Ocena brak

MŁODOŻENIEC STANISŁAW, pseud. Jan Chmurek

Autor /cykoria Dodano /07.03.2012

MŁODOŻENIEC STANISŁAW, pseud. Jan Chmurek, ur. 31 I 1895 w Dobrocicach pod Sandomierzem, zm. 21 I 1959 w Warszawie, poeta. W 1915-18 przebywał w Rosji, po powrocie do kraju w czasie studiów polonist. na UJ (1918-22) zbliżył się do T. Czyżewskiego i środowiska formistów, należał do grupy poet. futurystów i uczestniczył w wielu ich wystąpieniach lit.-artyst., m. in. z B. Jasieńskim założył klub futuryst. „Katarynka". W 1922-39 pracował jako nauczyciel gimn. w Kielcach, Zamościu i Warszawie. W 1928 redagował czas. „Ku słońcu", 1929-30 był współprac, pismaEuropa". Jako działacz uczestniczył w pracach kult. SL i ZMW „Wici" (był autorem hymnu organizacji Do niebieskich pował). Zmobilizowany 1939 dotarł z jednostką wojsk, na Węgry, stamtąd przedostał się do Syrii i Egiptu, gdzie służył w armii pol.; 1941-42 redagował w Jerozolimie „Gazetę Polską", od 1942 w Londynie, pracował w dziale propagandy rządu emigr., 1944-54 redagował gazetę „Jutro Polski". W 1957 powrócił do kraju i nawiązał współpracę z pismami ZSL. Współtwórca pol. —> futuryzmu, w pierwszych dwóch zbiorach (Kreski i futureski 1921, Kwadraty 1925) wystąpił jako przedstawiciel radykalnego eksperymentu poet., gł. w zakresie słownictwa, co wyraziło się w eksponowaniu wartości fonicznej słowa, w kojarzeniu wyrazów według ich powinowactw dźwiękowych, w słowotwórstwie przechodzącym w „słopiewność", w'poszukiwaniu nowych wartości rytmicznych i wersyfikacyjnych. W dalszych tomach (Niedziela 1930, Futuro-gamy i futuro-pejzaże 1934) M. próbował powiązać elementy poetyki futuryst. z tematyką wiejską i stylem lud. prymitywu. Jego późniejsza poezja, gł. opisowa i refleksyjna (np. cykl Z Egiptu i Anglii), ma charakter tradycyjnie klasycyzujący. Uprawiał też twórczość dram. i nowelistyczną (m. in. Heród. Tragedia w3 aktach 1934, powieść Na budzeniu, „Wici" 1937-38, opowiadania W dolinie małej wody 1958).

Wiersze wybrane, W. 1958; Utwory poetyckie, oprac, i wstęp T. Burek, W. 1973. PSB 21 (T. Burek).

Andrzej Zieniewicz

Podobne prace

Do góry