Ocena brak

Mechanika stawu skroniowo-żuchwowego

Autor /julka Dodano /03.01.2012

Ruchy stawu skroń iowo-żuchwowego są zależne od budowy stawu, od współpracy mięśni i od obu szeregów zębów. Ruchy w stawach prawym i lewym, odbywają się zawsze równocześnie, przy czym cztery komory obu stawów tworzą jeden zamknięty łańcuch stawowy. Człowiek, jako wszystkożerny, ma wielostronną możliwość ruchów w swych stawach skroniowo-żuchwowych, gdy tymczasem większość ssaków ma o wiele prościej i bardziej jednostronnie zbudowany aparat żucia. U człowieka odróżniamy trzy kierunki ruchów: 1) wysuwanie i cofanie żuchwy (ruchy saneczkowe albo ślizgowe), 2) opuszczanie i podnoszenie żuchwy (ruchy otwierania i zamykania ust; ruchy zawiasowe). 3) ruchy boczne, czyli ruchy żucia (albo mielenia). U ssaków z wyjątkiem człowieka i człekokształtnych występują formy, w których jeden z tych rodzajów wyspecjalizował się w jednostronny mechanizm. Gryzonie np. mają typ pierwszy: główka stawowa tworzy u nich walec ustawiony strzałkowo, korzystny zwłaszcza dla ruchów saneczkowych. U drapieżnych widzimy staw zawiasowy, w którym bloczek stawowy główki ustawiony ściśle poprzecznie jest objęty panewką stawową. Przeżuwające wreszcie rozdrabniają swe pożywienie przez wydatne ruchy żucia.

U człowieka w stanie spoczynku żuchwy szeregi zębów nie są całkowicie zamknięte; zęby górne i dolne nieściśle przylegają do siebie, głowa żuchwy nie spoczywa w głębi dołka stawowego, lecz przylega do tylnej powierzchni guzka stawowego, oddzielona od niego tylko przednią częścią krążka stawowego, a sam dołek jest wypełniony tylną grubszą częścią krążka. Jeżeli głowa jest przechylona ku tyłowi, jak to często bywa np. we śnie. wtedy głowa żuchwy głębiej opuszcza się do dołka stawowego

W ruchach pierwszego rodzaju, w czasie wysuwania żuchwy, głowa jej wraz z krążkiem stawowym ześlizguje się z dołka stawowego wzdłuż tylnej powierzchni guzka stawowego do przodu i ku dołowi, ustawiając się na szczycie guzka. Dzięki temu zachodzące między siebie guzki zębowe oddalają się od siebie i wreszcie dolne siekacze ustawiają się przed górne W czasie cofania żuchwy ruch odbywa się oczywiście w odwrotnym kierunku. U osób chudych ześlizgiwanie się głowy z dołka na guzek jest widoczne z zewnątrz wskutek wytwarzania się dołka między głową żuchwy a małżowiną uszną.

W drugim rodzaju ruchów, w czasie otwierania ust. opisany ruch ślizgowy w górnej komorze łączy się z ruchem zawiasowym w komorze dolnej stawu, przy czym oba rodzaje ruchów odbywają się synchronicznie, tzn. głowa żuchwy wraz z krążkiem ześli-zguje się z dołka na guzek, a równocześnie obraca się na dolnej powierzchni krążka. Obrót ten odbywa się w stosunku do poprzecznie biegnącej osi przez głowę żuchwy, jest więc ruchem zawiasowym. W ruchu tym oba szeregi zębów oddalają się od siebie, usta otwierają się. W chwili zwierania szczęk odbywa się to samo. tylko w odwrotnym kierunku.

W trzecim rodzaju ruchów, w ruchach żucia (mielenia), żuchwa przesuwa się bocznie. Ruch ten odbywa się w ten sposób, że żuchwa obraca się w stosunku do osi pionowrej biegnącej przez głowę jednego stawu skrońiowo-żuchwowego. Bródka przesuwa się w stronę tej głowy, która pozostaje w dołku stawowym i wykonuje obrót. W stawie strony przeciwległej krążek stawowy wraz z głową wędruje na guzek stawowy; dzięki temu oba szeregi zębów oddalają się od siebie (o wysokość guzka) po iejże stronie i kęs zostaje wsunięty między oba szeregi zębówr. W następnym momencie głowa żuchwy cofa się do dołka stawowego, a wysuwa się głowa strony przeciwległej.

Podobne prace

Do góry