Ocena brak

Mesjanizm, prometeizm, wallenrodyzm

Autor /dezerter Dodano /14.04.2011

 Mesjanizm - w literaturze polskiej przekonanie  o  szczególnej  roli Polski i narodu polskiego w dziejach świata. Jego elementy pojawiają  się w XVII wieku jako jeden ze składników sarmatyzmu, przede wszystkim  wiara w misję dziejową narodu polskiego jako przedmurza  chrześcijaństwa.  Rozkwit po utracie niepodległości, zwłaszcza po upadku powstania  listopadowego, w środowisku Wielkiej Emigracji. Polska to Mesjasz  narodów,  który da ludom Europy Królestwo Boże na ziemi i wyzwoli je od tyranii.  Prometeizm - postawa buntu przeciw siłom wyższym - bogom, losowi,  naturze - w imię zbiorowości ludzkiej, połączona  z  pragnieniem  poświęcenia   się dla tej zbiorowości.

Nazwa pochodzi z mitu greckiego, w którym  jeden  z Tytanów, Prometeusz, przejęty litością dla ludzi, ukradł ogień i dał go   ludziom, a za to z rozkazu Zeusa przykuty został do skały, a sęp  wyżerał   mu wątrobę  Wallenrodyzm - jest to postawa bohatera, który pod pozorami wiernej służby knuje okrutną zemstę na znienawidzonym wrogu, chociaż  ta  zdradliwa metoda walki wywołuje u niego głęboki konflikt wewnętrzny. Bohater  tego typu poświęca szczęście osobiste dla dobra ojczyzny, jest  żarliwym  patriotą, ale jednocześnie bohaterem prawdziwie tragicznym. 

Tragizm i heroizm moralny: 

•  wybranie samotnej walki z zakonem

•  rezygnacja z miłości Aldony

•  wyrzeczenie się szczęścia osobistego, wejście na  drogę  zdrady  i podstępu

•  rozterki związane z wejściem na drogę lisa

•  uchylanie się od decyzji, zwlekanie (przed wyruszeniem na wojnę)

•  szukanie zapomnienia w alkoholu

• do wejścia na drogę czynu skłania go pieśń wajdeloty (pieśń ludowa jest siłą)

•  Konrad niszczy zakon lecz jako człowiek przegrywa, nie  ma  po  co żyć (nie ma szansy na życie z Aldoną), dlatego się zabija.        

Konrad jako bohater romantyczny - samotny, wyrasta ponad  otoczenie, przeżywa romantyczną miłość, jest skłócony z samym sobą. 

Podobne prace

Do góry