Ocena brak

Mies van der Rohe

Autor /kama02 Dodano /18.04.2012

Ludwig Mies van der Rohe, obok takich postaci jak Le Corbusier, Frank Lloyd Wright czy Walter Gropius, należy do grona czołowych architektów XX wieku.

Ludwig Mies van der Rohe urodził się 27 marca 1886 roku w niemieckim mieście Akwizgran (Aachen). Jego ojciec był kamieniarzem i zanim jeszcze młody Mies zdecydował poświęcić się architekturze, nierzadko brał udział w projektach realizowanych przez firmę ojca. W wieku piętnastu lat zaczął przyuczać się do zawodu kreślarza, rysując elementy dekoracyjne budynków. W późniejszych latach pracował u wielu architektów w rodzinnym Akwizgranie, aż w końcu został przyjęty na praktykę w pracowni Bruno Paula - najwybitniejszego w tym czasie niemieckiego projektanta mebli.

W roku 1907 Mies rozstał się ze swym nauczycielem, aby cały czas poświęcić pierwszemu zamówieniu, jakie udało mu się zdobyć projektowi rezydencji utrzymanej w stylu osiemnastowiecznego klasycyzmu. W rok po ukończeniu projektu Mies ponownie rozpoczął praktykę, tym razem u czołowego awangardowego niemieckiego architekta i projektanta, Petera Behrensa, który wierzył „w możliwość pogodzenia sztuki z elementami technologii przemysłowej". Młody Mies van der Rohe pozostawał pod silnym wpływem filozofii wyznawanej przez mistrza, chociaż jego projekty z pierwszej dekady XX w. wciąż utrzymane były w tradycyjnym stylu neoklasycystycznym. Zaprojektowany w 1911 roku Perls House miał drewniane okiennice, zaś jego dach pokryty był dachówką.

Po wybuchu I wojny światowej Mies zaciągnął się do armii niemieckiej i przez cztery lata walczył jako szeregowy żołnierz. Ten okres w znacznym stopniu zaważył na jego poglądach politycznych i spojrzeniu na stosunki społeczne. Po powrocie do Berlina, w roku 1919, wraz z grupą innych twórców, stanął na czele Novembergruppe - organizacji zrzeszającej modernistycznych plastyków, projektantów i architektów. Van der Rohe organizował wystawy, publikował manifesty i finansował wydawanie periodyku, w którym ukazały się najważniejsze spośród jego autorskich projektów. Znalazły się wśród nich plany biurowca przy Friedrichstrasse (1919) oraz szkice związane z projektem szklanego wieżowca (1921).

Powojenna koniunktura

W roku 1924 pozycja niemieckiej marki umocniła się, natomiast dochody z podatków, jakie rząd nałożył na istniejące już nieruchomości, zostały spożytkowane na budownictwo mieszkaniowe. Pierwszym projektem Miesa po wojnie był duży budynek w Neubable, z czasem zaś architekt otrzymał zamówienie na niskobudżetowe osiedle mieszkaniowe, które miało stanąć na obrzeżach Berlina. Natomiast w roku 1926 zaprojektował pomnik komunistycznych przywódców - Róży Luxemburg oraz Karla Liebknechta. Monument rozebrano zaraz po dojściu Hitlera do władzy. W drugiej połowie lat 20. architekt realizował inne projekty domów, na przykład bloku mieszkalnego w Stuttgarcie.

W tym samym, czasie Mies został mianowany na stanowisko wiceprezesa Deutsche Werkbund - organizacji założonej na początku wieku w celu promowania wysokiej klasy wzornictwa w przemyśle. W roku 1927 Werkbund zorganizowała w Weissenhoff pod Stuttgartem wystawę poświęconą nowoczesnej architekturze. Mies zaprosił na nią czołowych architektów epoki Gropiusa, Le Corbusiera, J. J. P. Ouda, Victora Bourgeois, Hilberseimera, Poelziga, Maxa Tauta, Marta Stama, Petera Behrensa oraz Hansa Scharouna. W rezultacie powstały budowle zaliczane do najwybitniejszych osiągnięć współczesnej architektury.

Sam Mies van der Rohe zaprojektował na wystawę blok mieszkalny utrzymany w konwencjonalnym stylu i oparty na metalowej konstrukcji, wykonany z gotowych elementów, a wykończony cementową zaprawą, z ogrodem na dachu.

Pawilon z Barcelony

Najznakomitszym spośród projektów Miesa wykonanych w Europie był Pawilon Niemiecki (znany również jako Pawilon z Barcelony) wzniesiony z okazji Międzynarodowej Wystawy w Barcelonie w roku 1929. Konstrukcja była prosta w swej formie, odzwierciedlała przekonanie architekta, iż prawdziwa prostota wymaga geniuszu, a budowla tym bardziej świadczy o kunszcie jej twórcy, im jest oszczędniejsza w środkach. Ściany i kolumny, które składały się na konstrukcję Pawilonu Niemieckiego, ustawiono na marmurowym podium. Niezwykły efekt uzyskano nie tylko dzięki zastosowaniu odpowiednich materiałów - zielonego marmuru, chromu i szarego szkła. Budynek odbijał się w dwóch oczkach wodnych otoczonych konstrukcją z czarnego szkła, zdobiła go rzeźba autorstwa George'a Kolbego, zaś we wnętrzach uwagę przyciągały specjalnie zaprojektowane metalowe krzesła (tzw. krzesła z Barcelony), które pojawiały się później w niejednym projekcie Miesa.

