Ocena brak

MARKSISTOWSKA TEORIA POZNANIA

Autor /Billy Dodano /08.07.2011

W materializmie dialektycznym nierównomiernie rozwija się poszczególne zagadnienia teoriopoznawcze. Dokładniejsze analizy dotyczą zagadnień z zakresu teorii prawdy, teorii relacji między myśleniem a językiem, teorii nauk szczegółowych. Materializm dialektyczny opowiada się zdecydowanie za empiryzmem, realizmem, pewną postacią racjonalizmu. Przyjmując klasyczną definicję prawdy, zarazem za kryterium prawdy uznaje praktykę, czyli działanie ludzkie w jego wymiarach społecznych, aspektach produktywności i skuteczności.

Uważając zarówno absolutyzm, jak i relatywizm (jeśli chodzi o właściwości prawdy) za stanowiska jednostronne, niedialektyczne, materializm dialektyczny łączy właś-ciwie optymizm poznawczy z daleko posuniętym relatywizmem społeczno-hi-storycznym. Głosi, ze nasze poszczególne rezultaty poznawcze (z wyjątkiem niektórych typów twierdzeń jednostkowych lub banalnych) zawierają wiedzę względną, nieadekwatną, niepewną; natomiast globalnie wzięty proces poznaw-czy ludzkości zmierza do prawdy absolutnej: pełnej i pewnej. Marksistowska wersja realizmu najczęściej przybiera postać teorii odbicia (Lenin). Poznanie ludzkie rozwija się - niektórzy mówią: po spirali - przechodząc kolejno trzy etapy: doświadczenie, interpretacja myślowa (uchwycenie w kon-struowane pojęcia, w ramach teorii), praktyka.

Podkreśla się w marksizmie,  Ŝe podmiot poznania jest zarazem (pierwotnie i przede  wszystkim) podmiotem działania - poznanie nie jest i nie moŜe być sferą autonomiczną - ponadto operuje się koncepcją podmiotu zbiorowego i historycznie zmiennego: człowiek poznaje jako członek, współuczestnik grupy społecznej, ściśle z nią powiązany i przez nią uwarunkowany.

Podobne prace

Do góry