Ocena brak

Mięsień czworoboczny

Autor /vaneska Dodano /04.01.2012

M. czworoboczny (m. trapezius; trapeza = stół; dawna nazwa m. mensalis = m. stołowy) jest mięśniem wybitnie płaskim, szerokim, trójkątnym; prawy i lewy razem mają kształt rombu, przypominając kaptur mnisi, stąd dawna nazwa — m. kapturowy (m. cucullaris; cucul-lus = kaptur mnisi). Jest on położony w okolicy karku i górnej części grzbietu, najbardziej powierzchownie ze wszystkich mięśni tej okolicy.

Przyczepy. M. czworoboczny rozpoczyna się włóknami ścięg-nistymi: 1) na przyśrodkowej części kresy karkowej górnej i guzowatości potylicznej zewnętrznej kości potylicznej, 2) na więzadle karkowym, 3) na wyrostkach kolczystych siódmego kręgu szyjnego i wszystkich kręgów piersiowych oraz na odpowiednich częściach więzadła nadkolcowego. Wąskie ścięgno początkowe poszerza się w trzech miejscach. Górne poszerzenie znajduje się w obrębie guzowatości potylicznej zewnętrznej i nieraz sięga w kierunku bocznym do przyczepu ścięgna m. mostkowo-obojczykowo-sutkowego, z którym się zrasta. Poszerzenie środkowe ścięgna początkowego leży na poziomie siódmego kręgu szyjnego i dwóch górnych piersiowych; obustronnie ma ono kształt dużego ścięgnistego rombu i podczas skurczu mięśnia na osobie żywej jest widoczne poprzez skórę w postaci wyraźnego zagłębienia. Trzecie małe trójkątne pole ścięgniste znajduje się na wysokości jedenastego i dwunastego kręgu piersiowego. Również i to miejsce wyraźnie zaznacza się na osobie żywej podczas skurczu mięśnia.

Włókna górne mięśnia biegną skośnie ku dołowi i do boku {pars des-cendens m. trapezii*) i przyczepiają się do końca barkowego obojczyka; środkowa część mięśnia, rozpoczynająca się na górnych kręgach piersiowych, kieruje się poprzecznie (pars transversa m. trapezii*) i przyczepia się do wyrostka barkowego i do grzebienia łopatki; włókna dolne (pars ascendens m. trapezii*) biegną skośnie ku górze i w kierunku bocznym, przechodzą nad trójkątnym początkiem grzebienia łopatki (trigonum spinae*) i kończą się płaskim, trójkątnym ścięgnem na części przyśrodkowej brzegu górnego grzebienia; ścięgno to zaznacza się poprzez skórę.

Czynność. Działanie poszczególnych części m. czworobocznego na obręcz kończyny górnej jest różne. Część górna (pars descendens) dźwiga staw ramienny ku górze do 10 cm; w ruchu tym jest ona wspomagana przez dżwigacz łopatki i m. równoległoboczny; jest to ruch wykonywany np. w geście powątpiewania („wzruszanie ramionami). Część ta dźwiga również ciężary na stawie ramiennym. Przy ustalonym stawie ramiennym część górna zgina głowę ku tyłowi. Część środkowa (pars transversa) zbliża łopatkę do kręgosłupa. Część dolna (pars ascendens) opuszcza staw ramienny, lub też przy ustalonej obręczy kończyny górnej unosi tułów ku górze. Górne i dolne części wspólnie obracają łopatkę w ten sposób, że kąt górny zbliża się do kręgosłupa, dolny przesuwa się do przodu i bocznie, a panewka stawowa kieruje się ku górze. Dzięki temu ramię może być uniesione ponad poziom. Cały mięsień cofa staw ramienny, zbliża łopatkę do kręgosłupa i przyciska ją do klatki piersiowej. Działanie całego mięśnia jest wypadkową czynności jego poszczególnych części. Przeważa składnik unoszący obręcz nad opuszczającym; również składnik obrotowy silnie się zaznacza. W przypadku porażenia m. czworobocznego chory staw ramienny jest opuszczony i położony nieco do przodu, a brzeg przyśrodkowy łopatki ustawiony skośnie od góry ku dołowi i do wewnątrz.

Podobne prace

Do góry