Ocena 3.0 1 głos

Międzynarodowe przepływy czynników produkcji

Autor /alexis Dodano /25.03.2011

Wymagany Adobe Flash Player wesja 10.0.0 lub nowsza.

praca w formacie pdf Międzynarodowe przepływy czynników produkcji

Transkrypt

09-11-06

Wykład 5
Międzynarodowe przepływy czynników
produkcji
Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze, CE UW
dr Leszek Wincenciak

Wykład 5
Międzynarodowa mobilność czynników produkcji:
Międzynarodowa mobilność pracy
migracje
Zagraniczne inwestycje bezpośrednie i firmy
wielonarodowe

1

09-11-06

Mobilność pracy: podstawowy model
Przyczyny i skutki migracji pokaŜemy w ramach
modelu, gdzie wytwarzane jest jakieś jedno dobro
ZałóŜmy jednak, Ŝe do jego produkcji potrzebne są
dwa czynniki produkcji: kapitał i praca
ZałoŜenie dot. funkcji produkcji: krańcowy produkt
pracy jest malejący:
Przy stałym zasobie kapitału, kaŜdy kolejny pracownik
w coraz mniejszym stopniu zwiększa wytwarzany produkt
prawo malejących przychodów krańcowych

Interpretacja graficzna krzywej MPL
Z powodu malejącej krańcowej produktywności,
produktywność pracowników zaleŜy od wielkości zatrudnienia:
im więcej jest ich zatrudnionych, tym niŜszy jest krańcowy
produkt pracy
Jeśli przyjmiemy, Ŝe zarówno na rynku dóbr, jak i na rynku
czynników produkcji panuje doskonała konkurencja, realne
wynagrodzenie pracowników musi być równe ich krańcowej
produktywności:

w
= MPL
P
Pole pod krzywą krańcowego produktu pracy moŜna
interpretować jako wartość produkcji, a ta z kolei jest równa
wartości dochodu narodowego, czyli sumie dochodów
pracowników i właścicieli kapitału

2

09-11-06

Zatrudnienie, produkcja, dochody
Dochody
właścicieli
kapitału

MPL
A

B

w0

Fundusz
płac

C

MPL

L

L0

ABw0: przychody właścicieli kapitału
Cw0BL0: Przychody siły roboczej
ABL0C: cały dochód narodowy

Redystrybucja dochodu
Spadek zatrudnienia zm niejsza dochody
w łaścicieli kapitału a płaca realna w zrasta

M PL

Spadek dochodu
W łaścicieli kapitału

w1
w0

M PL

płace

L1

L0

3

09-11-06

WyposaŜenie w czynniki produkcji a
mobilność pracy
Jeśli Kraj jest względnie obficie wyposaŜony
w pracę, zaś Zagranica jest względnie obficie
wyposaŜona w kapitał, zaś oba kraje dysponują taką
samą technologią:
Krańcowy produkt pracy w kraju jest niŜszy niŜ zagranicą,
a zatem wynagrodzenie robotników krajowych jest niŜsze
niŜ zagranicą

O ile dopuścimy moŜliwość zmiany miejsca pracy,
krajowi robotnicy będą chcieli wyjeŜdŜać za granicę
(rola kosztów adaptacji)

Motywacja dla migracji
Krajowi robotnicy będą chcieli wyjeŜdŜać, gdy
występuje róŜnica między płacą w kraju, a płacą za
granicą
Emigracja z kraju podnosi płace realne robotników, którzy
zostają w kraju (bo spada podaŜ pracy)
Z kolei napływ pracowników zagranicę obniŜa tamtejsze
wynagrodzenia (bo rośnie podaŜ pracy)
Ruch pracowników będzie trwał do momentu wyrównania
się wynagrodzeń

4

09-11-06

Równowaga autarkiczna
A

MPL

B
G
w*

MPL*
J
w
H

H

O

O*
Zasób pracy w kraju

Zasób pracy
zagranicą

Równowaga autarkiczna
A
MPL
B
G
w*
MPL*

J

w
H
O

O*
Zasób pracy w kraju

Zasób pracy
zagranicą

Całkowity zasób pracy

5

09-11-06

Równowaga autarkiczna
W kraju:
Dochody robotników = pole OwJH
Dochody właścicieli kapitału = pole AJw
Łączny produkt (i dochód) = pole AJHO

Zagranicą:
Dochody robotników = pole O*w*GH
Dochody właścicieli kapitału = pole BGw*
Łączny produkt (i dochód) = pole BGHO*

Równowaga w warunkach migracji
A
MPL
B
G
w*

C

E

wcm
MPL*

wcm

J

w
D

H

O

O*
Zasób pracy w kraju

Zasób pracy zagranicą
migracja

Całkowity zasób pracy

6

09-11-06

Skutki migracji
Skala migracji = odcinek DH
Wyrównanie płac – wcm
W kraju:
Dochody robotników = pole OwcmCD
Dochody migrantów = pole CDHE
Dochody właścicieli kapitału = pole Acwcm

