Ocena brak

Morsy

Autor /Karny Dodano /31.01.2012

Długie kły, pomarszczona skóra i szczeciniaste wąsy morsów uczyniły z nich jedne z najbardziej znanych ssaków morskich na świecie. Morsy zamieszkują wody Morza Arktycznego, Cieśninę Beringa, Morze Czukockie, pół­nocny Atlantyk i północny Pacyfik. Wielkość ich ciała zależy od miejsca występowania - najmniej­sze są morsy z Zatoki Hudsona, a największe z re­jonów Morza Czukockiego i Cieśniny Beringa.
Gdzie żyją morsy.
Morsy są zwierzętami towarzyskimi, gromadzą­cymi się w wielkie grupy. Stada tych zwierząt spo­tyka się głównie na brzegach wysp i na pływającej krze w rejonach Arktyki. Morsy unikają brzegów lądu stałego, gdyż tam zagrażają im takie drapież­niki, jak wilki i niedźwiedzie.
Chociaż morsy są zwierzętami towarzyskimi, to jednak samce i samice większą część roku spę­dzają osobno, gdyż żerują w oddzielnych grupach. Dorastające samce i samce dojrzałe także przeby­wają oddzielnie, co zapewnia równomierny podział zasobów pokarmowych pomiędzy nimi. Podczas pory rozrodczej samice morsów zbierają się na oblodzonych brzegach, gdzie czekają na samce.
Morsy wychodzą z wody na brzeg, aby odpo­cząć i wyschnąć. Jest to dla nich bardzo ważne, bo pomimo że ich skóra jest wyjątkowo twarda, to jednak każda rana goi się bardzo powoli, jeśli jest w ciągłym kontakcie ze słoną wodą.
Pokarm morsów
Małże, ślimaki i inne mięczaki są bardzo liczne na wodach szelfu kontynentalnego. Te zwierzęta stanowią podstawę diety morsów. Jednakże w cza­sie długiej i mrocznej arktycznej zimy nie jest o nie łatwo. Morsy jedzą także ponad 40 rodzajów innych bezkręgowców, którymi są kraby, robaki, krewetki, szkarłupnie. Czasami chwytają ryby, mogą też atakować młode foki.
Widoczność pod wodą nie jest zbyt dobra, nawet w ciągu lata, toteż morsy poszukując pokarmu pole­gają bardziej na swym bardzo dobrze wykształco­nym zmyśle dotyku niż na wzroku. Przednia część pyska jest pokryta cienką, wrażliwą na dotyk skórą i około 450 grubymi włoskami,których mors uży­wa podczas lokalizowania pokarmu. Ryjąc w dnie jak świnia, za pomocą stwardniałej górnej krawę­dzi pyska, zwierzę wygrzebuje mięczaki. Zwierzęta żyjące głęboko w mule mors wydobywa wtrysku­jąc pod ciśnieniem wodę w ich norki.
Życie rodzinne morsów
Większość samic morsów przystępuje do rozrodu w szóstym lub siódmym roku życia, a samce są dojrzałe płciowo po ukończeniu piętnastu lat. W styczniu i lutym grupy dorosłych samic i samic niedojrzałych płciowo powracają do miejsc rozro­du w stadkach liczących około 15 sztuk, które mogą łączyć się z innymi i tworzyć większe skupienia. Za każdą grupą podąża kilka samców, stale przeby­wających w pobliżu. Samce (byki) próbują zwa­bić samice, aby połączyły się z nimi i pod wodą wydają serie głosów określanych jako „pukania" lub „dzwonienia", które są przerywane przez „kle­koty" i „gwizdy" wydawane na powierzchni.
Samce morsów nie są w stanie siłą zdobyć sa­mic, gdyż na brzegu jest wiele miejsc, do których mogą szybko uciec bardziej od nich zwinne sami­ce. Ponadto, chociaż samce są o wiele większe od samic, obie płcie w równym stopniu są przystoso­wane do życia pod wodą. Wobec tego samce sta­rają się zaimponować samicom, staczając między sobą walki i w ten sposób okazywać swą siłę. Na tej podstawie samice mogą ocenić ich wartość jako partnerów rozrodczych i dokonują między nimi wyboru. Kopulacja odbywa się w wodzie.
Okres ciąży jest długi: 15-16 miesięcy. Jest tak dlatego, gdyż dopiero po czterech miesiącach zapłodnione jajo zagnieżdża się w ścianie macicy. W wyniku tego samice rodzą młode na lądzie wio­sną następnego roku. W tym okresie morze staje się cieplejsze i potomstwo ma lepsze warunki do przetrwania. Cielę ssie mleko przez pół roku, póź­niej zaczyna naśladować osobniki dorosłe i samo wygrzebuje z dna mięczaki.
Młody mors pozostaje pod opieką matki aż do czasu, kiedy przyjdzie na świat jej kolejny poto­mek. Młode samce zazwyczaj opuszczają matkę, gdy mają trzy, cztery lata i wtedy przyłączają się do grup innych samców.
Kły są wyznacznikiem statusu i wieku morsów. Mają je zarówno samce, jak i samice. Kły są dobrze widoczne dopiero u osobników powyżej 18 miesią­ca życia. Wraz z wiekiem morsa kły szczęki gór­nej wydłużają się i dochodzą do znacznej długo­ści. Poza tym że są użytecznym narzędziem obrony, służą także morsom do rozbijania lodu i tworzenia otworów oddechowych oraz jako kotwice przy wychodzeniu na ląd. Mors o najdłuższych kłach jest zazwyczaj dominantem i przewodzi grupie, toteż samce mające duże kły często je prezentują przed resztą stada. Osobniki o mniejszych kłach schodzą im z drogi, jednak gdy natrafią na zwie­rzęta o podobnych kłach, może dojść do konfron­tacji i walki. Na szczęście gruba skóra jest dobrą osłoną przed poważnymi zranieniami.
Od tysięcy lat Eskimosi polowali na morsy dla ich mięsa i skór. Niestety eksploatacja tego gatun­ku przez inne nacje doprowadziła do stanu bardzo niskiej liczebności i wyginięcia wielu populacji morsów. Obecnie na obszarach północnego Pacyfiku morsy są pod ochroną i liczebność tamtejszych populacji staje się coraz większa. Niestety popu­lacje północnoatlantyckie są nadal zagrożone.

■ Chociaż kły morsów wyglądają tak, jakby były przeznaczone do kopania, to jednak ich zasadniczą funkcją jest funkcja socjalna. Są one wyznacznikiem siły osobnika.
■ Pomimo że morsy są duże i silne, to jed­nak padają one ofiarą orek, niedźwiedzi polar­nych i rekinów.
■ Eskimosi dawniej zabijali morsy w celu zdobycia ich mięsa, tłuszczu i skór. Na kłach w czasie długich nocy polarnych rzeźbiono rytualne znaki; obecnie takie kry sprzedaje się turystom. Rząd USA uważa tego rodzaju han­del za ważną gałąź gospodarki Eskimosów.

Istnieje jeden gatunek morsa

MORS (Odobenus rosamarus)
Długość: samce 2,9-3,2 metra; samice 2,5-2,7 metra
Masa: samce 795-1210 kg; samice 565-830 kg

Podobne prace

Do góry