Ocena brak

Metodologia badań społecznych - ETAPY ROZWOJU WIEDZY NAUKOWEJ

Autor /Feliks Dodano /05.09.2011

Poglądy Thomasa Kuhna - powszechne przekonanie na temat nauki i historii nauki nie jest przekonaniem właściwym. Nie jest więc prawdą to że, od setek lat nauka jest jednym i tym samym systemem, do którego od czasu do czasu dochodzą jakieś nowe odkrycia, jednocześnie ją poszerzające, traktując ją jako coraz to aktualizowaną encyklopedię, bazę danych. Błędne jest myślenie, że „postęp naukowy polegałby na stopniowym dokładaniu elementów – pojedynczo lub po kilka – do wciąż rosnącego zasobu technik i wiedzy naukowej” . Idąc dalej, historia nauki z kolei wcale nie jest „kroniką rejestrującą kolejne zdobycze oraz przeszkody w ich kumulacji” .

Nie ma więc charakteru ani kumulatywnego, ani też – o czym za chwilę będzie mowa – ewolucyjnego. Badanie historyczne skłoniły Kuhna do stwierdzenia, że dawna, zdezaktualizowana (i przede wszystkim błędna) dynamika Arystotelesa, albo teoria cieplika nie były wcale przesądami, ani mitami. Wręcz przeciwnie, były wywiedzione z rzetelnych, empirycznych badań, które starano się potwierdzać eksperymentalnie, co poniekąd w tamtych czasach się udawało.

Dlatego też nie sposób nie nazwać tych teorii naukowymi – mimo zupełnej nieprawidłowości, jaką się w efekcie wykazały. „Gdybyśmy te przestarzałe poglądy mieli nazwać mitami, znaczyłoby to, że mit może powstać za pomocą metod tego samego rodzaju i trwać może na mocy tego samego rodzaju racji, które współcześnie prowadzą do wiedzy naukowej (…). Nieaktualne teorie nie są z zasady nienaukowe tylko dlatego, że je odrzucono” . Były one podstawą do stworzenia nowych poglądów, które zapewne znów zostaną odrzucone na rzecz nowych.

Etapy

  1. Prenaukowy – badacze nie mają świadomości własnej odrębności dyscyplinarnej. Panuje spór w kwestiach fundamentalnych. Brak wspólnych metod badawczych

  2. Nauka normalna – zachodzi zgoda w kwestiach fundamentalnych; badacze posługują się jedną, wspólną metodą; prowadzone są badania szczegółowe; źródeł niepowodzeń szuka się w badaczach

  3. Kryzys – przyrost ilości badaczy wątpiących w pożyteczność i praktyczność teorii

  4. Rewolucja – odrzucenie teorii

Podobne prace

Do góry