Ocena brak

Metody projekcyjne jako podstawowe narzędzia diagnostyczne (założenia psychologii projekcyjnej, hipoteza projekcji, hipoteza poziomów projekcji, rodzaje projekcji, badania testem projekcyjnym jako sytuacja społeczna, rodzaje metod projekcyjnych)

Autor /Poldek Dodano /05.07.2011

Podstawą psychologii projekcyjnej są psychoanaliza i psychologia postaci. Główne założenia psychologii projekcyjnej to:

- struktura osobowości jest wielowarstwowa,

- ujęcie całościowe (organizm człowieka to pewien system umiejący się samoregulować),

- wszelkie zjawiska mają ściśle określoną przyczynę (myślenie przyczynowo-skutkowe),

- osobowość jest pojmowana jako proces (nie jako zespół cech) dynamiczny, zmieniający się w czasie; poprzez fakt powtarzania się w czasie można wnioskować o stałości pewnych właściwości,

- osobowość to proces, który kształtuje się indywidualnie a o kierunku tego procesu decydują dążenia jednostki (nie może powtórzyć się u dwóch osób),

- warunkiem poznania drugiego człowieka jest uzyskanie obrazu całości osobowości tego człowieka.

Do głównych wyznaczników psychologii projekcyjnej należą:1. podejście dynamiczne

2. podejście holistyczne (całościowe)

3. podejście funkcjonalne (osobowość jako proces pełni sobie właściwe funkcje).

Hipoteza projekcji: osoba badana uzupełniając czy wykonując pewne zadanie, interpretując pewne obrazki, wypowiada się zgodnie ze swoim światem wewnętrznym, swoimi ukrytymi pragnieniami i potrzebami.

Istotna jest zasada spostrzegania figury i tła oraz dążenie do doskonałości figury.

Percepcja nasycona jest potrzebami i zależy w dużej mierze od energetycznych stanów wewnętrznych człowieka.

Hipoteza poziomów projekcji: im bardziej wieloznaczny jest bodziec, do końca nie dająca się sklasyfikować struktura, tym większe jest nasilenie projekcji rożnego typu i prawdopodobieństwo rzutowania większych i nieświadomych pokładów osobowości.

Psychologia projekcyjna wykorzystuje pewne zasady projekcji. Na tej podstawie wyróżnia się 4 rodzaje projekcji:

1. p. klasyczna (od Freuda) - polega na odmowie przyznania się do posiadania pewnych cech i przypisanie ich światu zewnętrznemu;

2. p. atrybucyjna - polegająca na przypisywaniu własnych motywów, uczuć i zachowań innym ludziom;

3. p. autystyczna - gdzie dostrzegane rzeczy są modyfikowane wg własnych potrzeb wewnętrznych. Wraz ze zmianą potrzeb zmienia się interpretacja;

4. p. zracjonalizowana - osoba dokonująca projekcji może być świadoma swojego zachowania i próbuje je usprawiedliwić.

Ponadto mozna tu wymienić piąty rodzaj, tzw. apercepcję poznawczą - człowiek napotyka sytuacje nieznaną, nie potrafi jej zinterpretować i przetwarza bodźce tak, aby pasowały do jego schematów poznawczych (istotny jest tu proces abstrahowania i motywacja poznawcza).

Opisane wyżej typy projekcji są wykorzystywane w tworzeniu testów projekcyjnych.

Badanie testem projekcyjnym jako sytuacja społeczna.

Mimo iż, testy projekcyjne pozwalają na łatwe nawiązanie kontaktu z osobą badaną niosą ze sobą szereg trudności zarówno dla badającego jak i badanego.

Badający musi przede wszystkim przekazać osobie badanej dokładną informację o charakterze badania, wymaganiach i oczekiwaniach i zrobić to tak, aby zachęcić badanego do współpracy. Ważne jest, aby osoba badana była zdolna do odsłonięcia swojego świata, obrazu, akceptując jednocześnie fakt robienia przez badającego notatek. Przy badaniu testem projekcyjnym bardzo ważny jest wpływ innych czynników na efekty, np. pozycja społeczna badanego, płeć, wiek, styl zachowania, miejsce badania, przekonanie do badania (może być różne w zależności od kręgu społ. z jakiego wywodzi się badany), a także stosunek do psychologa. Zachowanie w sytuacji badania jest wypadkową sytuacji pewnych dyspozycji człowieka i samej sytuacji badania. Testy takie wymagają regresji, zejścia na niższe poziomy, wydobycia podświadomych wyobrażeń, treści myślowych, uaktywniają też mechanizmy obronne, rożne stany emocjonalne. Dają szansę na poznanie indywidualności człowieka. Osoba badana może dokonywać projekcji (rzutować), tzn. nadawać osobisty sens każdemu neutralnemu bodźcowi. Takie projekcje odzwierciedlają rożne potrzeby oraz sposoby emocjonalnego przystosowania jednostki, ujawniając w ten sposób jej podstawową strukturę osobowości.

Podział metod projekcyjnych.

Charakterystyka testów:

- nie są ustrukturalizowane,

- mają krótką instrukcję,

- niejasne bodźce (daje to pewną swobodę wypowiedzi, zasady badania nie są do końca precyzyjne a instrukcja nie jest jednoznaczna).

- odkrywają ukryte, latentne cechy osobowości.

Wadą ich jest:

- brak standaryzacji, psychologowie musza się w dużej mierze opierać na subiektywnej ocenie przy kategoryzowaniu i obliczaniu odpowiedzi osoby badanej,

- brak norm populacyjnych,

- kłopoty z rzetelnością,

- problemy z trafnością.

Metody projekcyjne dzielimy na:

1. testy konstrukcyjne - wymagające konstruowania pewnych zachowań,

2. testy wyboru - porządkujące

3. t. skojarzeniowe (Rorschah, TAT)

4. uzupełnianie (zdania niedokończone).

Podobne prace

Do góry