Ocena brak

Mandat przedstawicielski

Autor /Barnim Dodano /13.12.2011

Mandat przedstawicielski (parlamentarny)” to pojęcie mające wieloznaczny charakter. Używa się go w przynajmniej 3 znaczeniach:

  1. jako wynikające z wyborów pełnomocnictwo udzielone członkowi parlamentu przez wyborców,

  2. jako całokształt praw i obowiązków parlamentarzysty,

  3. jako określenie funkcji członka parlamentu.

Obowiązujące przepisy używają pojęcia „mandat” we wszystkich tych znaczeniach, nie różnicując przy tym w istotniejszy sposób mandatu posła i senatora.

Mandat trwa przez całą kadencję i wygasa wraz z jej zakończeniem. Wyjątkowo może wygasnąć w trakcie kadencji (patrz pyt. 101). Konstytucja wprowadziła też instytucję pozbawienia mandatu (orzekane przez TS), która jednak znajduje zastosowanie tylko w wypadku naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej z osiąganiem korzyści z majątku Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego lub zakaz nabywania takiego majątku (art. 107 K).

Z punktu widzenia stosunku przedstawiciela do swoich wyborców wyróżnia się:

  • mandat imperatywny (związany) – sytuuje posła na pozycji reprezentanta tych (i tylko tych), którzy go wybrali, a więc swojego okręgu wyborczego; poseł jest prawnie związany wolą swych wyborców oraz ponosi przed nimi odpowiedzialność za swe działania;

  • mandat wolny – ukształtował się jako pochodna koncepcji zwierzchnictwa narodu. Opiera się on na założeniu, że poseł reprezentuje cały zbiorowy podmiot suwerenności; nie istnieje tym samym prawna zależność posła od swoich wyborców, niedopuszczalne są nakazy czy instrukcje wyborców, nie ma też możliwości odwołania posła przez wyborców; art. 104 Konstytucji: Posłowie są przedstawicielami Narodu. Nie wiążą ich instrukcje wyborców.

Dla współczesnej charakterystyki mandatu coraz bardziej typowe staje się określenie mandatu, jako mandatu zawodowego – tzn. działalność parlamentarna staje się głównym źródłem dla większości zasiadających w nim posłów i senatorów.

Podobne prace

Do góry