Ocena brak

MESJANIZM

Autor /bolo007 Dodano /08.11.2012

 

MESJANIZM (określenie utworzone od słowa 'Mesjasz' z łc. messias, z hebr. masziah = namaszczony, pomazaniec) ang. messianism; fr. messianisme; nm. Messianismus

Termin wprowadzony przez J. M. Hoene-Wrońskiego.

Określona koncepcja soteriologiczna i eschatologiczna, przejęta z millenarysty­cznej tradycji myśli religijnej, zastosowana do problematyki XIX-wiecznej filozofii i myśli społecznej. Religijnym prototypem mesjanizmu jest znana ze spisanej w Biblii historii Izraela wiara w przyjście wysłan­nika Boskiego — Zbawiciela, który dokona­wszy przewrotu politycznego lub moralne­go zapoczątkuje nową, szczęśliwą erę życia narodu wybranego i całej ludzkości.

Mesjanizm stanowi odrębny kierunek polskiej myśli romantycznej, charaktery­styczny zwłaszcza dla ówczesnej Wielkiej Emigracji, zrodzony w kontakcie z myślą francuską. Wypływa on z innych źródeł i wyraża się w innych formach ruż „filozo­fia narodowa" (A. Cieszkowski, B. Trentowski, K. Libelt), nawiązująca do wielkich systemów filozofii niemieckiej (I. Kant, G. W. F. Hegel) i rozwijająca się głównie w zaborze pruskim. Z mesjanizmem łą­czyły ją liczne i złożone relacje (takie jak osmoza ideowa, próby inkorporacji wąt­ków mesjanistycznych przez filozofię lub ufilozoficznienia mesjanizmu).

Twórca terminu, Hoene-Wroński, całą rzeczywistość wyprowadzał z absolutu, a celem jego filozofii było poznanie pra­wdy oraz, przez jej odsłonięcie, wybawie­nie ludzkości (filozofia absolutna). Jako koncepcja i wizja radykalnej prze­miany świata, religijno-społecznego odro­dzenia ludzkości i jej zbawienia w Króle­stwie Bożym (umieszczonym horyzontal­nie, tj. nie nad historią, lecz w historii lub u jej kresu), mesjanizm przypisywał tym lub innym czynnikom — własnej filozofii w wypadku J. M. Hoene-Wrońskiego, wyróżnionym i narodom i oczekiwanemu wiel­kiemu bohaterowi w wypadku A. Mickiewicza — misję pośrednika między ludzko­ścią a Bogiem. Mesjanizm rozwijali polscy poeci romantyczni (A. Mickiewicz, a także J. Słowacki i Z. Krasiński), nadając mu cha­rakter mistyczny. Idee mesjanizmu odżyły w okresie neoromantyzmu w twórczości W. Lutosławskiego.

Podobne prace

Do góry