Ocena brak

Motyw listu w literaturze

Autor /kostek Dodano /09.04.2013

List - Pisemna wypowiedź skierowana do osoby, grupy osób lub instytucji; to, na czym napisano tę wypowiedź (papier, pergamin) wraz z zewnętrznym opakowaniem (koperta). List: anonimowy,    szyfrowany, otwarty, prywatny, polecony, żelazny (glejt). Symbolizuje więź, łączność, często metaforycznie przedstawiany jako biały gołąb. List otrzymywać to dostawać dobre albo złe wieści.

Biblia (NT) - Listy Apostolskie: św. św. Pawła, Jakuba, Piotra, Jana, których celem jest tłumaczenie słowa bożego i ugruntowanie wiary.

Horacy "List do Pizonów" - Są to rozważania o sztuce poetyckiej, skierowane do piszących. Horacy uświadamia twórcom wagę słowa, uczy odpowiedzialności za nie. Określa, jaka powinna być poezja, która bawi, a jaka ta, która uczy: jeśli uczy'ć zamierzasz, zwięzłym bądź, niech umyst to, co mówisz, w lot chwyta, chłonie, utrwala. Bawić zapragniesz, to niech prawdy bliskie będzie zmyślenie (...). Poklask i uznanie zyska ten, co pożyteczne tączy z prz)jemnym, bawi i uczy zarazem. Średniowieczna hi:,toria miłości filozofa i teologa Pierre'a Abelarda i jego uczennicy Heloizy, za której uwiedzenie Abelard został z rozkazu wuja dziewczyny zbrodniczo wykastrowany. Zarówno on, jak i ona zamknęli się w klasztorach, skąd pisywali do siebie miłosne listy. Historia stała się inspiracją np. dla J.J. Rousseau w "Nowej Heloizie".

J. da Voragine "Legenda na dzień świętego Aleksego" - W przeciwieństwie do polskiej wersji legendy, list z ręki zmarłego może wyjąć tylko papież. Jest to szczególna nobilitacja bohatera literackiego, jak i podkreślenie jego świętości. "Legenda o św. Aleksym" - List, który św. Aleksy napisał przed śmiercią, wyjaśniając, kim był. Nikt nie mógł go wyjąć z zaciśniętej ręki zmarłego z wyjątkiem jego żony, przeto, iż byt jeden do drugiego czyst.

J.U. Niemcewicz "Powrót posła" Krótki liścik Starościny do Podkomorzyny z informacją o złym samopoczuciu autorki bileciku: głowa mi źle robita przez noc całą, co staje się pretekstem dla Podkomorzego do wywodu o sensie wychowania hołdującego modzie francuskiej.

H. Kołłątaj "Do Stanisława Małachowskiego, referendarza koronnego o przyszłym sejmie Anonima listów kilka" - Tekst publicystyczny z okresu Sejmu Wielkiego, w którym tytułowy Anonim przedstawia konkretny program reform społecznych i politycznych.

J.J. Rousseau "Nowa Heloiza" -Przykład powieści epistolarnej. Średniowieczna historia została wykorzystana do przedstawienia sentymentalnych przeżyć dwojga ko—hanków. Julia, czyli Heloiza. otrzymawszy list od swego ukochaneao, idzie go czytać do ogrodu, by przyre~la bs~ła świadkiem jej miłosnych uniesień.

A.S. Puszkin "Eugeniusz Oniegin" List Tatiany do Oniegina, w którym niedoświadczona i pełna ufności dziewczyna składa swój los w jego ręce, wstydzi się swojej śmiałości, ale codziennie czeka na jakiś jego gest, widzi go w snach. Ich pierwsze spotkanie traktuje jak wolę nieba.

A. Mickiewicz "Dziady, cz. III" -W scenie balu u Senatora wspomina się o rozkazie Nowosilcowa śledzenia Czartoryskiego, przejmowania i czytania jego listów. Ujawnia to mechanizm rządzenia w carskiej Rosji, gdzie nawet prywatna korespondencja może stać się powodem oskarżenia i skazania. J. Słowacki "Rozłaczenie" -Wiersz - list poetycki, skierowany do ukocha nej kobiety przez pielgrzyma, który przebywa daleko od miejsc znanych mu, kochanych, wytęsknionych (dom, ogród, znajomi ludzie), a gdzie dane jest być jej. Zestawienie krańcowych pejzaży (jej i jego). Tu list jest symbolem nieprzerwanej łączności.

C.K. Norwid "Klaskaniem mając obrzękłe prawice" - Utwór zawiera konkretny adres poetycki: Piszę, - ot, czasem... piszę na Babilon do Jeruzalem - i dochodzą listy. Biblijny kontekst i symbol Jerozolimy posłużył poecie do wypowiedzenia wiary w triumf jego ogryzmolonego pamiętnika artysty.

A.    Fredro "Zemsta" - Scena, w której Cześnik dyktuje Dyndalskiemu rzekomy list Klary do Wacława, chcąc uknuć intrygę, przy czym służący zapisuje każde słowo, łącznie z mocium panie (przykład komizmu słowa i sytuacji). A. Fredro "Śluby panieńskie" -Często wykorzystywany przez twórcę motyw listu, który staje się elementem intrygi. Tu Gustaw, udając rannego w rękę, dyktuje Anieli list do całkowicie fikcyjnej dziewczyny o tym samym imieniu, aby poznać uczucia prawdziwej Anieli względem siebie i móc zakpić sobie zjej ślubów panieńskich.

