Ocena brak

METODY KSZTAŁTOWANIA ZAPASÓW - MODEL EKONOMICZNEJ WIELKOŚCI PARTII DOSTAWY (EOQ)

Autor /karol Dodano /23.06.2011

Model Economic Order Quantity (EOQ) pozwala określić ekonomicznie uzasadnioną wielkośc partii dostawy, która ma zapewnić minimalizację całkowitych kosztów związanych z gospodarką zapasami. Te koszty to: koszty utrzymania zapasów w magazynach, Ku, oraz koszty realizacji zmówień (realizacji dostaw), Kz. Zarządzający firmą musi tak pokierować procesem zaopatrzenia i utrzymania zapasów, aby łącznie koszty były jak najniższe.

Model ten zakłada, że:

- istnieją dwa rodzaje kosztów: proporcjonalne do ilości zapasów i proporcjonalne do liczby zamówień;

- jednostkowe koszty utrzymania zapasów są stałe. Całkowite koszty utrzymania zapasów w magazynach (Ku) są proporcjonalne do średniego stanu zapasów, tj. do wielkości partii dostawy;

- koszty realizacji jednego zamówienia (F) są stałe. Natomiast całkowite koszty realizacji (Kz) dostaw są proporcjonalne do liczby dostaw w okresie;

- zapotrzebowanie na materiały potrzebne do realizacji procesu gospodarczego jest stałe w rozpatrywanym okresie. Tempo zużywania zapasów jest stałe;

- ceny zakupowanych materiałów nie zależą od wielkości zamówień i ich liczby;

- rachunek jest prowadzony w nieograniczonym okresie. W analizach nie jest uwzględniane zakńczenie działalności. Nie przewiduje się działań prowadzących do pozbycia się zapasów;

- nie ma tu ryzyka niezrealizowania dostawy i dlatego też nie występują koszty braku zapasów;

- niezależnie od tego jak długo zapasy przebywają w magazynie zachowują przez cały czas swoją przydatność, nie tracą wartości użytkowych;

- okres wprowadzenia zapasów jest nieskończenie krótki. Moment dostawy jest uznany za moment wprowadzenia materiału do procesu produkcji.

Firma może być zaopatrywana na kilka sposobów. Można realizować niewiele dużych dostaw lub dokonywać częściej zakupów w małych partiach. W ten sposób dostarczana jest taka sama ilość materiałów. Pierwsze podejście pozwala minimalizować koszty realizacji dostaw, zaś drugie minimalizuje koszty utrzymania zapasów. W drugim przypadku średni poziom zapasów jest niższy.

W modelu EOQ zakłada się że dostawy są realizowane regularnie oraz że wielkość dostaw jest stała w analizowanym okresie. Stan zapasów zawiera się w granicach: od stanu maksymalnego równego wielkości dostawy (Q) do stanu minimalnego równego zeru. Dlatego też średni stan zapasów magazynowych jest zależny od wielkości partii dostawy (Q) i wyraża się wzorem:

Iśr=(Q+O)/2=Q/2

gdzie:

Iśr - średni stan zapasów magazynowych

Q- wielkość dostawy.

Koszty utrzymania jednostki zapasów w ciągu jednego okresu są równe Cp.

Wtedy to całkowite koszty utrzymania zapasów można wyrazić następującą funkcją:

Ku = Cp Iśr

Ku = Cp (Q/2)

gdzie:

Ku - koszty utrzymania zapasów ogółem,

Cp - jednostkowe koszty utrzymania zapasów.

Liczba dostaw (n) jest zależna od wielkości partii dostaw i łącznego zapotrzebowania na materiały w badanym okresie:n = S/Qgdzie:

S - zapotrzebowanie okresowe na materiały.

Łączne koszty realizacji zamówień (Kz) są pochodne w stosunku do jednostkowych kosztów realizacji zamówienia (F) i liczby dostaw (n):

Kz = F n,

Kz = F (S/Q),

Łączne koszty zapasów (Ct) stanowią sumą kosztów utrzymania stanu magazynowych (Ku) i kosztów realizacji wszystkich zamówień w okresie (Kz):

Ct = Ku + Kz,

Ct = Cp(Q/2) + F(S/Q).

Chcąc znaleźć minimum tej funkcji, oblicza się jej pochodną ze względu na zmienną Q i przyrównuje wartość pochodnej do zera:

C'p (Q) = Cp / 2 - F (S / Q2),

Cp / 2 - F (S / Q2) = 0Po przekształceniu otrzymuje się wzór na optymalną wielkość partii dostawy (Q*):Q* =

Jak wynika z powyższej formuły, ekonomicznie uzasadniona wielkość partii dostawy (Q*) jest funkcją trzech zmiennych:

• okresowego zapotrzebowania na materiały (S),

• jednostkowych kosztów realizacji zamówienia (F),

• jednostkowych kosztów utrzymania zapasów w okresie (Cp).W procesie zarządzania zapasami istotne jest odpowiednio wczesne zamówienie dostawy materiałów, tak aby nie spowodować przerwania ciągłości procesu gospodarczego. Zamówienie powinno być złożone, w momencie gdy poziom zapasów osiągnie stan sygnalny. Zapas ten powinien być wystarczający do zaspokojenia potrzeb materiałowych w okresie realizacji dostawy. Jednocześnie, licząc się z zakłóceniami w procesie dostaw, poziom zapasów nie powinien być niższy od ustalonego zapasu bezpieczeństwa. Dlatego też poziom zapasów sygnalnych dla złożenia zamówienia można wyznaczyć na podstawie następującej formuły:Zapas = (Zapas + (Czas realizacji (Dziennesygnalny bezpieczeństwa) dostawy) zapotrzebowanie).Im szybciej zapasy materiałowe są zużywane, tym wcześniej należy złożyć zamówienie na kolejną dostawę. Moment złożenia zamówienia może być funkcją wielkości zapasów. Przy założeniu stałego tempa zużywania zapasów problem ten można uprościć, składając zamówienia w sposób powtarzalny, w regularnych odstępach czasu.

Podobne prace

Do góry