Ocena brak

Metody badania bezwzględnego i względnego wieku skał

Autor /Sebek123 Dodano /28.05.2011

Określenie bezwzględnego i względnego wieku skał dokonywane jest na podstawie wielu metod badawczych. Wiek bezwzględny określamy za pomocą pierwiastków promieniotwórczych, które ulegają rozpadowi w okre­ślonym czasie, w którym połowa jego atomów przekształca się w inny pier­wiastek. Jest to tzw. okres połowicznego rozpadu. Badając w skale zawartość pierwiastka promieniotwórczego oraz zawartość produktów jego rozpadu, możemy określić bezwzględny wiek skały. Ponieważ okres połowicznego rozpadu jest inny dla każdego pierwiastka, stąd do datowania skał wyko­rzystujemy wiele pierwiastków promieniotwórczych. Od pierwiastków tych biorą się nazwy następujących izotopowych metod datowania:

uranowo-otowiowa - w której wykorzystuje się uran 238 rozpadający się połowicznie po 4,47 mld lat na ołów 206. Metodę wykorzystuje się do datowania najstarszych skał.

rubidowo-strontowa - izotop rubidu 87 przekształca się w izotop strontu 87 w ciągu 49 mld lat, stąd metoda jest przydatna zwłaszcza do datowania granitów liczących powyżej 100 min lat.

potasowo-argonowa - wykorzystywana jest do datowania skał li­czących kilka milionów lat (zwłaszcza bazaltów). Promieniotwórczy potas 40 przekształca się w argon 40 w ciągu 1,3 min lat.

węgla radioaktywnego ("C) - służy do określania wieku tylko szczątków organicznych, gdyż radioaktywny węgiel bierze udział w procesach życiowych organizmów żywych. Po ich śmierci izotopu C ubywa - przechodzi on w azot 14. Okres połowicznego rozpadu węgla wynosi 5370 lat, dlatego metoda może być stosowana tylko w przypadku osadów młodych - liczących od kilkuset do 50 tyś. lat. Bezwzględny wiek skał określa się również wykorzystując magnetyzm ziemski. Skały magmowe i niektóre osadowe w czasie powstawania uzyskują stałe namagnesowanie zgodne z polem magnetycznym. Pole magnetyczne Ziemi regularnie zmienia swój kierunek co ok. 700 tyś. lat - magnetyczna północ staje się magnetycznym południem i na odwrót. Badając magnetyzm skał datowanych metodami radiometrycznymi, można potwierdzić ich bez­względny wiek na podstawie cyklicznej zamiany biegunów magnetycznych.

W badaniach względnego wieku skał wykorzystuje się następujące me­tody:

stratygraficzną - polegającą na ustaleniu kolejności zalegania warstw skalnych, przyjmując zasadę, że w skałach ułożonych poziomo najstarsze skały leżą najgłębiej, natomiast w skałach sfałdowanych lub pociętych uskokami wszystkie skały są starsze niż sama deformacja;

petrograficzną - uwzględniającą warunki powstawania poszczegól­nych skał i na tej podstawie wyjaśnianie wydarzeń geologicznych, np. bazalt świadczy o wulkanizmie, wapień o istnieniu morza;

tektoniczną - która pozwala ustalać wydarzenia na podstawie nie­zgodności w ułożeniu warstw skalnych;

geomorfologiczną - polegającą na ustalaniu wydarzeń w oparciu o badanie form powierzchni Ziemi;

paleontologiczną - polegająca na ustalaniu wieku i warunków po­wstawania skał na podstawie śladów szczątków roślin i zwierząt, czy­li skamieniałości. Szczególnie ważne są skamieniałości przewodnie, tj. szczątki tych organizmów, które w porównaniu z wiekiem Ziemi żyły w krótkim okresie czasu, lecz występowały na dużych obszarach, np. na całym globie. Metoda paleontologiczna pozwoliła na podział dziejów Ziemi na jednostki czasu, tj. ery i okresy.

Podobne prace

Do góry