Ocena brak

MIEJSCE PSYCHOPATOLOGII WŚRÓD INNYCH NAUK I SPOSÓB JEJ UJMOWANIA

Autor /Gawel Dodano /09.09.2011

Psychopatologia jest nauką o zaburzeniach psychicznych. Zdania na temat przynależności psychopatologii są podzielone. Bogacka, Fraczek i Zawadzki uważali, że psychopatologia jest jedną z dziedzin psycho­logii, psychiatrzy -jak można się tego łatwo domyślić - uważają, że psycho­patologia jest podstawą dla ich dziedziny, w szczególności psychopatologia ogólna, czyli nauka o objawach zaburzeń psychicznych. Ciekawe jest, że opisy w ramach symptomatologii ogólnej są poprzedzane niemal we wszystkich podręcznikach psychiatrii krótkimi wpro­wadzeniami, określającymi procesy psychiczne. Tadeusz Bilikiewicz pisał w jednym z wydań podręcznika psychiatrii, że dla

(...) zrozumienia pewnych pojęć psychopatologicznych konieczna jest znajomość mianownictwa psychologicznego. Tak jak nie można opa­nować anatomii patologicznej bez znajomości anatomii prawidłowej, tak samo nie można zrozumieć psychopatologii bez znajomości prawid­łowych czynności psychicznych".

Wynikałoby z tego, że podstawą dla psychopatologii powinna być psycho­logia ogólna w możliwie najnowszym wydaniu.

Znajdziemy jednak także stanowiska wyrażające pogląd pośredni. B.W. Zeigamik - znana psycholog i twórca psychopatologii eksperymen­talnej uważa, że

„(...) patopsychologia (psychologia zaburzeń psychicznych). Jest dzie­dziną psychologii, której dane mają teoretyczne i praktyczne znaczenie dla psychologii i psychiatrii".

Jest więc nauką z pogranicza, a zdaniem Zeigamik, pojawianie się takich dziedzin (jak np. biotechnologia i inne) i odrywanie się ich od nauki „macierzystej" jest przejawem postępu. Inaczej widzą ten problem autorzy amerykańskich podręczników psychopatologii. Page uważa, że psychopatologia jest jedną z nauk behawioralnych i podobnie jak inne nauki behawioralne stara się odpowiedzieć na podstawowe pytanie: dlaczego ludzie zachowują się tak jak się zachowują, tzn. dlaczego ich zachowania są nienormalne, zaburzone, dewiacyjne i nieprzystosowane. Autor ten dodaje w ramowej definicji psychopatologii, że zaburzenia zachowania sprawiają ludziom cierpienie, są zagrażające i szkodliwe dla jednostek, ich rodzin i społeczeństwa. Tak więc podejście Page'a obejmuje także te obszary, które w nowych wydaniach podręcznikowych zalicza się do psychopatologii zjawisk społecznych.

Psychopatologię w ujęciu amerykańskim rozpropagował w Polsce przed­wojenny absolwent, a potem asystent Uniwersytetu Warszawskiego - Bohdan Zawadzki, który w 1958 roku wygłosił na ten temat cykl wykładów uniwer­syteckich, następnie wydanych jako skrypt. Wyjaśnił on także jeszcze jedno poważne nieporozumienie wynikające z tego, że w lite­raturze anglosaskiej często używa się nielogicznego określenia „anormalna psychologia", na oznaczenia tej dziedziny psychologii, która zajmuje się anormalnymi ludźmi i anormalnymi zachowaniami.

Takie właśnie podejście reprezentują autorzy dwutomowego podręcznika pod polskim tytułem Psychopatologia, znani studentom psychologii ze swoich prac badawczych w innych dziedzinach - Dawid L. Rosenhan i Martin E.P. Seligman. W ich ujęciu psychopatologia pokrywa się z psychologią kliniczną.

Każda z propozycji psychopatologii amerykańskiej dodatkowo nawiązuje do obowiązującej w tym kraju i rewidowanej co jakiś czas klasyfikacji zabu­rzeń psychicznych - np. DSM III-R czy ostatniej wersji DSM-IVTR. Klasyfi­kacja DSM-IY, podobnie jak i poprzednie wersje, nawiązuje do bogatego dorobku psychopatologii klinicznej i psychiatrii o zasięgu światowym, gdyż .uwzględnia zarówno definicje podstawowych symptomów, jak i zespołów objawów klinicznych. W DSM-IV wykorzystuje się jednak także współczesną wiedzę i badania psychologiczne nad stresem i stresopochodnymi zaburzenia­mi oraz całościowe formy zaburzeń, np. zaburzenia rozwoju osobowości, by orzec w końcu o poziomie całościowego funkcjonowania człowieka. Wiadomo też, że klasyfikacja ta ma powiązania ze stosowaną powszechnie w Polsce Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowot­nych ICD-10. Generalnie można powiedzieć, że są to klasyfikacje zaburzeń psychicznych, uwzględniające zarówno kryteria opisowe, jak i etio-patogenetyczne, tj. przyczyny i wewnętrzny mechanizm zaburzeń. Klasyfikac­je te przedstawiono w skrócie w poniższym bloku rozszerzającym.

W psychologii klinicznej istotny jest podział psychopatologii na: a) psycho­patologię procesów psychicznych i b) psychopatologię mechanizmów przy­stosowawczych (regulacyjnych). Wydaje się, że działy te pochodzą z różnych tradycji badawczych. Współcześnie obydwa są ważne w badaniach i praktyce zarówno lekarza psychiatry, jak i psychologa klinicznego. Dlatego też po­krótce scharakteryzujemy każdy z nich.

Podobne prace

Do góry