Ocena brak

Mięśnie głowy

Autor /marisaberger Dodano /05.01.2012

Mięśnie głowy w zasadzie należą do układu trzewnego. Tylko mięśnie języka i mięśnie gałki ocznej należą do układu somatycznego. Mięśnie języka rozwijają się z wyrostków brzusznych miotomów potylicznych, które przesunęły się na szkielet trzewny; są one unerwione przez nerw podjęzykowy. Mięśnie gałki ocznej rozwijają się z trzech najbardziej do przodu wysuniętych somitów głowowych; są one unerwione przez nerwy czaszkowe: okoruchowy (III), bloczkowy (IV) i odwodzący (VI). Wszystkie pozostałe mięśnie głowy, jako mięśnie trzewne, pochodzą z mezenchymy dwóch pierwszych łuków skrzelo-wych. Dzielimy je na grupę mięśni żucia, pochodzących z mezenchymy pierwszego łuku skrzelowego, unerwionych przez nerw trójdzielny, i na grupę mięśni wyrazowych, pochodzących z mezenchymy drugiego łuku skrzelowego, unerwionych przez nerw twarzowy. Grupa pierwsza genetycznie łączy się z poprzednio opisanymi m. żuchwowo-gnyko-wym i brzuścem przednim m. dwubrzuścowego. Grupa druga — z m. szerokim szyi, m. rylcowo-gnykowym i z brzuścem tylnym m. dwubrzuścowego. Mięśnie głowy i twarzy mają tylko dwa nerwy ruchowe: nerw twarzowy (VII) i trzecią gałąź nerwu trójdzielnego (V3). Pierwszy jest wyłącznie nerwem mięśni wyrazowych, drugi — mięśni żucia.

Cztery mięśnie żucia zarówno w rozwoju rodowym, jak i osobniczym pochodzą z jednej masy mięśniowej, tzw. „przywodziciela żuchwy" (adductor mandibulae); gałąź nerwu trójdzielnego (n. pterygoideus med.) dzieli ją na dwie warstwy. Przyśrodkowo leży m. skrzydłowy przyśrodkowy, bocznie — m. skrzydłowy boczny, m. skroniowy i m. żwacz.

Mięśnie wyrazowe twarzy i głowy pochodzą z mięśniówki skórnej szyi, która jak poprzednio zaznaczono, rozwija się z mezenchymy drugiego łuku skrzelowego. W okolicy tej powstaje cienka, wachlarzowato ułożona warstwa mięśniowa, unerwiona przez nerw twarzowy. W ciągu drugiego miesiąca życia płodowego ten zawiązek mięśniowy, przyszły m. szeroki szyi (platysma colli), wydłuża się zarówno w kierunku mostka i okolicy barku, jak i w kierunku głowy do przodu {platysma faciei) oraz do tyłu (platysma occi-pitale) od zawiązku ucha zewnętrznego, a następnie różnicuje się na warstwę powierzchowną i głęboką (m. sphincter colli profundus). O ile pozostałości warstwy głębokiej na szyi u człowieka stanowią wyjątek, to na twarzy są one stałymi składnikami mięśni wyrazowych. Z głębokiej warstwy powstają mięśnie dokoła szpary ust i nozdrzy; z warstwy powierzchownej wytwarza się m. szeroki szyi i większość mięśni twarzy. Część mięśni pochodzących ze zwieracza głębokiego szyi zachowuje na twarzy swoje pierwotne głębokie położenie i jest przykryta w całości lub częściowo pochodnymi m. szerokiego. Część przewędrowuje na powierzchnię i nieraz zajmuje nawet najbardziej powierzchowne położenie. U małp prześledzić można różne stopnie tej wędrówki mięśni wyrazowych. Mięśnie skórne, pochodzące z drugiego łuku skrzelowego, są przywilejem ssaków, prawdopodobnie w związku z utratą pancerza łuskowego i nabyciem owłosienia, jak rówmież zapewne w związku z mechanizmem ssania. Zespół skórny rozwija się u ssaków tworząc na szyi trzy warstwy: zwieracz powierzchowny szyi, m. szeroki szyi i zwieracz głęboki szyi. Zwieracz powierzchowny, występujący tylko u drapieżnych, składa się z rozproszonych pęczków, m. szeroki szyi występuje u wszystkich ssaków, m. głęboki zaś u większości ssaków ma skłonność do zanikania.

O ile u niższych ssaków mięśnie twarzy są najsilniej zróżnicowane dokoła ucha zewnętrznego, powodując znaczną jego ruchomość, o tyle u człowieka są one w tej okolicy w stanie silnego zaniku; natomiast największa liczba mięśni grupuje się dokoła szpary ust. zresztą nie tylko u człowieka, ale po części również i u małp człekokształtnych. U człowieka wraz z redukcją szczęki i silnym rozwojem warg biorą one udział w kształtowaniu mowy, a w mimice twarzy odgrywają główną rolę.

Podobne prace

Do góry