Ocena brak

MECHANICYZM

Autor /bolo007 Dodano /08.11.2012

 

MECHANICYZM <gr. mediane = przy­rząd) ang. mechanism; fr. mecani(ci)sme; nm. mechanistische Weltanschauung

Termin wprowadzony w XVII w. przez R. Boylfa , określający teorię, według której pra­wa mechaniki bądź aksjonraty geometrii i zasady dynamiki wystarczają do wyjaśnienia pewnej określonej dziedziny faktów (fizycznych, biologicznych, psychi­cznych) lub całej rzeczywistości.

W filozofii rozróżnia się:

  1. mechanicyzm ontologiczny, według którego sama rzeczywistość ma charakter mechaniczny;

  2. mechanicyzm metodologi­czny, według którego zjawiska i procesy należy badać metodami mechaniki i dyna­miki, niezależnie od tego, jaka faktycznie jest rzeczywistość. Do mechanicyzmu metodologicznego nawiązuje wyraźnie, zwłaszcza na terenie biologii teoretycznej, -^ redukcjonizm.

  3. W przeciwstawieniu do —> dynami­zmu (2): doktryna, według której zjawiska świata fizycznego tłumaczą się samym ru­chem lokalnym konstytutywnych składni­ków materii bez konieczności przypisy­wania im jakiejś wewnętrznej energii. Mechanicyzm R. Descartes'a przeciwstawia się dynamizmowi G. W. Leibniza.

  4. W przeciwstawieniu do —> finalizmu (1): doktryna, według której przyczyny sprawcze są wystarczającym wytłumacze­niem zjawisk (-> kauzalizm /2/).

  5. W przeciwstawieniu do —> witalizmu (b) metodologicznego: doktryna, według której właściwości fizykochemiczne mate­rii stanowią wystarczające wytłumaczenie zjawisk życia {vs-^ organicyzm).

  6. syn.—^ Materializm (la) mechanicystyczny.

Podobne prace

Do góry