Ocena brak

METODY OCENY POSTAWY CIAŁA

Autor /mieczyslaw Dodano /23.01.2014

Niedoskonałość badania fizykalnego jako metody oceny postawy ciała, jego czasochłonność i trudność czytelnego przedstawienia i zarejestrowania wyników spowodowały, że na przestrzeni lat wypracowywano wciąż nowe metody takiej oceny. Jedne z nich miały nadawać się przede wszystkim do masowych badań przesiewowych, służących głównie wstępnemu wykrywaniu wad postawy w populacji, inne zaś miały umożliwiać dokładną diagnozą. W związku z tyra nie ustawały poszukiwania zmierzające do wprowadzenia szybkich i możliwie porównywalnych sposobów badania z jednej strony oraz bardziej dokładnych z drugiej. Wypracowano więc szereg metod, z których jedne obarczone są znaczną dozą subiektywizmu, inne zaś -dziąki użyciu pomocniczych przyrządów bądź aparatów i wynikających z tego możliwości pomiaru i/lub rejestracji - są poniekąd obiektywne.

Kilkanaście Jat temu R. Przewęda przedstawił jednak pewne uwagi odnośnie metod oceny postawy ciała, które do dziś nie straciły nic na aktualności. Przede wszystkim podkreślił On, że nie mamy ani doskonałej ani uniwersalnej metody oceny postawy, co wynika m.in. z niejednolitości kryteriów oraz z indywidualności i zmienności postawy. Poniżej przedstawiono więc niektóre metody, dzieląc je na subiektywne i obiektywne. Nie chodziło tu jednak o eksponowanie przestarzałego już nieco podziału, lecz raczej o podkreślenie różnego charakteru tych metod. Nie wnikając specjalnie w ich merytoryczną wartość należy podkreślić, że pierwsze z nich obarczone są sporym prawdopodobieństwem popełniania różnorodnych błędów, gdyż wynik badania zależy tu często od indywidualnego doświadczenia badającego. W związku z tym, niekiedy trudno jest dokonać odpowiednich porównań wyników uzyskanych przez różnych badających, W drugiej natomiast grupie umiejscowiono metody dające porównywalne rezultaty.

Wiele spośród wszelkich metod oceny postawy ciała ma już dzisiaj wartość jedynie historyczną. Pozostałe starsze metody pozostają nadal w użyciu, choć często ulegają one znacznym modyfikacjom, do czego skłania m.in. postąp wiedzy medycznej i techniki. Trzeba przy tym pamiętać, że o wyborze określonej metody decydują nie tylko możliwości techniczne danego ośrodka, lecz przede wszystkim cel, jakiemu ma ona służyć. Poniżej przedstawiono więc niektóre metody oceny postawy ciała - ważniejsze pod względem historycznym lub merytorycznym. Ze względu na znaczną dostępność opisów wielu metod, niektóre z nich przedstawiono jednak wybitnie skrótowo.

Typowo subiektywnym sposobem oceny postawy ciała jest przedstawione wcześniej badanie fizykalne, choć przeprowadzane wjego trakcie pomiary nadają mu częściowo walor obiektywizmu. Pozostałe metody subiektywne bazują także na oglądaniu ogólnej sylwetki badanego i porównywaniu jej z przyjętymi wzorcami (tzw. metody sylwetkowe, albo wzorców) bądź na ocenie usytuowania różnych punktów (okolic) ciała badanego - także na podstawie oglądania. W tych ostatnich, zmiany ustawienia ocenianych okolic ciała, w stosunku do przyjętych "norm11, rejestrowane są jak gdyby ilościowo - z zastosowaniem odpowiedniej skali punktowej, skąd zresztą pochodzi ich nazwa (metody punktowe). Pewną zaletą wszystkich tych metod jest stosunkowo mała czasochłonność badania (ważna np. w badaniach masowych), a wadą - spora niedokładność, co odnosi się zwłaszcza do metod sylwetkowych.

Idea opracowania wzorcowych, typów postawy sięga początków bieżącego stulecia. Pierwsze opracowania (np. Staffela czy Lovetta) nie zostały jednak spopularyzowane. Większą popularność uzyskała dopiero metoda sylwetkowa, opracowana przez Browna, a następnie zmodyfikowana przez niego oraz Lee. Ponieważ, metodę tę opracowano w Uniwersytecie Harvarda w USA, często określana jest ona też mianem metody harwardzkiej.

Metoda ta służy do oceny postawy ciała w płaszczyźnie strzałkowej. Badanego ogląda się więc z boku, a następnie porównuje się jego sylwetkę do jednej z czterech sylwetek wzorcowych, oznaczonych kolejno literami A, B, C, D (od najlepszej do najgorszej). Sylwetki te określają postawę kolejno jako: doskonała, dobra, wadliwa i bardzo zła. W postawie określanej jako doskonała, głowa znajduje się wprost nad klatką piersiową, biodrami oraz stopami, klatka piersiowajest uniesiona ku górze i przodowi, brzuch jest płaski, a plecy są łagodnie wygięte. Kolejne sylwetki cechuje natomiast coraz to większe pochylenie głowy przed klatkę piersiową; mniejsze uniesienie klatki piersiowej i w końcu jej spłaszczenie; coraz to większe uwypuklenie brzucha, aż do brzucha obwisłego oraz wyraźniejsze zaznaczenie wygięć kręgosłupa, aż do znacznego zgarbienia.

Wobec niewielkiej dokładności i nieuwzględniania wszystkich możliwych wariantów postawy wadliwej w tej płaszczyźnie oraz wątpliwości wynikających ze zmienności i indywidualności postawy, omawiana metoda straciła obecnie na swej popularności. Można powiedzieć, że stanowi ona jedynie orientacyjny sposób oceny postawy ciała, nadający się tylko do bardzo grubych badań przesiewowych, zwłaszcza do wyodrębniania sylwetek skrajnych (A i D).

 

Podobne prace

Do góry