Zagranicą:
Dochody robotników = pole O*w*HE
Dochody właścicieli kapitału = pole BCwcm

Skutki migracji między krajami
Przepływ pracowników z kraju zagranicę spowoduje
zmianę wielkości produkcji wytwarzanej w obu
krajach:
W kraju PKB = ACDO, ale PNB = ACEHO
Zagranicą PKB = BCDO*, ale PNB = BCEHO*
Uwaga na płatności z tytułu czynników produkcji

7

09-11-06

Kto zyskuje, kto traci?
Zyskują pracownicy krajowi – ich płace w kraju rosną
Zyskują takŜe migranci – ich płace równieŜ rosną
dzięki zatrudnieniu zagranicą
Zyskują właściciele kapitału Zagranicą – rośnie
produkcja, rosną ich wynagrodzenia
Tracą właściciele kapitału w Kraju – wskutek spadku
zatrudnienia spada produkcja i zmniejszają się ich
wynagrodzenia
Tracą pracownicy Zagranicą – ich wynagrodzenia
wskutek napływu migrantów się obniŜają

Ogólne korzyści i straty
Okazuje się, Ŝe ogółem Kraj zyskuje na migracji.
Przyrost wynagrodzeń pracowników jest większy niŜ
strata właścicieli kapitału – netto przyrost o pole CEJ
Zagranica ogółem równieŜ zyskuje na migracji, gdyŜ
korzyści właścicieli kapitału przewyŜszają utratę
dochodów pracowników – netto przyrost o CGE
Zatem łączny dobrobyt Kraju i Zagranicy wzrasta
o pole CGJ

8

09-11-06

Motywy dla migracji
W rzeczywistości płace nie wyrównują się między
krajami
Bariery dla migracji (instytucjonalne, polityczne)
Koszty adaptacji – nie opłaca się migrować jeśli róŜnica
w wynagrodzeniach jest mniejsza niŜ koszty migracji
RóŜnice w technologii

Rola innych czynników migracyjnych
Stopa bezrobocia i poziom Ŝycia
Poziom opieki socjalnej
Motywy polityczne

Motywy dla migracji

9

09-11-06

Motywy dla migracji

Migracje na świecie
Obecnie szacuje się, Ŝe liczba imigrantów na świecie
przekroczyła 200 milionów osób
Imigranci stanowią około 3% ludności świata
W 2007 r. transfery związane z migracjami szacowano na
337 miliardów dolarów, z czego 251 miliardów napłynęło
do krajów rozwijających się
Szanuje się, iŜ na świecie mamy 20-30 milionów tzw.
„nielegalnych” imigrantów (10-15% światowej liczby
imigrantów)
Szacuje się, iŜ na świecie około 26 milionów osób
musiało zmienić miejsce zamieszkania z powodu
konfliktów zbrojnych i wojen
W 2007 roku liczba uchodźców przekroczyła 11 milionów
osób

10

09-11-06

Skala migracji z Polski
Trudno jest realistycznie ocenić skalę migracji
Oficjalne informacje odnoszą się wyłącznie do rejestru PESEL.
Ujmują one dane o tych osobach, które wyjechały z Polski na
stałe i wymeldowały się ze stałego miejsca zamieszkania lub
w oficjalny sposób napłynęły do naszego kraju.
Według danych tych w latach osiemdziesiątych wyjechało
z Polski około 271 tys. osób.
Po rozpoczęciu transformacji systemowej, skala migracji
ustabilizowała się na poziomie 20 - 25 tys. osób rocznie
Dane o rzeczywistej skali przepływów moŜemy uzyskać ze
spisów ludności (NSP 1988, NSP 2002 i mikrospis 1995).
Według NSP 2002, na dłuŜej niŜ 2 miesiące poza granicami
kraju przebywało 786,1 tys. osób, to jest 1,8% populacji.

Skala migracji z Polski
Trudno takŜe wiarygodnie ocenić skalę migracji po rozszerzeniu Unii
Europejskiej w maju 2004 r.
BAEL (dot. osób przebywających zagranicą przez okres ponad 2
miesięcy): w IV kwartale 2003 r. w związku z pracą przebywało poza
granicami kraju około 200 tys. osób, w IV kwartale 2004 – 287 tys.,
zaś w IV kwartale 2005 - 420 tys. ZauwaŜalny jest więc wyraźny
wzrost.
Według danych Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodziny w
Irlandii, moŜemy szacować, Ŝe w okresie od maja do końca 2004 r.
przybyło tam z Polski około 25,2 tys. osób, w całym 2005 r. około
65,3 tys., zaś w ubiegłym roku do listopada było to 89,9 tys. osób
Według danych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Wielkiej
Brytanii (rejestr Worker Registration Scheme) liczba osób przybyłych
z Polski, które otrzymały numer ubezpieczenia społecznego w
Wielkiej Brytanii (NINo) w okresie od czerwca 2005 do czerwca 2006
wyniosła 171 tys. (wobec 62 tys. w poprzednim roku).
Obecnie w wyniku kryzysu gospodarczego skala emigracji
zarobkowej z Polski wyraźnie osłabła

