Ocena brak

MIKROKOSMOS

Autor /bolo007 Dodano /09.11.2012

 

MIKROKOSMOS <nłc. <microcosmus> = mały świat, człowiek, z gr. mikros kosmos) ang. microcosm; fr. microcosme; rmi. Mikrokosmos

Termin użyty po raz pierwszy przez Demokryta na określenie człowieka (enthropos mikros kosmos) jako istoty stanowiącej syntezę żywiołów i obraz całego bytu, a po­tem — według Plutarcha — używany zwłaszcza przez stoików.

1. Człowiek rozpatrywany jako zmniej­szone, analogiczne odwzorowanie —> makrokosmosu (1), czyli świata zewnętrzne­go (teza neoplatonizmu).

Według Arystotelesa {De anima, III, 8) i potem w scholastyce (Tomasz z Akwinu, Summa teologiae. I, qu. 84) dusza ludzka jest w jakiejś mierze wszechświatem, o ty­le mianowicie, o ile dzięki poznaniu zmy­słowemu i intelektualnemu może się upo­dabniać do każdej rzeczy.

Poprzez Boecjusza termin wszedł do piśmiennictwa chrześcijańskiego, które do­patrywało się w człowieku (parvus mundus) obrazu nie tylko świata zmysłowego, ale w pewnym stopniu i całego stworze­nia (łącznie z aniołami), a nawet Boga.

W myśli renesansu, akcentującej na no­wo wartość zarówno natury, jak i człowie­ka, pojęcie to nabrało zabarwienia naturalistycznego; pojmowanie człowieka jako zwierciadła i kwintesencji wszecłiświata często znajduje wyraz u Mikołaja z Kuzy, G. Cardana, T. Campanelli, G. Bruna i in.

Współcześnie terminy „mikrokosmos" i „makrokosmos", a szczególnie ich diada: „mikrokosmos i makrokosmos", mają zna­czenie raczej historyczne, samo jednak po­jęcie bywa nadal stosowane.

2. Określenie niedostępnego bezpośre­dnio zmysłom człowieka świata nieorga­nicznego lub organicznego o wymiarach rzędu wirusa, cząsteczki, cząstki, np. w odniesieniu do atomu opisanego przez N. Bohra jako „mały system planetarny",

Podobne prace

Do góry