Ocena brak

Mniejszości narodowe w II RP, ich rozmieszczenie terytorialne, liczba, polityka rządów i partii politycznych w stosunku do nich

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

Głównym zagadnieniem przez cały okres II RP należało rozwiązanie problemu narodowościowego:

Polacy stanowili 65%, dominowali w obszarze centralnym i północno- wschodnimUkraińcy stanowili ok. 5 mln(16%), Białorusini 5 %, Wołyń, Polesie, Galicja Wschodnia

Mniejszość żydowska ok.3,1 mln(10%)- Warszawa, Lodź, Białystok, także małe miejscowości(np., Czyżew-99%)

Mniejszość niemiecka 4%, województwa zachodnie i północne

Mniejszość litewska ok.0,3 mln(1%) województwo białostockie i wileńskie

Ścierało się wówczas kilka koncepcji propagandowych m.in. narodowi demokraci, piłsódczykowie, socjaliści i komuniści.

Nacjonaliści usiłowali nadać odrodzonemu państwu charakter narodowy. Wysuwali oni hasło asymilacji narodowej przede wszystkim w stosunku do mniejszości słowiańskich, natomiast Żydzi i Niemcy zanim ich znaczna część opuści Polskę, powinni być izolowani w społeczeństwie. Powinno się ograniczyć liczbę młodzieży żydowskiej na uczelniach i odsunąć Żydów z przemysłu i handlu. Mniejszość ta miała stanowić ludność drugiej kategorii. Nacjonalizm wszechpolaków był skierowany do wewnątrz społeczeństwa polskiego, co przejawiało się w dyskryminowaniu mniejszości narodowych. Pod pretekstem antysemityzmu zwalczali oni również polską lewicę społeczną i obóz belwederski. Przesłanki rasistowskie widoczne są w ich założeniach. Uważali oni, że Żydzi działają przeciwko narodowi polskiemu. To stanowisko podzielały liczne środowiska katolickie, nawet duchowieństwo. Środowiska nacjonalistyczne opowiadały się za odizolowaniem Żydów i sprzeciwiali się ich polonizacji

Piłsudczycy propagowali program asymilacji państwowej, tzn. uznania przez mniejszości narodowe polskiej racji stanu. Państwo miło natomiast zapewnić im warunki do rozwoju kultury, szkolnictwa, prowadzenia działalności gospodarczej itp. Zakładali oni również, że część Niemców może się spolonizować, zaś część ludności żydowskiej wyemigruje z Polski

Socjaliści propagowali zorganizowanie z części kresów wschodnich, zamieszkałej przez Litwinów i Białorusinów(Ziemia Wileńska) oraz Ukraińców(Galicja), obszarów autonomicznych przy RP i nadanie pełni praw społeczno- politycznych i obywatelskich mniejszościom narodowym nie zamieszkującym w sposób zwarty rejonów kraju. Przeciwni byli propozycjom wszechpolaków nadania ziemiom b. Zaboru pruskiego statusu autonomii terytorialnej. Jeżeli chodzi o socjalistów to sprzeciwiali się oni przejawom nacjonalizmu i antysemityzmu. Należy potępiać politykę represji. Za demokratycznym rozwiązaniem problemu mniejszości narodowych opowiadali się również ludowcy i chrześcijańscy demokraci. Postulowali równouprawnienie mniejszościom narodowym, uznanie praw mniejszości niemieckiej uzależniali od jej postawy wobec państwa polskiego, odnośnie do ludności żydowskiej propagowali zorganizowanie planowej jej emigracji Polski

Komuniści opowiadali się za dezintegracją państwa poprzez oderwanie od jego terytorium kresów wschodnich i częściowo kresów zachodnich i północnych, zamieszkałych przez mniejszości narodowe i włączenie ich w granice państw sąsiednich.

Inne ugrupowania polskie były za koncepcją asymilacji politycznej lub demokratycznym sposobem rozwiązania problemów narodowościowych proponowanym przez socjalistów.

Jeżeli chodzi o obóz rządzący to przeszedł on wyraźną rewolucję. Uznano, bowiem, że celem polityki państwowej nie może być umożliwianie mniejszościom przekształcenia się w osobne narody, lecz wręcz przeciwnie należy powstrzymywać ten problem, a nawet ograniczenia praw narodowościowych, kulturalnych i językowych. Wysunięto koncepcję polonizacji. Jednakże niepowodzenie polonizacji kresów wschodnich doprowadziło do wysunięcia przez obóz rządzący w połowie lat trzydziestych programu polityki kompromisu wobec mniejszości slowiańskich.Wskazywano na konieczność bratniego z nimi współżycia i zbliżenia ich do kultury polskiej. Podkreślano, że Polaków, Ukraińców i Białorusinów łączy wspólna przeszłość, historia. Faktycznie jednak władze polskie nadal zamierzały do polonizacji kresów wschodnich i umocnienia polskiego charakteru państwa. Jeżeli chodzi o mniejszość niemiecka to stanowisko władz było jednoznaczne. Dążono do ograniczenia jej pozycji ekonomicznej oraz aktywności politycznej i kulturalnej. Bardzo skomplikowana sytuacja była związana z kwestią żydowską. Narodowi demokraci oskarżali obóz rządzący o tendencje filosemickie, prowadzenie polityki ustępstw i sprzyjanie Żydom.

Zrezygnowano z wielonarodowego charakteru RP i zamierzano kształtować państwo polskie jako jednolity pod względem narodowym organizm. W realizacji modelu państwa narodowego obóz rządzący nie kierował się przesłankami rasistowskim, zwłaszcza w swej polityce w stosunku do ludności żydowskiej,, lecz kierował się celami politycznymi, które wynikały z polskiej racji stanu..

Podobne prace

Do góry