Ocena brak

METODY PRACY SOCJALNEJ - METODA INDYWIDUALNYCH PRZYPADKÓW

Autor /Norman Dodano /30.08.2011

W pierwotnym i dominującym znaczeniu jest to jedna z trzech podstawowych metod pracy socjalnej, będąca naukowo opracowaną strategią udzielania pomocy człowiekowi w trudnej sytuacji życiowej.

Założenia metody pracy socjalnej na rzecz jednostki i jej rodziny, jej rys teoretyczny, założenia aksjologiczne oraz zasady praktycznego działania sformułowała Mary Richmond, amerykańska działaczka społeczna, prekursorka pracy socjalnej. Do czasów Richmond pomoc czło­wiekowi kojarzona była przede wszystkim z dobroczynnością i definiowana jako „odruch serca". Richmond zaś dała podstawy teoretyczne pracy z jednostką i rodziną, oparte na współczesnych jej teoriach psychologicznych (psychoanaliza).

W pracy socjalnej od czasów M. Richmond ścierają się różne koncepcje i różne próby odpowiedzi na pytanie o model pracy z jednostką. Owe dylematy można streścić nastę­pująco: jaki zakres kompetencji zawodowych powinien posiadać caseworker i jakie ob­szary praktycznej działalności mu przynależą? Inaczej mówiąc: czy jest on raczej pierwszą instancją pomocy w wielu różnorodnych sprawach, po trosze terapeutą i „lekarzem ro­dzinnym", wszechstronnym opiekunem, doradcą i rzecznikiem, czy też, zgodnie z podejściem systemowym, zakładającym działalność wyspecjalizowanych agencji, których zadania i funkcje muszą być jasno i wyraźnie określone, musi posiąść specjalistyczną wiedzę z jednej dziedziny i odpowiadać kompetencjami i zakresem obo­wiązków profilowi swojej instytucji (szkoła funkcjonalna w pracy socjalnej)?

Zebranie wiedzy na temat jednostki i analiza jej sytuacji życiowej w opar­ciu o główne założenia diagnozy społecznej jest ważnym zadaniem poprzedzającym bez­pośrednio pracę z przypadkiem, zwanej również w polskiej literaturze prowa­dzeniem przypadku. Przytaczając definicję S. Bowersa, A. Kamiński pisze, że metoda indywidualnego przypadku jest sztuką, w której wiedza życiowa i nauka o człowieku oraz środowisku, a także umiejętność obcowania z ludźmi są użyte w celu zmobilizowania sił w jednostce i odpowiedniej pomocy w społeczeństwie dla ulepszenia wzajemnego przystosowania się jednostki i jej środowiska.

Współcześnie, wraz ze zmianami w życiu społecznym i tempem przeobrażeń cywiliza­cyjnych, rozszerza się zakres działania pracy socjalnej. Częściej tzw. normalni ludzie po­trzebują pomocy, porady, doraźnego wsparcia w trudnej czy kryzysowej sytuacji. Często korzystają z różnorodnej oferty agencji socjalnych i, nie tracąc inicjatywy, aktywnie poszukują pomocy w rozwiązywaniu problemów. Jednakże współczesny case work w nie­których sytuacjach polega na długotrwałych kontaktach z jednostką i rodziną; oto przy­kłady:

  1. Wyczerpane zostały indywidualne zasoby sił i możliwości rozwiązania problemu.

  2. Osoby o ograniczonych możliwościach umysłowych lub fizycznych nie potrafią często skorzystać same z oferty socjalnej.

  3. Najszerszą grupę klientów, najbardziej zróżnicowaną, stanowią osoby pozostające w długotrwałym stresie.

Metoda indywidualnych przypadków w pedagogice społecznej, jakkolwiek wyrosła z praktycznych działań pomocowych, wypracowała sobie niezależny status metody badań naukowych. Tadeusz Pilch (1977) definiuje ją następująco:

„Metoda indywidualnych przy­padków jest sposobem badań, polegającym na analizie jednostkowych losów ludzkich, uwikłanych w określone sytuacje wychowawcze, lub na analizie konkretnych zjawisk natury wychowawczej przez pryzmat jednostkowych biografii ludzkich z nastawieniem na opra­cowanie diagnozy przypadku lub zjawiska w celu podjęcia działań terapeutycznych".

Tak rozumiane studium przypadku w jego poznawczo-teoretycznej formule pośrednio służy praktyce socjalno-wychowawczej. Jednostka będąca jego przedmiotem nie musi podlegać działaniom terapeutycznym, naprawczym, profilaktycznym. A zatem poznawa­nie przypadku nie zawsze służy doskonaleniu, ulepszaniu osobistej sytuacji życiowej jed­nostki, lecz budowaniu uogólnień, wzbogacaniu wiedzy na temat poznawanych zjawisk.

Podobne prace

Do góry