Ocena brak

MEJOZA - Informacje ogólne

Autor /Felix Dodano /11.10.2011

Mejoza zwana jest również podziałem redukcyjnym, gdyż powoduje redukcję somatycznej liczby chromosomów do połowy. Jest to podział prowadzący do powstania komórek z jądrami zawierającymi połowę charakterystycznej dla danego gatunku liczby chromosomów. Podział ten prowadzi do powstania komórek rozrodczych-gamet lub zarodników. W procesie tym następują po sobie dwa kolejne podziały jądra, co prowadzi do powstania czterech komórek o haploidalnych jądrach. Procesy te nazywamy pierwszym i drugim podziałem mejotycznym.

PROFAZA I. Wyróżnia się w niej następujące stadia: leptoten, zygoten, pachyten, diploten i diakinezę. W leptotenie obserwuje się znaczne zwiększenie objętości jądra w porównaniu z wielkością jądra interfazowego oraz znaczne wydłużenie się chromosomów spowodowane całkowitą despiralizacją chromonem. W zgotenie chromosomy homologiczne układają się w pary. Proces ten nazywa się koniugacją, a utworzone pary chromosomo biwalentami. Proces koniugacji kończy się w pachytenie. Obserwuje się wówczas chromosomy wyraźnie skrócone i psiralnie oplecione wokół siebie. W diplotenie kończy się przyciąganie chromosomów homologicznych. Widoczne są w tym stadium wszystkie cztery chromatydy wchodzące w skład biwalentu. W pewnych miejscach dwie chromatydy chromosomów homologicznych są ze sobą połączone.

Miejsca te nazywamy chiazami. Liczba chiazm zmniejsza się wraz z czasem trwania tego stadium, ponieważ następuje rozplatanie i odsuwanie się od siebie chromosomów homologicznych. W diakinezie postępuje proces spiralizacji, chromonemy i chromosomy stają się krótsze i grubsze. Są nadal ułożone w postaci biwalentów luźno rozmieszczonych w jądrze. Pod koniec dipoltenu zanika jąderko i błona jądrowa. Zaczyna się tworzyć wrzeciono kariokinetyczne. W profazie I zachodzi charakterystyczne zjawisko crossing over. Polega ono na wymianie odcinków chromatyd między chromosomami homologicznymi. Koniugacja chromosomów homologicznych jest niezbędnym warunkiem procesu crossing over. Ponadto syntetyzowane są enzymy umożliwiające wycięcie odcinka DNA i ponowne włączenie go do cząsteczek DNA.

METAFAZA I. Biwalenty ustawiają się w płaszczyźnie równikowej wrzeciona podziałowego. Chromatydy każdego chromosomu homologicznego połączone są tylko w centromerze.

ANAFAZA I. W tym stadium każdy z pary chromosomów poszczególnych biwalentów przemieszcza się do przeciwległego bieguna. Zachodzi wówczas redukcja liczby chromosomów. Jeśli np. komórka macierzysta miała 12 chromosomów, to w profazie powstało 6 biwalentów, a w anafazie do każdego bieguna przemieszcza się po 6 chromosomów. Rozdział chromosomów odciąganych do biegunów komórki jest przypadkowy. Zachodzi losowe przemieszczenie chromosomów ojcowskich i matczynych komórki macierzystej. Zjawisko to określono jako niezależną segregację chromosomów.

TELOFAZA I. W wyniku telofazy powstają dwa jądra potomne o zredukowanej liczbie chromosomów.

W pierwszym podziale mejotycznym może zachodzić proces cytokinezy.

Niemal bezpośrednio po pierwszym podziale mejotycznym zachodzi DRUGI PODZIAŁ MEJOTYCZNY. W obu jądrach ma on charakter podziału mitotycznego. Jago PROFAZA jest krótka, ponieważ po pierwszym podziale chromosomy nie przybierają postaci siateczki chromatynowej. Zakłada się wrzeciono kariokinetyczne.

W METAFAZIE II chromosomy ustawiają się w płaszczyźnie równikowej wrzeciona.

W ANAFAZIE do biegunów przemieszczają się chromatydy, a w TELOFAZIE tworzą się cztery jądra komórkowe. W drugim podziale mejotycznym zachodzi proces cytokinezy. Ostatecznie w wyniku obu podziałów mejotycznych z 1 komórki macierzystej powstają 4 komórki potomne o zredukowanej liczbie chromosomów.

Podobne prace

Do góry