Ocena brak

Motyw narcyza w literaturze

Autor /kostek Dodano /10.04.2013

Narcyz - W mitologii greckiej syn boga rzeki Kefisos i nimfy Liriope. Piękny młodzieniec wzgardził miłością nimfy Echo, za co został przez Afrodytę ukarany nie dającą się spełnić miłością do samego siebie. Gdy Narcyz pił wodę ze źródła, zobaczył tam własne odbicie i zakochał się w nim. Umarł z tęsknoty za nieosiągalnym przedmiotem swojej miłości, po śmierci został zamieniony w kwiat o zimnej, obojętnej urodzie, nazwany jego imieniem. Stał się on później atrybutem boga podziemi Hade-sa. Narcyz - symbol próżności, miłości samego siebie (zwłaszcza własnej urody), skłonności do zamykania się w sobie; kapryśność, introwersja. Narcyzm - termin użyty po raz pierwszy w 1899 r. przez S. Freuda w jego psychoanalizie, oznacza autoerotyzm, stan zakochania w sobie. Później pojęcie rozumiane szerzej - jako odczuwanie silnych uczuć pozytywnych w stosunku do siebie. Miłość samego siebie (narcyzm) powszechnie uznaje się za zjawisko raczej negatywne. Z poglądem tym polemizuje E. Fromm ("O sztuce miłości"): ten jest wspaniałym i prawym człowiekiem, kto kochając siebie, w ten sam sposób kocha wszystkich.

J.U. Niemcewicz "Powrót posła"

- Podobną do żony modnej postacią jest Starościna: skupiona na sobie, swoich dolegliwościach (głowa mi źle robiła przez noc całą, jestem w strasznej feblesie). Starosta wie, że żona ma głowę nabitą dymem romansowym, toteż każde z nich ma swój odrębny świat. Ona ciągle buja w obłokach, wielką przyjemność sprawia jej absorbowanie swoją osobą całego otoczenia. Inni ludzie (mąż, pasierbica, znajomi) interesują ją o tyle, o ile może się w nich "przeglądać jak w lustrze" i potwierdzać swoją wartość.

F. Schiller "Rękawiczka" -Elementów    narcystycznej

postawy można się dopatrzeć w bohaterce ballady-Marcie, której ciągle nie dość hołdów i która -aby zaspokoić miłość własną -wystawia na śmiertelnie niebezpieczną próbę rycerza Emroda (trudno się dziwić, że rzucił rękawiczkę i odszedł).

E. Orzeszkowa "Nad Niemnem"

- 1) Niezwykle kapryśna, egoistyczna i próżna jest Emilia Korczyńska. Skupia się wyłącznie na swoich dolegliwościach, lekturach (romanse), kosztownych drobiazgach (perfumy). Nie bierze pod uwagę trudności, z którymi zmaga sięjej mąż (kontrybucja, konflikt z Bohatyrowiczami), drażni ją, że Benedykt mówi o gospodarstwie i dzieciach. Aby zaspokoić egoistyczne kaprysy żony, Benedykt (będąc przecież w trudnej sytuacji finansowej) musi wyasygnować na to pieniądze. 2) Zygmunt Korczyński, wychowany przez matkę na światowca i artystę, w gruncie rzeczy jest krańcowym egoistą: nie liczy się z uczuciami innych (zerwanie romansu z Justyną), pogardza ludźmi, kpi z tych, którzy poświęcili się dla ojczyzny (o własnym ojcu mówi: mój ojciec byt do najwyższego stopnia szkodliwym szaLeńcem). On sam pragnie w życiu tylko brać.

H. Sienkiewicz "Quo vadis" - 1) Nar- . cystycznym typem jest Petroniusz, rzymski arbiter elegancji, hedonista, sybaryta, człowiek, który chciał zarówno pięknie żyć, jak też pięknie umrzeć. ' W swoim pałacu stworzył własny świat, pełen pięknych i kosztownych przedmiotów, dokąd zapraszał ludzi, których : chciał gościć, bo przebywanie z nimi sprawiało mu przyjemność. Jego ukochana niewolnica - Eunice - jest piękną kobietą, toteż w jej zakochanych oczach ' Petroniusz-Narcyz przegląda się z roz- . koszą. 2) Osobowością narcystyczną jest też sam Neron, który nigdy nie ma dość pochwał na temat swojej kiepskiej twórczości. Patrz: kat. 3) Podobnie jego : okrutna żona, Poppea, kąpiąca się w oś- .!:'. lim mleku, przyzwyczajona do tego, że' ' zawsze osiąga to, co chce.

F.S. Fitzgerald "Wielki Gatsby"

- Daisy jest kobietą piękną, toteż podoba się wielu mężczyznom, także Gatsby'emu. Nie jest jednak zdolna do prawdziwej miłości, wystarczajej podziw otoczenia, zachwyt nadjej urodą, uwielbienie, adoracja. Jest płytka, zimna i pusta. Córeczkę traktuje jak maskotkę. Daisy łatwo zaimponować: wystarczą ekskluzywne przyjęcia, drogie samochody, kosztowne prezenty. Upewnia ją to, że jest piękna i pożądana.

H. Barrie "Piotruś Pan" - Bohater jest symbolem człowieka, który nie chce wejść w świat pełen problemów, nakazów, zakazów -w dorosłość. Piotruś najlepiej czuje się wśród elfów i ptaków, gdzie wiedzie życie beztroskie i ciekawe (muzyka, zabawy, tańce). Do życia podchodzi egoistycznie: do matki ma pretensję, że nie czeka ciągle na niego i wstawiła w okno kraty. Jest uosobieniem ludzkich marzeń o byciu wiecznie pięknym,    młodym, podziwianym.




Podobne prace

Do góry