Ocena brak

Mongołowie - PAŃSTWO CZYNGIS - CHANA

Autor /Kordian Dodano /21.10.2011

Przyszły władca Mongolii - Temudżyn - pochodził z bocznej linii rodu Kajdu. Jego ojciec, Jes-gej, władał dużymi obszarami nad rzeką Onon. Gdy został zamordowany w walkach chanów plemiennych, Temudżyn musiał ukrywać się w stepie. Pomocy udzielił mu Togrul, chan Kereitów. Gdy Temudżyn dorósł, pomścił śmierć ojca. W krwawych walkach skupił wokół siebie szereg plemion mongolskich i około 1197r. sięgnął po władzę chana przybierając tytuł Czyngis - chana. Jego największym rywalem w dążeniu do władzy był Dżamucha, inny wódz mongolski, który przyjął tytuł "wielkiego chana". Z pomocą Togrula i posiłków dżurdżeńskich Temudżyn podporządkował sobie Tatarów (1202), później uderzył na Dżamuchę, na którego stronę przeszedł Togrul. Pokonał ich, a następnie podbił Najmanów. Od tego czasu jego władza w Mongolii była niezaprzeczalna. Ponadto ogólne zgromadzenie nojonów (kurułtaj) nad Ojonem w 1206r uznało go za swego władcę i nadało mu najwyższy tytuł chagana.

Czyngis - chan przystąpił do tworzenia jednolitej organizacji państwowej, która miała mieć charakter militarny. Jego głównym celem było zawładnięcie urodzajnymi i bogatymi terenami rolniczymi i miastami południowo - wschodniej Azji. Na początku podporządkował sobie częściowo osiadłe ludy tureckie - Ujgurów i Tangutów. W 1211 Mongołowie zaatakowali północne Chiny - tereny państwa Dżurdżenów. Jednak nie mający poparcia miejscowej ludności Dżurdżenowie szybko ulegli i wojska Czyngis - chana opanowały w 1215r. stolicę Czung - tu (dzisiejszy Pekin). Dzięki chińskim rzemieślnikom Temudżyn zbudował liczne machiny oblężnicze i katapulty. Dzięki nim i wynalezionemu przez Chińczyków prochowi strzelniczemu Mongołowie nie mieli specjalnych trudności w zdobywaniu obleganych miast.

W 1219r. rozpoczęto podbój Azji Środkowej. W XII w. powstało tam państwo chorezmijskie założone przez namiestnika Seldżuków Katub ad - Dina (Mohammeda I ), który przybrał tytuł szacha. Jego następcy, a zwłaszcza Mohammed II (1200 - 21) doszli do znacznej potęgi i opanowali tereny od Morza Kaspijskiego po Indie. Kiedy wojska mongolskie wtargnęły na jego obszary skupił on swe siły zbrojne w miastach, licząc na to, że koczownicy nie będą w stanie długo prowadzić oblężenia. Mylił się jednak, gdyż chińskie machiny oblężnicze stanęły na wysokości zadania i Mongołowie zdobyli kolejno: Chodżent, Otrar, Bucharę i Samarkandę. Szach uciekł na wysepkę na Morzu Kaspijskim, gdzie wkrótce zmarł. Do 1231r. Mongołom stawiał bezskuteczny opór jego syn Dżalal ad - Din.

Temudżyn był bezlitosny w stosunku do podbijanej ludności. Kazał wycinać wszystkich mieszkańców miast, które stawiały opór, oszczędzając tylko uczonych i niezbędnych rzemieślników.

Być może Czyngis - chan dążył do zjednoczenia pod swoim władztwem wszystkich ludów mongolskich i tureckich i dlatego po podbiciu Chorezmu udał się ku stepom Europy Wschodniej. Ich panami byli wówczas Połowcy, którzy nękali najazdami Ruś Kijowską, miasta bizantyjskie na Krymie i państwa kaukaskie. Po splądrowaniu w 1221 Armenii i Azerbejdżanu, Mongołowie wkroczyli od południa na tereny Europy. Rozgromiwszy Alanów (ludy koczujące na północ od Kaukazu) uderzyli na Połowców, którym pomogli książęta ruscy. W bitwie nad rzeką Kałką (1223) Rusini i Połowcy ponieśli druzgocącą klęskę, a jeńców i książęta wymordowano. Wyprawę tę, jak się później okazało, Mongołowie traktowali jedynie jako rekonesans. Wkrótce uderzyli na Bułgarów nadwołżańskich, po czym wycofali się przez stepy nadkaspijskie w głąb Azji.

Podobne prace

Do góry