Ocena brak

MIEJSCE TURYSTYKI W STRATEGII ORAZ POLITYCE ROZWOJU REGIONALNEJ I LOKALNEJ WSPÓLNOTY SAMORZĄDOWEJ

Autor /kostek Dodano /11.04.2013

Rosnące znaczenie turystyki jako źródła dobrobytu materialnego wielu współczesnych społeczeństw sprawia, że państwo i władze samorządowe stają się w coraz większym stopniu podmiotem polityki turystycznej. Warto więc w tym miejscu przypomnieć, że polityka turystyczna to świadome popieranie oraz kształtowanie turystyki przez różnego rodzaju organizacje i instytucje wpływające swą działalnością na (o wszystko, co jest ważne dla turystyki. Wśród tych organizacji i instytucji należy wymienić np. państwo i regionalne oraz lokalne wspólnoty samorządowe.

Podmioty regionalnej oraz lokalnej polityki turystycznej mogą się wykazywać aktywnością w układzie rozlicznych funkcji i dysfunkcji rozwoju turystyki na swoim obszarze działania statutowego. Należy tu podkreślić przede wszystkim korzystne zmiany, jakie mogą być skutkiem rozwoju turystyki w skali lokalnej, o których była mowa w podrozdziale 4.8.2.

Województwo, jako najwyższa jednostka podziału administracyjnego kraju, zajmuje istotne miejsce w układzie organizacyjno-struktural-nym państwa. Z tego tytułu dysponuje ono pewnym stopniem samodzielności, rozumianym przeważnie jako niezależność decyzyjna władz regionalnych od władz centralnych. Z punktu widzenia kształtowania turystyki w regionie jest to okoliczność korzystna. Istnieje zgoda co do tego, że województwa są nieźle wyposażone w podstawowe składniki produktu turystycznego, a turystyka tam rozwijana przyczynia się znacznie do dynamiki gospodarki regionalnej i podniesienia poziomu dobrobytu jego mieszkańców. Jako że turystyka będzie w coraz większym stopniu stymulować rozwój tych regionów, musi być uwzględniona przy określaniu celów strategii ich rozwoju. Cele te, zdefiniowane ustawowo, mają szansę realizacji właśnie dzięki turystyce i na drodze kształtowania turystycznej funkcji regionów Polski, a oto przykłady.

Po pierwsze, regionalna wspólnota samorządowa przez swoje organy, tj. sejmik i zarząd województwa, określając strategię rozwoju województwa, powinna uwzględniać m.in. taki cel, jak „pielęgnowanie polskości oraz rozwój i kształtowanie świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej mieszkańców”. Historia turystyki polskiej oraz zagranicznej dowodzi istnienia licznych możliwości wychowawczych

i edukacyjnych. Turystyka jest też uważana za funkcję i element kultury, spotkania kultur oraz czynnik przemian kulturowych.

Po drugie, kolejnym celem strategii rozwoju regionu jest pobudzanie aktywności gospodarczej. Dotychczasowy rozwój turystyki krajowej i zagranicznej, duży potencjał tego sektora usług, a także oddziaływanie turystyki na inne sektory gospodarki regionalnej i krajowej oraz sfery gospodarowania (produkcji dóbr i usług, podziału, wymiany oraz konsumpcji) sprawiają, że turystyka będzie nadal odgrywać rolę czynnika aktywizacji gospodarczej regionów i miejscowości turystycznych. Ekonomiczna funkcja turystyki z pewnością zachęci samorząd wojewódzki i lokalny do wykorzystania turystyki jako czynnika wzrostu aktywności gospodarczej regionu.

Po trzecie, ustawa o samorządzie województwa wymienia cel strategii rozwoju polegający na zachowaniu wartości środowiska kulturalnego i przyrodniczego, przy uwzględnieniu potrzeb przyszłych pokoleń. Nietrudno zauważyć, że warunkiem rozwoju turystyki w regionie jest m.in. bogactwo atrakcji i nieskażone środowisko. Mowa tu o walorach naturalnych, kulturowych i społecznych. Rozumna polityka przestrzenna władz samorządowych może zapewnić odpowiednie dla rozwoju turystyki środowisko naturalne oraz zapobiec ujemnym wpływom turystyki na środowisko. Powinna też hamować jakościowy i ilościowy spadek przestrzeni nadającej się do wypoczynku. Z kolei rozwój turystyki w regionie przyjazny środowisku może się przyczynić do zahamowania degradacji środowiska i podniesienia świadomości ekologicznej oraz postępowania ekologicznego turystów i ludności miejscowej /.godnie z ekologią. W realizacji tego celu strategii rozwoju województwa kluczowa jest też rola polityki kulturalnej. W tym względzie działalność organów samorządu województwa zmierza do zachowania

i utrzymania w należytym stanie elementów dziedzictwa narodowego. Mowa tu o architekturze zabytkowej, sakralnej i współczesnej, pomnikach piśmiennictwa i dzieł sztuki, tradycjach, religii, folklorze, języku, sądach i przesądach oraz sposobach życia mieszkańców województwa pomorskiego. Tak rozumiana polityka kulturalna ujawnia też wzajemne /wiązki między turystyką a kulturą. Należy dodać, że za pomocą turystyki tworzy się, chroni i popularyzuje wartości kulturalne. Warto też przypomnieć, że turystyka edukuje kulturalnie, stymuluje więc popularyzację dorobku współczesności i dziedzictwa przeszłości. Może więc wzmocnić postawy patriotyzmu, pojmowanego jako troska o wspólnotę narodową. W sumie tak rozumiana polityka kulturalna organów samorządu województwa staje się jednym z ważniejszych czynników polityki turystycznej regionu.

