Ocena brak

Małżeństwo - Sposoby zawierania małżeństwa

Autor /Zack Dodano /03.08.2011

[...] W rzeczywistości w każdym społeczeństwie ludzkim małżeństwo jest najważ-niejszym kontraktem prawnym, jedynym, który ma związek z przedłużeniem gatunku i którego wynikiem jest delikatny i trudny proces dostosowania namiętności i emocji do współpracy gospodarczej i domowej; który ustanawia wiecznie atrakcyjne współ-życie mężczyzny i kobiety, chociaż z wielu powodów nie jest ono nigdy idealne; któ-ry skupia na tym trudnym stosunku osobistym dwojga ludzi zainteresowanie szer-szych grup: ich potomstwa, rodziców, krewnych, a w gruncie rzeczy całej społeczno-ści. Moc prawna więzów małżeńskich opiera swe sankcje na wszystkich tych podsta-wach.

Zdanie to wyraża jedną z najważniejszych reguł dotyczących małżeństwa. U podstaw i źródeł wiążącego w sensie prawnym charakteru małżeństwa leży złożo-ność motywów, dla których jest ono zawierane, użyteczność wzajemna partnerów, ich wspólne zainteresowanie dobrem dzieci i — ostatnie, choć nie najmniej ważne — za-interesowanie krewnych i społeczności prawidłowym wychowaniem potomstwa. Wszystko to znajduje wyraz w różnych sposobach zawierania małżeństwa.

Łączą one zawsze w sobie element społecznej aprobaty, współpracę rodziny i krewnych obojga partnerów, pewne materialne gwarancje i zabezpieczenia, pewne sankcje rytu-alne i religijne i — ostatnie, choć nie najmniej ważne — przyzwolenie zainteresowa-nych stron.[...] Podobnie jak na sam kontrakt, również na sposoby zawierania go wpływa wiele różnych wiążących i determinujących czynników. [...] Można jednak przeprowadzić zgodne z faktami i trafne rozróżnienie na małżeństwa zawierane przede wszystkim zgod-nie z tradycją, aranżowane przez rodziny i krewnych małżonków oraz te, które powstają z ich wolnego i spontanicznego wyboru. W każdym typie małżeństwa jest zawsze obec-ny któryś z tych elementów: tradycja, ustalenie przez rodziny lub ich zgoda oraz wolny wybór. Lecz jeden z nich może być szczególnie dominujący. Najbardziej typowym rodzajem tradycyjnie zalecanego związku jest małżeństwo kuzynów przeciwległych, szeroko rozpowszechnione i praktykowane w całej Oceanii, Australii i Indiach południowych, a sporadycznie także w Afryce, Ameryce Północnej i Azji. Małżeństwo kuzynów równoległych jest mniej częste i spotykane głównie wśród ludów semickich.

Jeszcze mniej powszechne są małżeństwa między innymi klasami krewnych, np. mężczyzny z córką jego brata (północna Australia, niektóre rejo-ny Melanezji) lub córką jego siostry (Indie południowe) lub siostrą jego ojca (pewne rejony Melanezji, Dene w Ameryce północnej). Jeszcze innym rodzajem jest małżeń-stwo przez odziedziczenie żony, z którego najbardziej znane są lewirat i sororat. Oprócz związków określonych przez tradycję istnieją małżeństwa uznane za dogod-ne i pożądane przez poszczególne rodziny i przez nie aranżowane. Najbardziej typo-wymi są: zaręczyny dzieci (szeroko rozpowszechnione w Australii i Melanezji) i małżeństwo dzieci (o czym donosi się głównie z Indii), gdy związek jest rzeczywiście zawarty. Głównym motywem zawierania tego typu związków jest chęć zabezpiecze-nia małżeństwa dogodnego dla obu rodzin. Z kolei w Australii, gdzie często dorosłe-mu mężczyźnie przydziela się dziecko, u podstaw tej instytucji leży władza starców i ich gorliwość w zapewnianiu sobie młodych żon. Interesującym problemem jest to, czy podobne formy istniały w Afryce, a może nawet nadal istnieją.

W wielu społecznościach, włączając w to niektóre rozwinięte kraje Europy, małżeń-stwo jest głównie zdeterminowane względami społecznymi i finansowymi, a rodzice młodej pary mają tutaj tyle samo do  powiedzenia, co bezpośrednio zainteresowani. W pewnych pierwotnych plemionach dwaj młodzieńcy wymieniają się siostrami (Au-stralia) albo ma w tym względzie dużo do powiedzenia matrylinearny wuj lub patryli-nearna ciotka (Melanezja).

A także tam, gdzie opłaty ślubne są bardzo wysokie i gdzie zwykle zabezpiecza się za ich pomocą żonę lub brata panny młodej, małżeństwo jest zwykle bardziej sprawą porozumienia niż wolnego wyboru. Mimo to najbardziej istotnym czynnikiem pozostaje nadal wolny wybór. Bar-dzo często zaręczyny dzieci lub inne formy ustalonych wcześniej związków są łamane przez jedną z osób bezpośrednio zainteresowanych, a małżeństwo przez ucieczkę, z póź-niejszym uznaniem go przez rodzinę i krewnych, unieważnia wszelkie inne roszczenia.

We wszystkich społecznościach większość związków jest zawierana z ini-cjatywy partnerów. Małżeństwo z wolnego, osobistego wyboru jest małżeństwem normalnym, a wybór jest głównie zdeterminowany osobistym powabem, który nie oznacza jednie powabu seksualnego czy erotycznego. Ogólnie rzecz biorąc, na wybór wpływa: pociąg fizyczny połączony ze zgodnością charakterów i względami spo-łecznymi, takimi jak odpowiedniość rangi, zajęcia i korzyści ekonomicznych. I w tym przypadku natura małżeństwa również kryje w sobie złożoność motywacji, a jego stabilność należy zabezpieczyć poprzez właściwy kompromis między konflik-towymi interesami.

Podobne prace

Do góry