Ocena brak

Monografia żaby moczarowej

Autor /Felix Dodano /11.10.2011

(Rana arvalis N)

Stanowisko systematyczne - żaba moczarowa należy do gromady płazów, rzędu płazów bezogoniastych, rodziny żabowatych. Rodzinę tę reprezentuje w naszym kraju sześć gatunków; poza żabą moczarową są to żaby- trawna, dalmatyńska, jeziorkowa i śmieszka.

Wygląd zewnętrzny - Żaba moczarowa płazem o delikatnej budowie ciała, małej głowie i pysku wyraźnie zwężającym się ku szczytowi. Długość ciała dorosłych osobników nie przekracza 8 cm. Tułów pokryty jest cienką i gładką skórą zawierającą liczne gruczoły śluzowe {a także jadowe}. Skórę przenika rozgałęziona sieć naczyń krwionośnych co sprawia, że właśnie skóra jest u żaby moczarowej narządem wymiany gazowej a prymitywnie zbudowane płuca są tylko organami wspierającymi procesy oddechowe.

Ubarwienie grzbietowej strony ciała żaby moczarowej jest zmienne jednak dominuje tonacja brązowo-brunatna, co jest powodem dla którego omawiany gatunek należy do tzw. żab brunatnych (inną grupą są tzw. żaby zielone, do których zalicza się najpopularniejszego płaza krajowego, żabę wodną). Wzdłuż grzbietu często przebiega ciemnożółta pręga. Brzuszna strona ciała ma barwę zupełnie inną niż grzbietowa - od jasnożółtej aż do prawie białej.

Rozmieszczenie geograficzne - omawiany gatunek zamieszkuje północną i środkową Europę oraz zachodnią Azje. W Polsce jest pospolita na całym nizinnym obszarze (nieco rzadsza w zachodniej części niżu), zdecydowanie unika natomiast rejonów górskich.

Biologia i ekologia - Obserwacje odnoszące się do trybu życia żaby moczarowej nie są w pełni zgodne, większość specjalistów uważa jednak, że płaz ten wykazuje największą aktywność w ciągu dnia, mniejszą zaś o zmierzchu i w nocy. Żaba moczarowa jest gatunkiem najbardziej sucholubnym spośród wszystkich żab krajowych co pozwala jej na znaczne oddalanie się od zbiorników wodnych i poszukiwanie pokarmu nawet w lasach o suchej, półpiaszczystej glebie. Można ją jednak spotkać w bardzo różnych siedliskach także wilgotnych, np. podtopionych łąkach o niskiej, trawiastej roślinności, w pobliżu rowów wypełnionych wodą (ale nie w samej wodzie) i na terenach bagnistych.

Ulubiony pokarm żaby moczarowej stanowią owady (np. mrówki) a także pajęczaki, ślimaki bezskorupowe i dżdżownice, sama zaś najczęściej pada ofiarą zaskrońców, bocianów i czapli. Kiedy temperatura spada do poniżej 5'C, co w naszej strefie klimatycznej ma miejsce w październiku, żaba moczarowa zapada w sen zimowy.

Zimuje niemal zawsze w środowisku lądowym (inne gatunki żab krajowych najczęściej hibernują na dnie zbiorników wodnych), we wszelkich płytkich zakamarkach, np. w szczelinach, korach, jamkach, pod stosami gałęzi, pod warstwą opadłych, zwiędłych liści itd. Wybrawszy miejsce zimowania wciska się dokładnie w kryjówkę nigdy jednak nie zagrzebuje się w ziemi, tak jak to czynią np. ropuchy. Ż. M. budzą się ze snu zimowego kiedy przez kilka dni z rzędu utrzymują się temperatury powyżej 5'C a nocami nie zdarzają się przymrozki - ma to miejsce najczęściej na przełomie marca i kwietnia. Obudzone żaby wydostają się ze swych kryjówek i natychmiast podążają do zbiorników wodnych, najczęściej niewielkich stawków, aby odbyć trwające tam kilka dni gody. Właśnie obserwacja tego niezwykłego misterium natury skłoniła mnie do napisania tego referatu.

Samce w ciągu krótkiego czasu od odnalezienia zbiornika wodnego przebarwiają się na niezwykły kolor, jednolicie błękitny lub błękitno liliowy. Kolor ten jest tym jaskrawszy im bardziej słoneczna pogoda towarzyszy godom. Samce przybrane strojami godowymi gromadzą się w płytkich i zacisznych miejscach stawków w tak dużych skupieniach, że patrząc z pewnej odległości ma się wrażenie, że na powierzchni wody unosi się jasnobłękitna plama. Godujące samce są bardzo ruchliwe i bezustannie wydają głosy przywabiające samice. Głos pojedynczego samce brzmi jak nieregularnie, krótkie szczeknięcie ale hałas jaki czyni cała gromada jednocześnie godujących samców do złudzenia przypomina bulgotanie napowietrzacza akwariowego. Kiedy samice wejdą w fazę jajeczkowania łączą się w pary z samcami (w odróżnieniu od nich, nie zmieniają koloru w okresie godowym).

Zapłodnione jaja (skrzek) składane są na liściach roślin wodnych w formie pakietów (do 3000 sztuk w pakiecie). Zaraz po zakończeniu godów żaby wychodzą na lad i aż do zapadnięcia w sen zimowy przebywają w środowisku lądowym. Po kilku dniach od momentu złożenia, skrzek wypływa na powierzchnię wody a wkrótce potem wykluwają się bardzo żarłoczne kijanki z dobrze wykształconą płetwą ogonową. Metamorfoza, tzn. przekształcenie kijanki w dorosła postać następuje około połowy czerwca. Młode żabki natychmiast wychodzą na ląd. Trudno ocenić jak długo żyją żaby moczarowe, wiadomo natomiast, że dojrzałość płciową osiągają w wieku trzech lat.

Ochrona gatunkowa - żaba m. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska jest gatunkiem podlegającym całkowitej ochronie prawnej. Oznacza to, że zakazane (pod karą pozbawienia wolności do lat trzech oraz grzywny 5000 zł) jest ich zabijanie, chwytanie, płoszenie, niszczenie miejsc bytowania, kupowanie, sprzedawanie i przetrzymywanie.

Podobne prace

Do góry