Ocena brak

"Monachomachia" streszczenie

Autor /jopek Dodano /08.03.2011

Ignacy Krasicki był arcybiskupem gnieźnieńskim i biskupem warmińskim, posiadał wykształcenie teologiczne, zawsze kierował się rozumem. Był świadomy, że szkolnictwo w rękach kleru nie ma się najlepiej. Ten utwór był ważnym atutem walki o szkolnictwo w czasach powstania Komisji Edukacji Narodowej, o czym świadczą słowa: "Trzeba się uczyć, upłynął złoty wiek".

Nazwa miejscowości, w której rozgrywa się akcja utworu nie jest znana, gdyż takich miejscowości było dużo. Przedmiotem sporu jest zawartość klasztornej spiżarki dominikanów, która została okradziona. Dysputa teologiczna, na którą dominikanie wyzywają karmelitów przeradza się w bójkę na trep, pięści, kufle, a nawet święte księgi (brak poszanowania dla dewocjonaliów). Bitwa była bardzo ostra: "Stracił Kleofas ostatnie trzy zęby". Walkę szczęśliwie zażegnało uniesienie ogromnego pucharu pełnego piwa. Wygląd mnichów i ich tryb życia nie budzą wątpliwości, że nikt w zakonie nie słyszał o ascetyzmie: "mięsiste jagody" księdza doktora, "poruszywszy się z puchu, pierwszy raz w życiu Jutrzenkę obaczył" sam ksiądz przeor.

Patos stylu: parafrazy "wielebni głupcy (...) rycerze bosi", oksymorony. Parodia eposu bohaterskiego ("Batrachomiomachia" - parodia "Iliady', V w. p.n.e.). Jest połączeniem komedii i eposu, wyraziste sylwetki mnichów, urastające do rangi bohaterów, mogą przypominać postacie z "Iliady". Styl patetyczny, jak mowa Chodkiewicza z "Wojny chocimskiej". Podział na pieśni, inwokacja, która rozpoczyna pieśń V. Strofa pisana oktawą, typowa dla poematu bohaterskiego. Wiersz mocno zrytmizowany, rymy: ab, ab, ab, cc. Celowe parafrazy, oksymorony, anafory, pytania retoryczne, plastyka opisu, komizm słowny, postaci i sytuacji. Po ujawnieniu, kto jest autorem, Krasicki wydał "Antymonachomachie"

Fabuła i myśl satyryczna

Wśród utworów Ignacego Krasickiego ogłoszonych w latach 1775 -1779 „Monachomachia, czyli wojna mnichów” jest zjawiskiem wyjątkowym, bowiem ukazanie się utworu drukiem nastąpiło prawdopodobnie bez zgody i wiedzy autora. Zapewne z tego właśnie powodu dwie pierwsze edycje (z sierpnia 1778 r.) były wyjątkowo niestaranne.

Poemat powstał w czasie pobytu Krasickiego w Poczdamie, na przełomie roku 1776 i 1777r.

Gatunek

„Monachomachia” jest poematem heroikomicznym czyli parodią poematu heroicznego (eposu bohaterskiego). Jego dzieje sięgają V w. p.n.e., kiedy to powstała „Batrachomiomachia”, poemat grecki opiewający wojnę żab z myszami - parodię „Iliady” Homera. Charakterystyczną cechą tego gatunku jest komizm oparty przede wszystkim na kontraście pomiędzy rangą bohaterów, a sposobem ich działania i zachowania. Naruszenie obowiązującej w poetykach klasycznych zasady decorum tj. zgodności formy i treści (pisanie stylem podniosłym o sprawach błahych i śmiesznych).

Umiejscowienie akcji

W „Wojnie mnichów” brak wskazówek topograficznych i architektonicznych pozwalających uściślić teren działań bohaterów utworu. Szczegółowy obraz miasta, który jest tłem poematu, kreślony grubą linią (trzecia oktawa pieśni I), wyzbyty cech szczególnych jest przejawem metody literackiej Krasickiego.

Satyra ma charakter ogólnopolski i miasteczku świata fikcyjnego w poemacie odpowiada, co najmniej połowa ówczesnych miast Rzeczypospolitej.

Czas akcji

Wydarzenia mają miejsce w okresie rządów Stanisława Augusta. Wyrzeka na niego o. Eliziusz za to, że król tępi pijaństwo, a szerzy „gust książek” (P.III, w.43-48). Ale na zacofanej prowincji zakonnicy prowadzą życie takie samo, jak za czasów saskich.

Do góry