11

09-11-06

Przepływy kapitału
Przepływy kapitału na poziomie makro
odzwierciedleniem relacji między krajowymi
oszczędnościami i inwestycjami
Znaczenie tzw. wymiany międzyokresowej
Jeśli przy pewnym poziomie stopy procentowej
krajowe oszczędności przewyŜszają krajowe
inwestycje, wówczas kraj staje się eksporterem
oszczędności (kapitału), który lokowany jest
zagranicą w postaci inwestycji portfelowych (zakupu
papierów udziałowych bądź dłuŜnych) lub inwestycji
bezpośrednich

Wymiana międzyokresowa
Konsumpcja
przyszła
C2

Nachylenie linii ograniczenia
budŜetowego jest równe:
– (1 + r)

Y2=C2

E

U0

Y1=C1

Konsumpcja bieŜąca, C1

12

09-11-06

Spadek stopy procentowej – przypadek
kraju, który staje się poŜyczkobiorcą
Konsumpcja
przyszła
C2

Y2=C2
C2Y1

Konsumpcja bieŜąca, C1

Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne
Bezpośrednie Inwestycje Zagraniczne odnoszą się do
inwestycji dokonywanych w sposób, który pozwala
obywatelom jednego kraju sprawować bezpośrednią
kontrolę nad przedsiębiorstwem zagranicznym lub
posiąść je na własność
Umowna granica: 10% kapitału akcyjnego spółki

13

09-11-06

Korporacje wielonarodowe
(Multinational Corporations)
Dlaczego powstają korporacje wielonarodowe
i z jakich powodów podejmują zagraniczne
inwestycje bezpośrednie?
1. Lokalizacja: dlaczego dobra są produkowane w dwóch
róŜnych krajach zamiast tylko w jednym (a następnie
eksportowane do drugiego kraju)?
2. Internalizacja: jeśli juz chcemy produkować jakieś
dobro w róŜnych miejscach, czemu robić to w ramach
jednej firmy, a nie niezaleŜnie przez róŜne firmy?

Korporacje wielonarodowe
Przyczyny lokalizacji produkcji w wielu miejscach:
Lokalizacja koniecznych czynników produkcji i zasobów (np.
górnictwo)
RóŜnice w kosztach czynników produkcji: dobra
pracointensywne zwykle będą produkowane w krajach o duŜej
obfitości pracy, czyli tam, gdzie praca jest tania (Chiny?)
Koszty transportu – bardziej opłaca się dokonać inwestycji
bezpośredniej w kraju docelowym niŜ eksportować tam
produkty
Outsourcingwydzielanie poszczególnych funkcji
przedsiębiorstwa i zlecanie ich na zewnątrz

14

09-11-06

Korporacje wielonarodowe
Internalizacja produkcji ma z kolei miejsce, kiedy
bardziej korzystne dla producenta jest prowadzenie
transakcji i produkcji w ramach jednej organizacji
(a nie osobnych organizacji). Dlaczego tak moŜe się
zdarzyć?
1. Transfery technologii: transfer technologii czy
wiedzy moŜe być łatwiejszy w ramach jednej
organizacji
Słabe (lub czasem nieistniejące) prawo patentowe
i ochrony własności intelektualnej
Wiedzę trudno spakować i sprzedać

Korporacje wielonarodowe
2. Integracja pionowa polega na konsolidacji
róŜnych faz procesu produkcji:
Integracja pionowa polega na połączeniu firm, które
produkują dobra, z których jedne są nakładem produkcji
w wytwarzaniu innych
Takie rozwiązanie moŜe być bardziej korzystne niŜ
korzystanie z osobnych firm

15

09-11-06

Wzrost znaczenia BIZ na świecie

BIZ i firmy wielonarodowe

16

09-11-06

Napływ BIZ do Polski, 1994-2007
Zagraniczne inwestycje bezpośrednie netto w Polsce, mld EUR
120

25

100

20

80
15

Skumulowana
wartość
bezpośrednich
inwestycji
zagranicznych
w ujęciu netto

60
10
40
5

20

Napływ
bezpośrednich
inwestycji
zagranicznych
netto (prawa
oś)

0

0
1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

Struktura BIZ w Polsce
Struktura zobowiązań z tytułu BIZ, 2007
Holandia
USA
Austria

Niemcy
Włochy
Inne kraje

Francja
Szwecja

Luksemburg
Wielka Brytania

18%

24%

16%

4%
4%
4%
4%

11%
7%

8%

17

Podobne prace

Do góry