E. Orzeszkowa "Nad Niemnem" Uporczywe listy Dominika Korczyńskiego, który przebywa w Rosji, zajmuje tam niezłe stanowisko urzędnicze i namawia brata do porzucenia Korczyna i wybrania łatwiejszej egzystencji niż codzienne zmaganie się z kłopotami.

M. Pawlikowska-Jasnorzewska -1) "List" - scena czytania na pewno długo oczekiwanego listu od ukochanej osoby, związane z tym silne emocje i omdlenie. 2) "Listy" - po wygaśnięciu uczuć lub utracie przedmiotu miłości listy miłosne stają się bezwartościowe, stąd wyrok brzmi: idź do pieca miłosny zeszy'cie.

W. Gombrowicz "Ferdydurke"-Podstęp Józia, którego celem było zdemaskowanie obłudy Młodziaków, polegający na jednoczesnym wysłaniu listu tej samej treści do Kopyrdy i prof. Pimki z propozycją spotkania w pokoju Zuty. List spełnił swoje zadanie: spadły maski z twarzy mieszczuchów.

M. Dabrowska "Noce i dnie" - 1) Z listów, które Lucjan Kociełł przekaże Niechcicowej po śmierci żony, pozna Barbara prawdę o romansie Teresy z młodym Krępskim. 2) List panny Marii Hłasko po raz pierwszy z niezwykłą mocą uświadomi Barbarze, jakim człowiekiem jest jej ukochany syn Tomaszek. K.I. Gałczyński - "List jeńca" -Datowany "Obóz Altengrabow, 1942", a dedykowany żonie poety. Jest wyrazem tęsknoty, świadectwem miłości (jed,y,na moja na świecie).

T. Borowski "Opowiadania" -Listy Tadka z obozu w Birkenau do narzeczonej przebywającej w obozie kobiecym, doręczane nielegalnie, za opłatą, świadczące o potrzebie utrzymania kontaktu z bliską osobą, nawet za cenę narażania życia. Dostarczają nielicznych informacji o refleksyjnym podejściu bohatera do życia, próbie przełamana psychozy obozowej (zlagrowania), potrzebie rozmowy, która w rzeczywistości obozowej wydaje się tak samo ważna jak chleb.

G. Herling-Grudziński "Inny świat" - 1) Więźniowie sowieckich łagrów jak dodatkowej miski zupy oczekują listu z domu. Otrzymane listy czytają wspólnie w baraku, razem przeżywając ich treść, jednocząc się w radości lub smutku. 2) List do Pamfiłowa od syna, który informuje ojca, iż rozumie i pochwala karę, jaka ojca spotkałajako wroga ludu.

M. Jastrun "List w przestrzeń" -List do nieznanego adresata na temat obowiązku mówienia prawdy przez tych, którzy przeżyli wojnę i widzieli (byli świadkami) prowadzonych na śmierć, wiedzą o masowych grobach, a zwłaszcza przez poetów, którym nie wolno milczeć: zamordowany będzie jeszcze raz męczennik - świata milczeniem.

R. Bratny "Kolumbowie" -Kolumb, który po wojnie podjął decyzję o niewracaniu do komunistycznego kraju, wiedzie wspólnie z dwoma przyjaciółmi życie przemytnika. Pozbawiony kontaktów z krajem, odcięty od bliskich mu osób i miejsc, czeka na list od przyjaciela (dlatego regularnie słucha na swoim eleganckim jachcie cyklicznych programów Jerzego w radiu). I chce, i boi się wrócić. Nie doczeka się jednak upragnionego listu.

M. Hłasko "List" - Smutne opowiadanie o człowieku, który całe życie czekał na list, choć dobrze wiedział, że nikt do niego nie napisze, ale ludzie najbardziej nawet nieszczęśliwi nie wierzą nigdy w catkowitość swego nieszczęścia, potrzebna im jest maleńka szpareczka, dzięki której mogą oddychać. Sytuacja oczekiwania na list jest tu symbolem nadziei, niezbędnej do życia każdemu człowiekowi.

G. Garcia Marquez "Nie ma kto pisać do pułkownika" - Weteran wojny domowej, stary pułkownik Aureliano Buendia czeka na list potwierdzający jego zasługi i przyznający mu rentę. Żyje w dramatycznych warunkach, nie mając pieniędzy na zaspokojenie podstawowych potrceb. Jest marzycielem -wierzy w zwycięstwo swojego koguta w walce kogutów i w to, że list musi nadejść. R. Wojaczek "List do Królowej Polski"-Obrazoburcze wyznanie niewiary (nie mogę ci uwierzyc~, połączone z żonglowaniem symbolami (twarz Murzyna, Jasna Góra, niebieskie włosy) przemieszanych z drapieżnym obrazowaniem (glisty które wyszły z ciała) daje obraz człowieka targanego namiętnościami, który zło widzi w samym sobie.


Podobne prace

Do góry