Ocena brak

Miedź

Autor /mirela Dodano /05.05.2014

Absorpcja miedzi z przeciętnej diety kształtuje się na poziomie 50%, przy czym pierwiastek ten wchłaniany jest głównie w dwunastnicy, a także w żołądku i jelicie grubym. Zwiększona podaż żelaza lub cynku obniża wchłanianie miedzi, ponieważ pierwiastki te współzawodniczą ze sobą o miejsca absorpcji. Ponadto cynk indukuje w śluzówce jelita syntezę metalotioneiny, która wiąże miedź i utrudnia jej przejście do osocza. Fruktoza i kwas askorbinowy, z uwagi na właściwości redukujące, mogą powodować przekształcenie miedzi w postać trudniej absorbowanego jonu miedziawego. Organizm utrzymuje homeostazę miedzi dzięki odpowiedniej absorpcji z przewodu pokarmowego, a także wydalaniu z żółcią. W badaniach z użyciem izotopów wykazano, że przy niedoborze miedzi jej straty z żółcią są mniejsze.

Wchłonięta miedź jest wiązana przede wszystkim przez albuminy osocza, a następnie wychwytywana przez wątrobę i zużywana do syntezy ceruloplazmi-ny. To enzymatyczne białko uwalniane z wątroby do krwi jest donorem miedzi dla innych tkanek potrzebujących jej do syntezy wielu enzymów (p. tab. 4.4.2). Pierwszym opisanym objawem niedoboru miedzi była niedokrwistość, u której podłoża leżał utrudniony transport żelaza do tkanek syntetyzujących hemoglobinę oraz skrócenie czasu przeżycia erytrocytów wskutek uszkodzenia ich błon komórkowych przez wolne rodniki. Z innych objawów niedoboru miedzi należy wymienić: pękanie naczyń krwionośnych, zwiększoną łamliwość kości

— co wiąże się z zaburzeniami usieciowania ełastyny i kolagenu, dysfunkcje serca — z powodu obniżonego poziomu noradrenaliny, podniesienie poziomu cholesterolu (zwłaszcza przy wysokim stosunku Zn:Cu w diecie), obniżenie odporności humoralnej i komórkowej oraz brak pigmentacji skóry.

Ocena stanu odżywienia miedzią jest trudna, gdyż dopiero przy zaawansowanych niedoborach występują wyraźne zmiany w osoczu stężenia miedzi i aktywność enzymów, w skład których ona wchodzi. Obniżenie poziomu hemoglobiny towarzyszące deficytowi miedzi powoduje, że często jest on mylony z niedoborem żelaza.

Na powstawanie deficytów miedzi szczególnie narażone są dzieci z niską masą urodzeniową i wcześniaki, u których zgromadzone w okresie płodowym zapasy miedzi w wątrobie są zbyt małe (mleko zawiera bardzo mało miedzi). Obecnie coraz rzadziej dochodzi do niedoborów tego pierwiastka wśród niemowląt, gdyż wiele z nich karmionych jest sztucznie mieszankami, które wzbogaca się miedzią odpowiednio do okresu życia dziecka. U osób dorosłych niedobór miedzi może być wynikiem stosowania suplementacji cynkiem. Nawet zgodne z zaleceniami spożycie cynku powoduje u ludzi przywykłych do diety niskocynkowej wzrost wydalania miedzi z kalem i wystąpienie u nich ujemnego bilansu tego pierwiastka.

W Polsce zawartość miedzi w racjach pokarmowych odtworzonych na podstawie badań budżetó.y rodzinnych na początku lat 90 wynosiła od 0,45 do 0,57 mg i była bardzo niska w stosunku do zaleceń żywieniowych. Przy tym, podobnie jak w innych krajach, od lat obserwuje się malejącą tendencję jej spożycia. Głównym źródłem miedzi są dla nas produkty zbożowe — dostarczające przeciętnie 37% tego pierwiastka, ziemniaki — olc. 20% oraz mięso, wędliny i ryby — 12%.

 

Podobne prace

Do góry