Ocena brak

Miecz

Autor /Odillo Dodano /01.06.2013

Symboliczne znaczenie miecza (gladius, ftazcuga, gu^rpaia) jest jednoznaczne. To, czego dokonuje on jako broń materialna, sprawia również miecz duchowy; zła mowa niesie nieszczęście, słowo Boże — zbawienie.

Na wielu miejscach Pisma Świętego przez miecz rozumie się wojnę i śmierć albo atrybut wojownika (por. Ap G,4). W ręku Boga, bądź to wyciągnięty ku przestrodze, bądź to okrutnie szalejący (por. Jr 47,6 n.), jest znakiem Jego władzy wymierzania kary chłosty.

Ręce ludzkie używają miecza w walce zaczepnej albo obronnej i w wykonywaniu władzy sędziowskiej. Często są one przy tym pełnomocnymi narzędziami Boga. Pan powiedział do Ezechiela: „Powiedz ziemi izraelskiej: Tak mówi Pan: Oto Ja jestem przeciwko tobie i dobędę miecza mego z pochwy, i wytnę spośród ciebie sprawiedliwego i grzesznika (...)

I wszyscy poznają, że Ja, Pan, wydobyłem miecz z pochwy; już nie powróci do niej” (Ez, 21,8—10). Następuje tak zwana Pieśń o mieczu, która w poetyckiej formie mówi o napadzie Babiłończyków na niewierny lud żydowski (Ez 21,14—22).

„Ius gladii” tak określali Rzymianie prawo nad życiem i śmiercią (por. Rz 13,4), przysługujące również namiestnikom prowincji.

W walce o sprawę Bożą miecz jest „świętym mieczem”. Juda Macha-bejczyk chcąc dodać odwagi swoim oddziałom, opowiada im o swym widzeniu sennym, w którym ukazał mu się prorok Jeremiasz i wręczył mu złoty miecz, mówiąc: „Weź święty miecz, dar od Boga, przy jego pomocy pokonasz nieprzyjaciół” (2 Meh 15,16).

W znaczeniu przenośnym miecz oznacza przenikliwość słowa. Izajasz opowiadając o swoim powołaniu, mówi: „Powołał Mnie Pan już z łona mej matki (...) Ostrym mieczem uczynił me usta” (Iz 49,1 n,). Prorok jest tutaj typem Chrystusa.

Złe, nieprzyjazne mowy są niby „miecz ostry” (Ps 57,5), który rani bliźniego (por. Ps 59,8; 63,4).

W Nowym Testamencie miecz uzyskuje swoje najświętsze znaczenie: „Żywe bowiem jest słowo Boże ’— pisze św. Paweł w Liście do Hebrajczyków — skuteczne i .ostrzejsze niż wszelki miecz obosieczny, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne osądzić pragnienia i myśli serca” (4,12).

Sw. Jan Apostoł na początku Apokalipsy tak między innymi opisuje postać Syna Bożego oglądanego w danym mu widzeniu: „(...) i z Jego ust wychodził miecz obosieczny, ostry” (1,18). — „Aniołowi Kościoła w Pergamonie” ma zaś napisać: „To mówi Ten, który ma miecz obosieczny, ostry” (2,12). Napomnienie kończą słowa: „Nawróć się . zatem! Jeśli zaś nie — przyjdę do ciebie niebawem i będę z nimi walczył mieczem moich ust” (2,16).

W Ewangelii Zbawiciel mówi o głęboko przenikającym działaniu swego miecza: „Nie sądźcie, że przyszedłem pokój przynieść na ziemię, ale miecz. Bo przyszedłem poróżnić syna z jego ojcem, córkę z matką, synową z teściowa; i będą nieprzyjaciółmi człowieka jego domownicy” (Mt 10,34).

Sw. Augustyn wyjaśnia w tym duchu Ps 45,4: „»Najpotężnie j szy, przypnij twój miecz na biodra«. »Twój miecz«, cóż znaczy innego niż słowo twoje? Mieczem tym pokonał [Chrystus] nieprzyjaciół, owym mieczem rozłączył syna od ojca, córkę od matki, synową od teściowej. Czytamy o tym w Ewangelii (...) Jakim mieczem został dokonany ten. rozdział, jeśli nie tym, który przyniósł Chrystus. I rzeczywiście, bracia, nawet na przykładach codziennych dostrzegamy to. Podoba się jakiemuś młodzieńcowi służba Boża, ojcu się nie podoba. Rozdzieleni są przeciwko sobie. Ten obiecuje dziedzictwo ziemskie, tamten umiłował niebieskie. Co innego przyrzeka ten, a co innego obrał tamten. Niech ojciec nie sądzi, że mu się dzieje krzywda. Tylko Boga postawiono wyżej od niego. A jednak spiera się z synem pragnącym służyć Bogu. Silniejszy jest jednak ten miecz rozdzielający niż natura wiążąca cieleśnie” .

Głęboko i boleśnie przeniknął serce Matki Bożej miecz, o którym mówi proroctwo starca Symeona (por. Łk 2,35). Dlatego Matkę Bolesną często przedstawia się w ten sposób, że miecz albo siedem mieczy przenika Jej serce. — Na niektórych przedstawieniach sądu ostatecznego miecz wychodzi z ust. Boskiego Sędziego; wyobraża on Jego ostateczny wyrok. Michał Archanioł, zwycięzca mocy piekielnych, często trzyma w ręku miecz; jest on.również atrybutem wielu męczenników, którzy zginęli od miecza, a także atrybutem personifikacji sprawiedliwości.

W obrzędzie korona.cji miecz otrzymuje wartość sacramentale i w ten sposób staje się świętym symbolem. Na początku ceremonii leży wraz z innymi insygniami królewskimi na ołtarzu. Po odśpiewaniu Alleluja biskup wręcza go nowemu władcy ze słowami:

„Przyjmij ten miecz, wzięty z ołtarza naszymi rękami, choć niegodnymi, lecz uświęconymi godnością i powagą świętych apostołów; ofiarowany jest on tobie jako oznaka władzy królewskiej i z woli Bożej przez błogosławieństwo naszego [biskupiego] urzędu przeznaczony do obrony świętego Kościoła Bożego. Pamiętaj o tym, o którym wyrzekł prorocze słowa Psalmista: »Przypasz miecz twój do biódr twoich, najmocniejszy*, abyś za jego pomocą sprawował władzę sprawiedliwą, z mocą wielką zwalczał ogrom zła. oraz bronił i ochraniał święty Kościół Boży wraz z jego wiernymi (...)” (następuje dłuższe wyliczanie obowiązków króla).

Przypasaniu miecza towarzyszy napomnienie, że święci nie mieczem, ale wiarą zwyciężali królestwa. Po czym król wyciąga z pochwy poświęconą broń, energicznie nią wywija, ociera o lewe ramię'i wsuwa na powrót do pochwy.

Praktykowane jeszcze w zakonie maltańskim pasowanie na rycerza związane było także z poświęceniem i wręczeniem miecza.

Podobne prace

Do góry