Tworzenie warunków rozwoju gospodarczego, w tym kreowanie rynku pracy, to podstawowy element polityki rozwoju sformułowany w ustawie o samorządzie województwa. Można postawić tezę, że w układzie warunków rozwoju gospodarczego wielu województw ważne miejsce zajmuje turystyka. Miejsce turystyki w procesie wzrostu gospodarczego regionu jest funkcją skali aktywności polityki turystycznej państwa i ogniw samorządu terytorialnego, roli turystyki w stabilizowaniu dynamiki gospodarczej województwa oraz jej znaczenia w kompensowaniu osłabienia produkcji w sferze materialnej, np. rolnictwa. Wolno sądzić, że zależności te i dotychczasowa dynamika rozwoju turystyki w regionie wyznaczają turystyce należne jej miejsce w polityce rozwoju tego obszaru. Trzeba dodać, że w rozwoju regionalnym turystyka jest powszechnie kojarzona ze wzrostem dochodów ludności, stymulacją rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw oraz ze wzrostem zatrudnienia, a więc sektor ten tworzy nowe miejsca pracy. Wpływa też na wyrównanie poziomu gospodarczego obszarów subregionalnych.

Uwagi te warto zakończyć wnioskiem o podjęcie badań ekonomicznych skutków rozwoju turystyki w regionie. Uważam, że pełne rozeznanie np. turystycznego rynku pracy w województwie dałoby ważne informacje niezbędne do budowy programu ograniczenia bezrobocia.

Po czwarte, zadaniem polityki rozwoju województwa zapisanym w ustawie jest racjonalne korzystanie z zasobów przyrody oraz kształtowanie środowiska naturalnego zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Waga tego elementu polityki rozwoju regionu jest duża, gdy się zważy, że zależność turystyki od środowiska przyrodniczego jest dużo większa niż innych sektorów gospodarki. Wiadomo, że degradacja walorów przyrodniczych musi prędzej czy później prowadzić do zaniknięcia turystyki w regionie.

Warto zauważyć, że środkiem realizacji tego zadania w ramach polityki rozwoju, ważnego też dla turystyki, jest wzajemne dostosowanie rozwoju turystyki, gospodarki, dobrobytu i czasu wolnego do dopuszczalnego obciążenia potencjału środowiska przyrodniczego w regionie lub miejscowości turystycznej. Należy w tym miejscu przypomnieć, że obciążenie to nie jest wielkością stałą i należy ciągle dostosowywać skutki działalności ludzkiej do potencjału przyrody oraz zapewnić jej odnawialność. Obciążenie środowiska oznacza zmianę warunków naturalnych, a zwłaszcza pogorszenie warunków życia ludzi, zwierząt oraz roślin, i to pod względem ilościowym oraz jakościowym. Dla turystyki najważniejszymi obciążeniami jakościowymi są — przypomnijmy — zanieczyszczenie powietrza, wód i ziemi, hałas oraz przypadkowe zasiedlenia i zmiany krajobrazu, prowadzące do faktycznego jej zniszczenia. Natomiast najważniejsze obciążenia ilościowe środowiska przyrodniczego, wpływające bezpośrednio na rozwój turystyki, to wykorzystywanie obszarów wypoczynkowych do innych celów.

Realizując omawiane zadanie polityki rozwoju turystyki, samorząd województwa powinien być świadomy zarówno pozytywnych, jak i negatywnych skutków. Z jednej strony walory przyrodnicze regionu są kluczowym czynnikiem rozwoju turystyki, a obniżenie ich jakości może zahamować popyt turystyczny w regionie, z drugiej zaś — przekroczenie turystycznej chłonności regionu lub miejscowości stanowi czynnik degradacji środowiska przyrodniczego. Władze samorządowe powinny więc promować strategię i politykę rozwoju mające na celu zapewnienie równowagi między rozwojem turystyki a ochroną środowiska.

Turystyka zajmuje ważne miejsce w realizacji kolejnego zadania polityki rozwoju, a mianowicie w promocji walorów i możliwości rozwojowych województwa. Zwiększający się ruch turystyczny cudzoziemców oraz turystów krajowych współdziała w wypełnieniu tego zadania.

Reasumując, turystyka może stanowić bardzo ważne tworzywo strategii i polityki rozwoju województwa. Regionalne i lokalne wspólnoty samorządowe wyodrębniają na ich szczeblach politykę turystyczną. Przemawia za tym istotna rola turystyki w:

■    osiąganiu ekonomicznej spójności gospodarki regionalnej,

■    polityce regionalnej,

■    polityce równoważenia rynku pracy,

■    rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw turystycznych,

■    rozwoju gmin słabiej rozwiniętych,

■    ochronie regionalnego dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego,

■    promowaniu regionalnej tożsamości itp.

 

Podobne prace

Do góry