnę, w której pochowa przedwcześnie zmarłego syna. Chce pogrzebać go godnie, jak na prawdziwego człowieka przystało. Za kradzież drewna grozi mu grzywna albo nawet więzienie.

J. Lechoń "Toast" - Tytułowy toast wznoszony jest na stypie po pogrzebie świata. Żałobnicy jeszcze mają przed oczyma obraz ziemi spoczywającej w trumnie okrytej całunem. Jest to symboliczny obraz zbliżającego się końca starego świata i upadku kultury. Jednocześnie poeta (jeden z uczestników stypy) wyraża nadzieję, że spuścizna, jaką pozostawią po sobie żałobnicy-poeci, nie odejdzie w niepamięć i pomoże światu odrodzić się na nowo (Szaleńcy, wzrośniem kiedyś kłosami mądrości, Powszednim czarnym chlebem dla zjadaczy chleba!).

G. Garcia Marquez "Sto lat samotności" - Obraz pogrzebów w powieści jest tak samo nierealny,jak cały świat przedstawiony, nasycony symboliką nierzadko niezrozumiałą dla Europejczyka. Pilar Ternera chowana jest w pozycji siedzącej, na krześle przypominającym tron (królowa prostytutek w Macondo). Ciało młodego Jose Arcadio Buendii, który został zastrzelony, wydziela woń prochu; mieszkańcy Macondo czują ją nie tylko w czasie pogrzebu, ale i po zamknięciu grobu. Pogrzeb nie oznacza jednak końca życia czy odejścia do innego świata, jest on początkiem nowego istnienia w formie czysto duchowej.

T. Keneally "Lista Schindtera" -Opis ekshumacji zwłok Żydów, pochowanych dotychczas w grobach zbiorowych obozu w Płaszowie jest momentem zwrotnym w życiu Oskara Schindlera. Amon Góth, na polecenie Hansa Franka, wykopuje ciała pomordowanych, by spalić je. Obserwuje to Schindler, który właśnie wtedy decyduje się ocalić pozostałych Żydów przed niechybną śmiercią. Wstrząsającym obrazem jest deszcz popiołu powstałego ze spalonych zwłok, spadający na cały Kraków. Żaden z mieszkańców miasta nie zdaje sobie sprawy z jego pochodzenia.

J. Andrzejewski "Popiól i diament" -Jednym z pierwszych wydarzeń w powieści jest pogrzeb dwóch funkcjonariuszy milicji, zastrzelonych zamiast Szczuki i jego szofera. Pogrzeb ten to pokłosie walki pomiędzy zwolennikami dawnego i nowego ustroju. Jest dowodem na to, że wojna jeszcze się nie skończyła, z tym, że przeciwnikami będą teraz ludzie należący do tego samego narodu. W. Szymborska "Pogrzeb" -Wiersz napisany został po październiku 1956 roku. Poetka opisuje w nim drugi pochówek człowieka zrehabilitowanego przez nowe władze (Czaszkę z gliny wyjgli, położyli w marmury...). Ceremonia odbywa się przy udziale dygnitarzy partyjnych, ze splendorem przystojącym pochówkowi dostojników państwowych. Wniosek końcowy świadczy jednak o tym, że nawet takie gesty władzy wobec niegdyś zniesławionych ludzi, nie zlikwidują przepaści pomiędzy nią a społeczeństwem. Jednocześnie poetka snuje gorzką refleksję, że zmiany są tylko pozorne, w rzeczywistości nic się nie zmieniło.

Podobne prace

Do góry