Ocena brak

Mistycy

Autor /Malina1243 Dodano /05.01.2013

Przyjęło się przeciwstawianie mistyki scholastyce, ale rozważmy, czy to stanowiskojest słuszne i uzasadnione. Mistykę określa się za pomocą wielu definicjimniej lub bardziej dowolnych. Zasadniczo, mistyka to doświadczenie Boga,poznanie i miłość. Tego rodzaju doświadczenie może być tylko nadprzyrodzone,dlatego są dwojakie rodzaje mistyki, autentyczna (tylko nadprzyrodzona)i pseudomistyka przyrodzona, mająca pozory nadprzyrodzoności.

Mistyka jest poza dyskursem i przeciwstawia się nauce. Niemniej jednakwielu mistyków zapisywało swoje przeżycia wewnętrzne w postaci traktatów,które wywierały wpływ na resztę życia umysłowego. Są one ściśle powiązanez filozofią i z teologią, dlatego dzieje filozofii muszą się nimi zajmować. Już tekrótkie uwagi pokazują, że mistykę należy odróżniać od scholastyki, ale nietrzeba ich sobie przeciwstawiać. W samym sercu scholastyki rodzi się największamistyka, o Tomaszu powiedziano, że nie obawiał się ani logiki, ani tajemnicy.Wielki teoretyk i praktyk mistyki XVI w., św. Jan od Krzyża, jest nie tylkoautorem traktatów mistycznych, ale i dobrego podręcznika logiki. Mistyka niemusi być więc z założenia antyscholastyczna. Natomiast w historii filozofii taksię złożyło, że cała słynna mistyka późnośredniowieczna (a także i dwunastowieczna,cysterska i wiktoryńska) wyrosła z nurtu platońsko-augustyńskiegoo zabarwieniu antydialektycznym. Jest to znów bardzo znamienne dla przełomu,który omawiamy i dla źródeł renesansu.

W XIV w. mistyka jest dominikańska,ale bynajmniej nie tomistyczna. Nie zapominajmy przy t ym o dwóch kierunkachu dominikanów: tomistach i albertystach. Jeżeli chcemy zrozumiećpóźnośredniowieczną, niemiecką mistykę dominikańską, musimy pamiętaćo źródle, z którego ona wytrysła, mianowicie o nauce Mistrza Eckharta. Zewzględu na to, że późnośredniowieczna mistyka „osiedliła się" głównie w krajachnadreńskich, można mówić o ówczesnej mistyce niemieckiej. Mistyka taoscyluje między tradycją neoplatońskiej, naturalistycznej mistyki a ortodoksyjną,chrześcijańską koncepcją przeżycia mistycznego. Jako pierwszego pośródlicznych przedstawicieli tej rodziny mistyków trzeba wymienić Jana Taulera.

Podobne prace

Do góry