Ocena brak

Moore - błąd naturalistyczny

Autor /serhaha Dodano /02.07.2005

Moore przedstawił swoją koncepcję błędu naturalistycznego w pierwszym rozdziale "Zasad etyki". Ponieważ nie wiem, na ile tekst Moore'a okaże się dla Pana przystępny, pozwolę sobie krótko wprowadzić Pana w zagadnienie.

Najogólniej mówiąc błąd naturalistyczny polega na tym, że próbuje się zdefiniować predykat moralny "dobry" przy pomocy innych pojęć spoza sfery moralności. Przykładem takiego błędu będzie np. definicja: dobry = zwiększający przyjemność.

Przeciw takiemu definiowaniu predykatu "dobry" Moore zastosował słynny argument otwartego pytania. Definicje obarczone błędem naturalistycznym mają tę wadę, że mimo iż niektórzy są skłonni takie definicje formułować, to zawsze możemy dalej sensownie i zgodnie z regułami naszego języka pytać, czy to co jest scharakteryzowane w definiensie jest naprawdę dobre. Na przykład, gdy słyszymy definicję "dobry = zwiększający przyjemność", możemy wciąż mieć wątpliwości, czy to co zwiększa przyjemność jest rzeczywiście dobre. Podobnie rzecz się ma z innymi propozycjami naturalistów, np. gdy słyszymy definicje typu "dobry = służący przetrwaniu jednostek", możemy się wciąż pytać, czy owo przetrwanie jednostek jest rzeczywiście tym, co gotowi bylibyśmy uznać za dobre.

Zarzut z błędu naturalistycznego nie ogranicza się jednak tylko do tych etyk, które tradycyjnie uznaje się za naturalistyczne. Testu Moore'a nie zdaje również definicja: "dobry = taki, jak chce Bóg", albowiem wielu ludzi wierzących zadaje sobie zapewne w chwili zwątpienia pytanie "Czy to, czego chce Bóg jest naprawdę dobre?".

Konkluzja jest następująca: Pojęć o charakterze normatywnym (jak dobro, obowiązek, powinność itd.) nie sposób zdefiniować przy pomocy pojęć, których używamy do opisu rzeczywistości naturalnej. Przedmiot etyki nie jest zatem sprowadzalny do żadnej dziedziny nauk szczegółowych takich jak fizyka, biologia, psychologia czy socjologia (ani również teologia).

Po polsku można znaleźć coś na temat błędu naturalistycznego w "Przewodniku po etyce", red. P. Singer, 2002, KIW. Odniesień do tego problemu należy szukać w artykułach z części szóstej, jak: "Intuicjonizm", "Naturalizm", "Uniwersalny preskryptywizm", czy "Metoda i teoria moralna".


Rys historyczny
Moore był, wraz z Bertrandem Russellem, współtwórcą nurtu, który znany jest dzisiaj jako filozofia analityczna. U jego źródeł leżała niewątpliwie chęć sprzeciwienia się idealizmowi, reprezentowanemu w Wielkiej Brytanii przez neoheglistów Francisa Herberta Bradleya i Johna Ellisa McTaggarta. Moore jest autorem wyjątkowego w historii filozofii dowodu na istnienie świata fizycznego: uczynił to, pokazując dłoń.

Do jego najważniejszych pism zalicza się "The Refutation of Idealism" (Obalenie idealizmu). Moore próbuje zwalczać idealizm, atakując tezę Berkeleya esse est percipi (istnieć to być postrzeganym) oraz idealizm w stylu neoheglowskim.

Podobne prace

Do góry