Ocena brak

Mechanizmy rozwoju osobowości w interpretacji k. Horney (rozwój neurotyczny czy normalny?)

Autor /Poldek Dodano /05.07.2011

Podstawowym pojęciem w koncepcji K. Horney, jest pojęcie lęku podstawowego. Jest to uczucie jakiego doznaje dziecko, gdy jest osamotnione i bezradne, w potencjalnie wrogim świecie. Lęk ten, pojawia się gdy zostaje naruszona podstawowa potrzeba bezpieczeństwa, np., w wyniku obojętności, nadmiernej opiekuńczości, niesprawiedliwości, odrzucenia, wrogiej atmosfery, chłodu emocjonalnego itd. Ogólnie mówiąc, wszystko to co zakłóca poczucie bezpieczeństwa dziecka w stosunku do rodziców. Dziecko pozbawione poczucia bezpieczeństwa i pełne lęku, rozwija różne strategie, przy pomocy których, walczy z poczuciem bezradności, wrogości i izolacji.

Może np., próbować kupić czyjąś miłość lub za pomocą gróźb zmusić innych by je lubili, może wytworzyć sobie nierealistyczny, wyidealizowany obraz samego siebie, aby skompensować swoje poczucie niższości. Jeśli np., dziecko nie potrafi zapewnić sobie miłości, może starać się uzyskać władzę nad innymi i w ten sposób kompensuje swoje poczucie bezradności. Itd. Strategie te, w wyniku powtarzalności, mogą stać się składnikami osobowości, mogą stać się potrzebami. K. Horney wyróżniła 10 potrzeb, których człowiek nabywa, w wyniku prób znalezienia rozwiązania problemu zaburzonych stosunków z ludźmi, (np., neurotyczna potrzeba uczucia i uznania...). Później Horney, podzieliła te potrzeby na trzy kategorie:

- dążenie ku ludziom, np., potrzeba miłości,

- odsuwanie się od ludzi, np., potrzeba niezależności,

- występowanie przeciw ludziom, np., potrzeba władzy.

Każda z tych kategorii zawiera pewne różne nastawienia wobec siebie czy wobec innych. Te odmienne nastawienia, są podłożem wewnętrznego konfliktu. I gdy człowiek o osobowości normalnej, potrafi doprowadzić do kompromisu między tymi kategoriami (ponieważ nie wykluczają się one) i rozwiązać konflikt, to człowiek o osobowości neurotycznej, charakteryzujący się silniejszym lękiem podstawowym, stosuje rozwiązania irracjonalne. Świadomie uznaje tylko jedną z tych tendencji a wypiera pozostałe. Może również tworzyć wyidealizowany obraz siebie samej, w którym rzekomo te przeciwstawne tendencje znikają (co nie jest prawdą).

Innym sposobem radzenia sobie z konfliktami wewnętrznymi, jest ich eksternalizacja (“przypisanie przyczyn zachowania czynnikom zewnętrznym”, Słownik psychologiczny, Rebera,2000,str.185), co prowadzi do konfliktu między dana osobą a światem zewnętrznym. Wszystkie te konflikty są do uniknięcia lub łatwiej je rozwiązać, gdy dziecko wychowuje się w rodzinie, w której znajduje poczucie bezpieczeństwa, zaufanie, miłość, szacunek tolerancja.

Podobne prace

Do góry