Ocena brak

METODA SOKRATEJSKA

Autor /bolo007 Dodano /09.11.2012

 

METODA SOKRATEJSKA ang. Socratic method; fr. methode socratique; run. sokratische Methode

Metoda dialektyczna stosowana przez Sokratesa (ukazana w dialogach Plato­na), w której można wyróżnić trzy stopnie:

1) elenktykę (he elegktike [sc. techne] = sztuka zadawania krzyżowych pytań, zbijania argumentów) — sposób dyskuto­wania polegający na tymczasowym przy­jęciu tezy partnera dialogu, a następnie zmuszeniu go, przez stawianie kolejnych pytań, do wyciągania z niej coraz to no­wych konsekwencji, by dojść do wniosków jawnie sprzecznych już to z twier­dzeniami powszechnie uznawanymi, już to z samą tezą wyjściową. Równało się to wykazaniu, że rozmówca źle rozumie da­ne pojęcie, a w końcu, po oczyszczeniu w ten sposób jego umysłu z fałszywych mniemań, że w ogóle nie wie niczego. By­ła to pierwsza, negatywna część stosowa­nej przez Sokratesa metody dyskusji;

2) protreptykę {he protreptike [sc. techne] = sztuka zachęcania, pobudzania) — kierowaną do rozmówcy zachętę, by mimo poniesionej porażki podjął próbę ugruntowania swej wiedzy (zwłaszcza wiedzy etycznej) i zrozumienia dyskuto­wanej kwestii. Był to niejako pomocniczy stopień w metodzie Sokratesa, prowadzą­cy od elenktycznej części jego metody do części finalnej;

3) m a j e u t y k ę (te maieutike [sc. techne] = sztuka akuszeryjna) — wydobywanie z rozmówcy za pomocą stawianych mu kolejnych pytań tej wiedzy, której on sobie nie uświadamiał. Sokrates zatem nie prze­kazywał swemu rozmówcy jakiejś pra­wdy gotowej, lecz pomagał mu dochodzić do prawdy ukrytej w nim samym.

Podobne prace

Do góry