W roku 1930 Mies van der Rohe objął posadę dyrektora Bauhausu - awangardowej szkoły plastycznej założonej w Weimarze przez Waltera Gropiusa. Za jego czasów uczelnię przeniesiono z Dessau (siedziba szkoły znajdowała się tam od roku 1925) do Berlina i ostatecznie zamknięto po dojściu Hitlera do władzy po roku 1933. Rządy nazistów, którzy współczesną architekturę postrzegali jako „zbolszewizowaną", oznaczały dla Mięsa koniec kariery w ojczyźnie.

Emigracja

Wraz z umacnianiem się nazizmu stało się jasne, że nadszedł dla twórcy moment radykalnych zmian. W roku 1937 Mies zdecydował się wyjechać do Stanów Zjednoczonych, by tam od nowa rozpocząć swą artystyczną karierę. Za oceanem zaproponowano mu posadę dyrektora wydziału architektury Armour Institute w Chicago (w roku 1940 przemianowanym na Illinois Institute of Technology). Artysta przyjął propozycję i przez kolejnych dwadzieścia lat kierował projektami swoich studentów, jednocześnie pracując nad własnymi.

W tym czasie doskonalił się styl Miesa. Zmianę w konstrukcji jego budynków wymogły w pewnym stopniu przepisy przeciwpożarowe obowiązujące w Chicago, które wymagały, by stalowa konstrukcja obudowana była przynajmniej pięcio-centymetrową warstwą betonu. Stosując się do regulacji prawnych, Mies wznosił szkielet betonowo-metalowy, który w celu zachowania koncepcji estetycznej otaczał kolejną warstwą stali.

Tego typu rozwiązania, zastosowane w wielu projektach, przyniosły artyście sławę w Ameryce. Początkowo Mies realizował swe pomysły w miasteczku studenckim Illinois Institute of Technology, z czasem jednak napłynęły zamówienia na budowę większych prestiżowych kompleksów mieszkalnych oraz obiektów administracji publicznej. Pierwszy powstał Promontory Apartment Building przy Lake Shore Drive w Chicago - solidny, oparty na betonowej konstrukcji budynek z charakterystycznymi kolumnadami umieszczonymi co pięć pięter budowli. Kolejny projekt - budynek przy 860 Lake Shore Drive - wymagał wzniesienia kosztowniejszej konstrukcji stalowej. Ze względu na przepisy przeciwpożarowe dwa bliźniacze wieżowce zbudowano z betonu i otoczono stalową konstrukcją.

Pomnik dla Manhattanu

Mies zrealizował swój niezwykle udany projekt 860 Lake Shore Drive eksperymentując z różnymi materiałami; w przypadku Commonwealth Promenade Apartments w Chicago było to aluminium, natomiast w nowojorskim Seagram Building - brąz. Ten ostatni uważany jest za szczytowe osiągnięcie w karierze Miesa van der Rohe. W momencie ukończenia tej budowli, w roku 1958, ten 39-piętrowy wieżowiec był najdroższym, w przeliczeniu na metr kwadratowy powierzchni, spośród wszystkich drapaczy chmur wzniesionych na Manhattanie. Ściany budynku, od poziomu pierwszego piętra, czyli od około siedmiu metrów wzwyż, pokrywają płyty z brązu oraz barwione brązem szkło.

Przez ostatnich dziesięć lat życia Mies projektował wciąż nowe budynki. Znalazła się wśród nich Narodowa Galeria Sztuki w Berlinie (1962-1968), której budowa stała się pretekstem do wizyty artysty w Niemczech po prawie dwudziestopięcioletniej nieobecności. Ogromna przestrzeń, jaką udało się uzyskać poprzez podparcie płaskiego dachu na ośmiu stalowych kolumnach o przekroju krzyża, dała organizatorom wystaw duże pole do popisu w zakresie aranżacji dzieł sztuki.

Mies był często krytykowany za to, że jego budowle są zimne i nieprzyjazne naturze człowieka. Architekt bronił się twierdząc, że dąży przede wszystkim do osiągnięcia czystej formy i idealnych proporcji. Stosował przy tym nowoczesne materiały i technologie, które odzwierciedlały ducha dwudziestego wieku.

Wazniejsze Daty

1886

27 marca narodziny artysty

1905

Praktyka u słynnego projektanta mebli Bruno Paula

1907

Pierwsze zamówienie

1908

Praca u Petera Behrensa

1914

Służba w wojsku w czasie pierwszej wojny światowej

1921

Nadzór nad wystawami organizowanymi przez Novembergruppe

1926

Posada pierwszego wiceprezesa Deutscher Werkbund

1929

Nadzór nad niemiecką ekspozycją na Międzynarodowej Wystawie w Barcelonie

1930

Posada dyrektora Bauhausu

1938

Emigracja do Stanów Zjednoczonych; kierownictwo wydziału architektury Illinois Institute of Technology

1949

Realizacja budowy Promontory Apartment Building w Chicago

1951

Ukończenie wieżowca przy 860 Lake Shore Drive

1958

Seagram Building w Nowym Jorku

1968

Narodowa Galeria Sztuki w Berlinie

1969

17 sierpnia śmierć artysty w Chicago

Podobne prace

Do góry