Ocena brak

Maskonur

Autor /Natan Dodano /26.01.2012

Wygląd: Wielkości gołębia; przysadzisty, z potężną głową i krótką szyją. Długość ciała 30-32 cm, rozpiętość skrzydeł 60 cm. Dorosłe ptaki z charakterystycznym, bardzo wysokim dziobem w kolorach czerwonym, żółtym i czarnym; zimą barwy dzioba bledsze. Młode ptaki mają dziób niższy, ciemnoszary w czerwone prążki. Obszerna, rogowa pochwa dzioba jest w czasie pierzenia zrzucana, na jej miejsce wyrasta nowa. Wierzch głowy ciemny, policzki w lecie białe; ciemne kreski wokół oczu i pręga biegnąca do karku nadają twarzy maskonura w szacie godowej wyraz twarzy klauna. Policzki w zimie i w szacie młodocianej szare. Nogi we wszystkich szatach koralowoczerwone. Kontrastowe ubarwienie upierzenia: wierzch czarny, spód biały z czarną obrożą na szyi. Dolna strona skrzydeł także ciemna. Głos niski, chrapliwy: „orrr".

Środowisko: Rozpowszechniony na północnym Atlantyku. Na północnym Pacyfiku żyje gatunek bliźniaczy - Fratercula corniculata. Przypuszczalnie oba gatunki na skutek geograficznej izolacji w toku ewolucji ze wspólnego pnia rozwinęły się w dwa osobne gatunki. Tereny lęgowe maskonura rozciągają się od Bretanii na południu po Spitsbergen na północy; liczbę tych ptaków szacuje się na 15 min. Im dalej na południe, tym bardziej ich liczba maleje. Do przełomu ubiegłego wieku gnieździły się jeszcze na wyspie Helgoland. W okresie pozalęgowym maskonury koczują na pełnym morzu.

Lęgi: Maskonury gnieżdżą się regularnie na ptasich skalistych wyspach w dużych społecznościach lęgowych. Najliczniej występują na Wyspach Owczych. Gnieżdżą się pojedynczo w naturalnych lub częściej w samodzielnie wykopanych norach w darni na półce skalnej. Nora jest wygrzebywana dziobem i pazurami: zwykle ma średnicę 15 cm i długość ok. 1 m, ale zdarzają się i dłuższe, do 2 czy nawet 5 metrów. Na końcu nora rozszerza się w komorę lęgową, w której maskonury wysiadują swoje jedyne jajo długości ok. 69 mm. Okres lęgowy zależy między innymi od czasu odtaja-nia gleby, ponieważ dopiero wtedy ptaki mogą zacząć kopać.

Czas wysiadywania jest długi - 35 dni; wysiadywanie rozpoczyna się w kilka dni po złożeniu jaja. W okresie wysiadywania kolonia wygląda jak wymarła, tylko od czasu do czasu słychać wydobywające się spod ziemi miauczące głosy ptaków. Niektóre maskonury siedzą bez ruchu przed swoimi norami i tylko kręcą głową we wszystkich kierunkach. Jeśli sięgnie się ręką do nory, ptak chwyta ją mocno dziobem i można go wyciągać: czasem kąsa aż do kości. Zagrożone i pozbawione możliwości ucieczki warczą jak psy. Na niektórych terenach dalekiej północy jada się maskonury; wyciąga się je z nor długimi oszczepami. Po śmierci ptaka jajo wysiaduje „zastępcza" matka. Gdyby i ta została zabita, zastąpi ją trzecia, czwarta i piąta. Są to zwykle młocie ptaki, które same jeszcze nie składają jaj, ale przebywają na skałach lęgowych i chętnie pełnią rolę mamki.

Od czasu do czasu wszystkie zdolne do lotu maskonury jednej kolonii podrywają się i wspólnie okrążają swoją górę. Przy tej okazji bywają odławiane z powietrza dużymi siatkami. Na „dobrych", chociaż dla łowców niezupełnie bezpiecznych stanowiskach, jeden człowiek może schwytać w ciągu dnia do 1000 ptaków.

Maskonur trzyma złapaną rybę w poprzek dzioba i dzięki temu może kontynuować polowanie pod wodą. Rak przyciska ryby językiem do górnej części dzioba (rozciąga się przy tym elastyczna skóra w jego kącie), dopóki nie wypełni rybami całej jego długości.

Pożywienie: Młode karmione są rybami, dorosłe ptaki żywią się przeważnie skorupiakami i innymi zwierzętami dna morskiego. Wyjątkowo silny dziób może być pomocny w rozłupywaniu pancerzyków niektórych bezkręgowców.

Podobne prace

Do góry